Bağ

[memo37]

bağların budaması hakında bilgisi olan varmı şimdiden teşekürler

[selsarac]

Cevap: Bağ

TERBİYE ŞEKİLLERİ
Terbiye şekli dikimden itibaren 5 yıl içinde tamamlanır. Terbiye şekli, gövde, çok ve tek yıllık dallarla sürgünlerin yer, şekil, yön ve sayılarını ifade eder. Terbiye şekli baştan belirlenmeli ve doğru oluşturulmalıdır. Yoksa asmada derin yaralar açılacak, hem de emek ve ürün kaybına neden olacaktır.
Asmalara terbiye şekli, çevre koşullarının olumsuz etkilerini en aza indirebilmek amacıyla uygulanır. Terbiye şeklinde dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
-Terbiye şekli mekanizasyona imkan vermelidir.
-Verim terbiye şekli ile ile yakından ilgilidir. Asmada gelişme kuvvetli ise yükleme de buna uygun olmalıdır.
-İklim olayları da asma verim ve gelişmesini önemli ölçüde etkiler. Dona karşı gövde yüksekliği arttırılarak bu zarar önlenebilir veya azaltılabilir. Yoğun hava nemi ve mantari hastalıklara karşı da gövde yüksekliği arttırılır. Kurak yerlerde ise asma alçaktan taçlandırılır.
-Terbiye şekillerinin kalite üzerine de doğrudan ve dolaylı olarak etkileri vardır.
Goble terbiye sistemi: Telli dayanak sistemini gerektirmeyen bir sistem olup asmalara verilen şekiller arasında en eski geçmişe sahip olan bir terbiye sistemidir.
Goble terbiye sisteminin oluşturulması için Ege bölgesinde normal kuvvetteki topraklarda aşılamanın yapıldığı ilk vejetasyon periyodu genellikle yeterli bir süredir. Aşı kaleminden büyüyen bir sürgün yanına bir herek verilerek dik olarak büyütülür.
Goble terbiye sisteminin oluşturulması için Ege bölgesinde normal kuvvetteki topraklarda aşılamanın yapıldığı ilk vejetasyon periyodu genellikle yeterli bir süredir. Aşı kaleminden büyüyen bir sürgün yanına bir herek verilerek dik olarak büyütülür.
Goble şeklinde gövdenin kısa olması ve kısa budama yapılması halinde gövdenin ve kolların desteğe alınmasına gerek yoktur. Ayrıca uç alma işleminden başka sürgünlerin bağlanması gibi ek işçiliği gerektirmemektedir. Goble daha çok kısa budamaya uygun ve dik büyüyen çeşitler için uygulanması gereken bir terbiye şeklidir.
Goble terbiye şeklinde yazlık sürgünlerin bağlanması olanağı olmadığından rüzgarlardan zararlanma oranı ve olasılığı daha fazladır. Ayrıca salkımların havaya ve ışığa değişik oranlarda maruz kalmasından üzümlerde kalite farklılığı ortaya çıkmaktadır. Bunun yanında mildiyö, külleme, ölü kol gibi mantari hastalıkların daha kolay salgın hale geldiği gözlenmektedir.
Telli terbiye şekilleri:
1-Sabit kordon terbiye şekilleri:Sabit kordon terbiye şekillerinde yerden 40-120 cm den bir tele tek veya çift taraflı olarak kollar yatırılır. Bu telin 40 cm üzerinden sürgün bağlama teli çekilir ve mümkünse çift sıra çekilirse bunların arasından geçirilerek iple bağlama işçiliğinden kurtulunmuş olur. Bu sistemde alt telin altında gelişen sürgünlerin tamamı çıkartılır ve istediğimiz sürgünlerin boyları 100-140 cm ye ulaşınca uçları alınır. Oluşan sürgünler önce dik büyütülür sonra yatırılır. Tek kollu sabit kordon şeklinde kolun tel üzerinde uzunluğu sıra üzeri mesafesinden 15-25 cm kısa olur. Sabit kordon sisteminde değişik budamalar uygulanır. Karışık budamalara ürün çubuklarının yönlerine göre değişik adlar verilir. Örneğin ürün çubuklarını kıvırarak ve uçları kordon telinin altından geçen bir tele tutturulursa bu şekle SYLVOZ adı verilir. Uzun ürün çubuklarının üst tele tutturulduğu terbiye şekline de LENZ MOSER adı verilir.
2-Yıllık kordon terbiye şekilleri(guyot, bükülmüş guyot, telli goble, Avustralya sistemi ve büyük T):
Yıllık kordon terbiye şekillerinde belli yükseklikteki gövdenin üzerinde baş oluşturulur ve buradan terbiye sistemi uygulanır. Buradan 10-15 cm kısa 2 yaşlı budama başları bırakılır. Bunlardan çıkan 1 yaşlı odunlaşmış çubuklar uzun veya karışık budanır. Çubuk sayı ve uzunluğu çeşit,asmanın gelişme durumu,iklim mekanizasyon gibi genelde asma terbiyesini etkileyen etmenlere bağlıdır. Yıllık kordon terbiye şekilleri daha çok uzun budama isteyen çeşitlere uygulanır. Dip gözleri az verimli çeşitlerin ürün çubukları 6 gözden bırakılır. Uzun ürün çubuklarının altında 2-3 gözlü yedek çubuk bırakılır. Böyle uzun ve kısa çubukların beraber oluşturdukları budama sistemine GUYOT terbiye sistemi denir.
İki kollu guyot şekli: 0.8-1.20 m den geçirilen taşıyıcı tellerin iki tarafına sürgünler yatırılarak oluşturulur. Zayıf gelişen ve yükleme isteyen şaraplık ve kurutmalık çeşitler için uygundur. Güneşlenme için taşıyıcı telin 40 cm üzerinden ikinci bir tel geçirilerek gelişen sürgünler buralara yatırılarak daha iyi güneşlenmesi sağlanır.
Bükülmüş guyot: Taşıyıcı telin 30 cm altından geçen tele sürgünlerin ucu kıvrılarak bağlanır. Bu şekilde ürün çubukları daha uzun bırakılabilir.
Telli goble veya Avustralya sistemi: Bu terbiye sistemi,daha fazla yükleme isteyen çekirdeksiz bağlarda başarı ile uygulanır.
Y terbiye sistemi:Sofralık üzümlerde kaliteyi arttırmak için geliştirilmiş olan bir terbiye sistemidir.45 Derece açıyla birbirine bağlı 2 direk çapraz olarak bağlanır. Çaprazların ortasından ve üst uçlarından sürgün bağlama telleri çekilir. Çıkan sürgünler Y şekline uygun olarak bağlanır. Salkımlar telin altına doğru sarkık dururlar.
Yıllık kordon terbiye sistemlerinde gövdeyi oluşturacak sürgünde 7-10 gün aralıkla koltuk temizliği yapılır ve gövdeyi boğmayacak şekilde 20-30 cm aralıkla hereğe bağlanır.
BAKIM
Sürgün boyu 120-140 cm olunca birinci telin 15-20 cm altından tepe alınır. Çıkan sürgünlerden biri sağa,diğeri sola meyilli olarak büyütülür. Yaz ortalarında uçları koparılarak odunlaşmaları sağlanır .Kış budamalarında da çubuklar gelişmelerine göre 3-5 göz üzerinden kesilir .Bu çubuklardan oluşacak sürgünlerde bir sonraki kış uzun veya karışık budama yapılarak asmaya şekil verilir.
BUDAMA

