Duyuru

Collapse
No announcement yet.

Aşı tipleri

Collapse
X
 
  • Filter
  • Saat
  • Show
Clear All
new posts

  • Aşı tipleri

    Aşı tipleri

    Aşılar, anaç üzerine takılan parçaların niteliğine göre iki sınıfa ayrılırlar.
    a) Göz aşıları

    Anaca takılan parça tek bir gözden ibarettir.

    b) Kalem aşıları

    Anaca takılan parça, üzerinde 1-3 göz bulunan 7-15 cm uzunlukta kalem adı verilen 1 veya 2 yaşlı dal parçasıdır. Bağcılıkta o yılın sürgünlerinden hazırlanan kalemler de aşıda (yeşil aşı) kullanılabilmektedir. Ancak onarım amacıyla yapılan kemer ve köprü aşılarında kalemin boyu 50-80 cm uzunluğunda olabilmektedir.

    Ayrıca aşılar yapılış zamanlarına, yani gelişme dönemi içinde sürüp sürmediklerine göre de "Sürgün" ve "Durgun" aşılar olarak ayrılırlar.

    a. Meyve ağaçlarında ve asmalarda erken ilkbaharda yapılan
    kalem ve göz aşıları ile Haziran ayında yapılan göz aşıları, aynı
    dönem içinde hemen sürerler. Bunlara "sürgün aşılar" denir.

    b. Yine asmalarda ve meyve ağaçlarında Ağustos veya Eylül ayında
    yapılan göz aşıları kaynaşır, tutar, ancak yapıldığı dönem içinde
    genellikle sürmezler. Böyle aşılara ise "durgun aşılar" denilmektedir.

    Aşıda kullanılacak kalem veya gözü hazırlamak amacıyla, genellikle bir yaşlı sürgünlerden kesilen dal parçalarına "aşı kalemleri" denilir. Aşı kalemleri erken ilkbaharda uygulanacak kalem ve göz aşıları (sürgün) için, yaprak dökümünden kış sonuna kadar süren dönem (dinlenme dönemi) içinde alınabilirler. Ancak erken alındıklarında muhafaza süresi uzamaktadır. Kış soğuklarının bir yaşlı sürgünler üzerindeki gözlere zarar verme olasılığı bulunmayan yörelerde aşı kalemlerinin bitkide uyanma başlamadan, yani aşı uygulamasından birkaç hafta önce alınması daha uygun olmaktadır.

    Aşı kalemleri, uygun sıcaklık ve nem koşulları altında gözleri dinlenme halinde tutularak saklanmalıdır. Su kaybının önlenmesi şartıyla 2-3 haftalık bir süre için, 4-10°C'de (buzdolabı sıcaklığı), ya da 1-4°C sıcaklıktaki soğuk depolarda polietilen torbalar içinde aşı zamanına kadar saklanmaları mümkündür.

    Ağustos ve Eylül'de yapılacak durgun göz aşıları için kullanılacak aşı kalemleri ise, o yılın sürgünlerinden gözler iyice olgunlaştıktan sonra, aşının yapılacağı dönemde alınmaktadırlar. Sürgünler üzerindeki bütün gözlerin aşıda kullanılmaları mümkün değildir. Aşıda kullanılacak kalem ve gözler, genellikle sürgünlerin orta kısımlarından alınırlar. Çünkü, sürgünlerin uç kısımlarının yeteri kadar odunlaşmamış, buna karşılık dip kısımlarının gereğinden fazla odunlaşmış olmalarının yanısıra, her iki kısımdaki gözler de iyi gelişmemiştir.

    a. Göz aşıları

    Göz aşıları, küçük bir kabuk parçası (bazen küçük bir odun dokusu ile birlikte) ve bunun üzerinde bulunan bir tek gözle yapılan aşılardır. Bu aşıların uygulanması, kabuğun odundan kolaylıkla ayrılabilmesine, yani bitkinin "kabuk vermesi"ne bağlıdır. Aşılama zamanı, bitkinin ve kambiyum dokusunun aktif gelişme halinde olduğu ilkbaharda, yani büyüme ile başlar ve sonbaharda büyümenin durmasına kadar devam eder. Ancak belirtilen bu dönem içinde, susuzluk, yaprakların herhangi bir nedenle dökülmesi veya zararlanması ya da düşük sıcaklıklar gibi bazı faktörler nedeniyle kabuğun kalkması zorlaşabümektedir.