Asma doğal olarak sarılıcı bir bitkidir .Bu nedenle çeşitli bölge şartlarına göre büyüme ve mahsul verme arasında bir denge sağlamak gerekir.
İşte asmalarda fizyolojik gelişme ile verimlilik arasındaki dengeyi sağlamaya budama adını veriyoruz. Terbiye şekilleri de budama ile oluşturulur. Budama ile oluşturulan şekil korunur veya değiştirilir .Budamanın amaçları ve faydaları şunlardır:
1-Asma organları dengeli şekilde dağıtılarak,uzun yıllar kaliteli ve bol ürün almak,
2-Kültürel işlemlere kolaylık sağlamak için uygun şekil oluşturmak ve bunu korumak,
3-Asmanın olgunlaştıramayacağı salkımları çıkarmak,
4-İklim olaylarının olumsuz etkilerini azaltmak,olumlu etkilerinden yararlanmayı sağlamak.
Budama asmalarda üçe ayrılır:
Kısa budama:Kış budamasında 1-4 göz üzerinden çubukların kesilmesidir .Dip gözleri verimli boğum ,araları kısa,orta ve iri salkımlı özellikle sofralık çeşitler için uygundur .Kurşun kalem kalınlığındaki çubuklar 1 göz üzerinden, baş parmak kalığında olanlar 3-4 göz üzerinden kesilir.
Uzun budama:Ürün çubuklarının 5-7 göz üzerinden budandığı budama şeklidir. Bu budama kuvvetli sürgün veren verimli ancak dip gözleri az verimli çekirdeksiz ve salkımları küçük olan şaraplık çeşitler için uygundur.
Karışık budama:Hem yaz, hem de kış çubuklarının bırakıldığı budama şeklidir. İki yaşlı kısımlardan çıkan çubuklardan üstteki uzun alttaki kısa budanır. Uzun çubuklarda 8 in üzerinde göz bırakılır. Ege bölgesinde uzun çubuklara "Bayrak" kısa çubuklara "Irgat" denir.
Yapıldığı zamana göre budamalar:
Kış budaması:Asma üzerinde bırakılacak mahsul dallar dışında kalan yaşlı ve genç dalların yaprak dökümünden iki hafta sonra başlamak suretiyle kış ayları içerisinde sökülüp atılmasına denir.
İlkbahar budaması: İklim özellikleri bakımından yurdumuzun çeşitli bölgelerinde değişik zamanlarda yapılır. Mahsul budamasına etki eden faktörler şunlardır:
1-Asmanın şekli:Asmanın şekli göz önüne alınarak asmaya besleyeceği kadar mahsul yanında fizyolojik gelişmeyi de sağlayacak kadar göz bırakmak suretiyle denge sağlamaktır.
2-Asmanın cinsi:Çekirdeksiz üzüm çeşitlerinde ve kuvvetli gelişen asmalarda uzun budama ve kısa budama yapıldığı halde,doğal olarak küçük yapılı ve zayıf gelişen asmalarda kısa budama yapılır.
3-Toprağın kuvveti:Zengin topraklarda kurulmuş olan bağlarda asmalar daha kuvvetli gelişirler .Bu yüzden budamada fazla sayıda göz bırakılır. Zayıf topraklarda az sayıda göz bırakılır.
Zayıf topraklarda az sayıda göz bırakılır.
4-Bağın bir yıl evvelki durumu:Bir yıl evvel fazla mahsul veren asma ertesi yıl mahsul verecek gözlerini yeteri kadar besleyemez ve zayıf kalır .Hastalıkların yaptığı zararlar da göz önünde tutularak ertesi yıl asmalar ona göre budanır.
5-Bağın yaşı:Yaşlı bağlarda asmanın kök düzeni daha kuvvetli gelişmiş olduğundan daha fazla göz bırakmak mümkün olduğu halde, genç bağlarda daha az göz bırakılır.
6-Üzümün kullanma yeriaha az ve kaliteli mahsul elde etmek amacıyla sofralık üzümler kısa ,bol ürün elde etmek için şaraplık ve şıralık üzümler daha uzun budanır.
Budama yapılırken çoğunlukla mahsule bırakılan dalların gerisinde çivi veya parmak adı verilen ve üzerinde 1-2 göz bulunan kısa budanmış yedek dallar bırakılır. Bunlar o yıl mahsul vermezler ve kuvvetli bir gelişme gösterirler. Ertesi yıl için iyi birer mahsul dalı olurlar.
Yeşil veya yaz budaması: Bağlarda kalite arttırma yöntemlerinden biridir. Asmaların yapraklı olduğu dönemde yapılan, sürgünlerin tamamını veya bir kısmını, yaprakların, koltuk ve dip sürgünlerinin, salkımların çıkarılmasıdır. Yeşil budama asma verim ve gelişmesine,ürün kalitesine, olgunluk seyrine ve hatta izleyen yıllarda da asmaya etkili olmaktadır. Yeşil budamanın amaçları şunlardır:
-Ürün kalitesini arttırmak (bilezik alma, salkım ve tane seyreltme v.s.)
-Asmalarda büyüme ve gelişmeyi kontrol altına alarak daha iyi odunlaşma ve rüzgar zararından korunma sağlar. (tepe ve uç alma ile)
-Daha sağlıklı ve kuvvetli gelişme sağlamak.(obur alma, seyreltme v.s. ile)
-Sıcak bölgelerde koltuk sürgünleri ile asmayı güneşten korumak.(tepe ve uç alma ile)
-Nemli iklimlerde omcaların iç kısımlarını açarak salkımların ışık ve havadan daha iyi yararlanmasını sağlamak.(filiz, koltuk ve yaprak alma ile)
Yeşil budama altında yapılan işlemler şunlardır:
-Uç alma:Yeşil budama olarak en fazla yapılan işlemdir. Sürgün ucunun belli bir kısmının kesilip atılması olayıdır. En uygun uç alma zamanı,sürgünlerin 40-45 cm olduğu zamandır.
-Yaprak alma:Uç almadan sonra en çok uygulanan yeşil budamadır. Olun yaprakların çıkarılması olayıdır.
-Filiz ve obur alma:Salkımsız sürgünlerin çıkarılması "filiz alma" yaşlı kısımlardan çıkan sürgünlerin çıkarılması da"obur alma" dır. Salkımların görülmesinden hemen sonra yapılmalıdır.
-Koltuk alma:Koltuk alma aşı terbiyesinde önemlidir. Nemli bölgelerde özellikle kuvvetli gelişen asmalarda koltuk alma mümkün olduğu kadar erken yapılmalıdır. Sıcak bölgelerde bu koltukl arın bir kısmı bırakılarak bitkiler güneşin zararlı etkilerinden korunur.
-Dip sürgünlerin çıkarılması:Aşılı asmalarda dip sürgünler odunlaşmadan temizlenmelidir. Aksi halde boğaz kökleri oluşmuşsa asmanın zayıflamasına,hatta aşının atılmasına neden olur.
-Çiçek salkımı ve salkım seyreltmesi:Çiçek salkımlarının doğuştan kısa bir süre sonra dipten koparılma işlemine çiçek salkımı seyreltmesi denir.
-Bilezik alma:Asmanın gövde ve kolları ile bir yaşlı dalları ve sürgünleri 3-6 mm genişliğindeki kabuk ve floemin özel yapılmış çift ağızlı bıçak ve penselerle çıkarılması olayıdır. Bu işlemin özellikle çekirdeksiz çeşitlerde çiçeklenme zamanı uygulanarak seyrek ve küçük taneli salkımların tane tutumu ve iriliği arttırılmaktadır.