    Meyvelerin çoğaltılmalarında (özellikle meyve fidanı üretimi) daha yaygın olarak kullanılan göz aşılarının, kalem aşılarına göre bazı üstünlükleri bulunmaktadır.

    1. Göz aşıları kurşun kalem kalınlığındaki (5-6 mm) anaçlara dahi
    uygulanabildiğinden anacın kalınlaşması için uzun yıllar
    beklenmemektedir. Aşıya erken başlanması nedeniyle, göz aşılarıyla
    aşılanan ağaçlar daha erken meyveye yatmaktadırlar.

    2. Her anaca yalnız bir tek göz takıldığı için, daha az kalem (göz)
    kullanılmaktadır. Bu durum, yeni ıslah çeşitleri ile az sayıda göz
    sağlanabilen çeşitlerin çoğaltılmasında çok önemlidir.

    3. Aşı uygulanırken anaçta çok az yara açıldığından, aşının tutması
    daha kolay olmaktadır. Genelde göz aşılarında tutma oram % 80-95
    arasındadır.

    4. Aşının tutup tutmadığı 15-20 gün sonra belli olduğundan,

    tutmayan aşılar aynı yıl içinde yenilenebilmektedir.

    5. Göz aşılarının öğrenilmesi ve yapılması daha kolay olup, usta bir
    aşıcı ile bağlayıcı günde 800-1200 aşı yapabilmektedirler.

    6. Durgun göz aşıları, fidanlıklarda diğer işlerin azaldığı bir
    dönemde yapılmaktadır.

    7. Aşıdan sonra macun kullanmaya gerek yoktur.
    Meyvecilikte ve bağcılıkta kullanılan göz aşıları, erken ilkbaharda,

    Haziran ayında, Ağustos ve Eylül aylarında olmak üzere üç dönemde yapılmaktadır.

    Erken ilkbahar göz aşıları, anaçta aktif büyüme başlar başlamaz, kış dinlenme döneminde alman aşı kalemlerindeki gözler kullanılarak yapılır. Bu aşılar, yapıldığı dönem içinde sürerler.

    Haziran göz aşıları o yılın sürgünlerinden hazırlanan aşı kalemlerindeki gözleri kullanarak, yaz başında yapılmaktadır. Özellikle şeftali, nektarin, kayısı gibi sert çekirdekli meyve türlerinin aşılanmasında kullanılmaktadır. Bunlar da sürgün aşılardır.

    Geç yaz göz aşıları, Ağustos-Eylül aylarında, o yılın sürgünlerinden hazırlanan aşı kalemlerindeki gözlerin kullanılması ile yapılan durgun aşılardır. Erken sonbahar göz aşıları olarak da bilinen bu aşılar, aşı mevsiminin daha uzun sürmesi, yaz sonundaki yüksek sıcaklıkların daha iyi kaynaşma sağlaması, aşı kalemlerinde saklama sorununun olmaması ve fidanlıklarda o dönemde daha az iş olması nedenleriyle meyve fidanı üretiminde ve asma anaçlarının bağda aşılanmasında diğer dönemlerde yapılan aşılara tercih edilmektedir. Bu aşılar yapıldıkları yıl tutarlar, ancak kışı dinlenme halinde geçirerek ertesi yıl ilkbaharda sürerler.

    Yapılış şekillerine göre göz aşılarının çok çeşitleri vardır. Ancak özellikle meyve fidanı üretiminde en çok kullanılan "T" göz aşısıdır. Asma anaçlarında kabuğun kalkması zor olduğundan, bunların bağdaki yerlerinde aşılanmalarında "Yongah göz aşısı" tercih edilmektedir.
    "T" göz aşısı:

    Bu aşı, genellikle meyve fidanlıklarında 0.6-2.5 cm çapında ince ve kolay kabuk veren anaçlara uygulanır. Aşıda gözler, anaçların toprak yüzeyinden 5-25 cm yüksekliğine, kabuğun düzgün bir yerine, aynı yönde takılmaktadır.