[selsarac]

Cevap: Bağ

daha geniş bilgi için Bahcesel Bilgi Hazinesi https://gardensel.com/tr/

[memo37]

Cevap: Bağ

çok teşekkür ediyorum.emeğinize sağlık...

[fbrido]

Cevap: Bağ

Kıymetli Arkadaşlar,
Bahçemize ektiğim Kara(Kırmızı),taneleri fazla büyük olmayan ve sık taneli salkımı olan,çekirdekli ve kokulu genellikle yendiği zaman içi çıkıp posası kalan bir üzüm asmam var 3. katta oturuyorum ve orada bir çardak yaptım asma güneşten ortalama 6 saat faydalanıyor benim sorum şu;taneler küçük ve yeşilken kehribar renginde bir oluşum sanki taneler arasında örümcek ağı varmışcasına beliriyor ve tanelerin gelişmesini engelliyor dolayısıyla salkımlar seyrekleşiyor buna karşı ne yapabilirim ve şimdi nasıl bir budama önerirsiniz.
SAYGILARIMLA

[selsarac]

Cevap: Bağ

Salkım Güvesi olabilir mi? Fotoğraftan bakarsanız benziyor mu?
SALKIM GÜVESİ (ÖDEMİS) :
Bandlı - SARI Salkım güvesi (Clysia ambiguella Hüba)
Haçlı Salkım güvesi (Polychrosis botrana Schiff.)

Zarar Şekli : İlk zarar çiçek tomurcuklarının ağ ile örülüp yenilmesiyle başlar. Daha sonra, zarar, saçma iriliğindeki danelere ve salkım aksamına intikal eder. Dikkatli bakılacak olursa, örülmüş olan ağın arasında, siyah veya sarı başlı tırtıllara rastlanır. Salkım geliştikçe içi oyularak terkedilmiş olan parçalar, seyrelmiş olan danelerin sapları arasında, kurumuş olarak asılı kalır. Temmuz ve Ağustos aylarında, Tırtıllar tarafından delinmiş danelere tesadüf edilir. Danede giriş yerleri kahverengindir. Tırtılların arız olduğu

daneler, çekirdekler kalıncaya kadar yenilir. Böylece yeni teşekkül eden daneler tahribata uğrar. Az zarar görenler dahi rutubetli havalarda, Gri Küf mantarları tarafından tamamen imha edilirler.
Etmeni : Zarara, Salık güvesinin her iki türünün (Clysia ambiguella ve Polychrosis botrana) tırtılları sebep olmaktadır. Yalnız Omcada olmamak üzere her iki tür'de Kışı, Pup olarak geçirir. Nisan ile Haziran ayları arasında, kelebekler çıkarlar. Bunların dişileri, çiftleştikten sonra, 100 kadar yumurtasını, Omcaların salkımları üzerine bırakırlar. İnficar eden lâvraların tahribatı, çayır biçimine tesadüf eder. Bu sebeplten bağcı, zararlının birinci nesil lârvalarına, ot tırtılı ismini verir. Bu arada gelişen tırtıllar Pup olur ve Temmuz ile Ağustos ayları içinde de Kelebekleri husule getirirler. Bu neslin dişileri, şeffaf, hafif ovalimsi ve adese şeklindeki yumurtalarını, danelerin üzerine bırakır. Böylece, ikinci neslin zararı, Gri küf mantarlarının tesiri ile çürüme şeklinde tezahür eder.
Mücadelesi : Bu zararlıya karşı, ilâç atma zamanını tayin için, Ziraat Teşkilâtının evvelâ, ilk kelebek uçuşu ile yumurta bırakmasını tesbit etmesi icap eder.