    Anaçta yapılacak kesimlerde, aşıcılar çoğunlukla önce yukarıdan aşağıya kesimin, sonra buna dik olan yatay kesiminin yapılmasını tercih etmektedirler. Bunun için anaç üzerinde önce 2.5 cm uzunlukta dikey bir kesim yapılır. Sonra, dikey kesimin üst ucunda, gövde çevresinin 1/3'ü kadar kısmında kabuk yatay olarak kesilir (?ekil 6.3.) ?ki kabuk dilimini kaldırmak amacıyla bıçak hafifçe çevrilmelidir. Burada, yatay ve dikey kesimlerin gerektiğinden uzun olmamasına dikkat edilmelidir.

    Gözün hazırlanması için, aşı kaleminde gözün 1.0 cm kadar aşağısından eğimli bir şekilde kesime başlamr. Gözün altından geçip, 2.5 cm kadar üstünde kesim bitirilir. Gözün 2 cm üzerinden yatay kesim yapılarak göz kalemden çıkarılır. Gözün hazırlanmasında "odunlu" ve "odunsuz" olmak üzere iki teknik uygulanır. Bazı aşıcılar, gözü çıkarırken, uygulanan eğimli kesimi, odun dokusuna geçecek şekilde biraz derin yaparlar. Bazı aşıcılar ise odunu çıkarılmış gözleri tercih etmektedirler. Ancak, gözün odunsuz hazırlanması durumunda, gözün altında bulunan ve göze su ile besin maddelerini sağlayan iletken dokulardan ibaret küçük bir odun kısmı mutlaka bulunmalıdır.

    Aşının son aşaması, hazırlanan gözün anaçta açılan "T" ye yerleştirilmesidir. Gözün üst yatay kesim yüzeyi, anaçtaki yatay kesim yüzeyi ile çakışmcaya kadar göz aşağıya itilir. Bu işlemin ardından, gözün kabuk kısmı anacın kabuk kanatlarıyla kapatılmalı, ancak göz açıkta kalmalıdır.

    Göz aşısında macunlamaya gerek yoktur, ancak aşıda kaynama oluncaya kadar aşı yeri sıkıca sarılmalıdır. Bu amaçla lastik veya plastik aşı şeritleri tercih edilmektedir. ?eritler esnek yapıda olduklarından, bitkinin büyümesiyle, aşı bölgesinde ortaya çıkacak boğulmanın önüne geçilmekte, ayrıca aşmm kaynama süresi içinde dış


    şartlar nedeniyle çürüyerek kopabilmektedirler. Aşıda başka materyal kullanıldığında (rafya veya pamuk vs.) aşılamadan 10-14 gün sonra aşı bağları aşıların arka kısmından boğulmanın önlenmesi için kesilmelidir. Aşıyı izleyen 2-3 hafta içinde aşı yerinde kaynaşma tamamlanmaktadır. Ancak, aşı tutmamışsa ve anaç kabuk vermeye devam ediyorsa aşı tekrarlanabilir.

    "Yama" göz aşısı:

    Özellikle ceviz ve pikan cevizi gibi kalın, girintili çıkıntılı kabuğa sahip olan meyve türlerinde yaygın olarak kullanılır. Bu türlere ait fidan üretiminde, vegetasyon süresinin uzun olması nedeniyle, daha çok Ağustos ayında yapılan durgun aşı tercih edilir. Bu amaçla, yama göz aşısı, o yılın sürgünlerinin topraktan 8-10 cm yüksek kısmına yapılır. Cevizlerde aşıdan sonra aşı kesitinden sızan siyah renkli kanama suyu, burada birikerek aşının tutmasına engel olduğundan, aşıdan önce anaçta aşı yapılacak kısmın altında odun tabakasına kadar inen V şeklinde bir çentik açılarak kanama suyu dışarı akıtılır.

    Yama göz aşısının aşamaları ve yapılış tekniği ?ekil 6.4'de görülmektedir. Aşılamadan sonraki işlemler T göz aşısında olduğu gibidir.

    "Yongah" göz aşısı;

    Bu göz aşısı, kabuğun kalkmasına gerek duyulmayan bir aşı tekniği olduğu için bağcılığa özgü bir aşı olarak bilinir ve Amerikan asma anaçlarının bağdaki yerlerinde aşılanmasında yaygın şekilde kullanılır. Diğer göz aşılarında olduğu gibi her üç aşı döneminde başarı ile yapılabilirse de, sıcaklığın daha elverişli olduğu Ağustos ayındaki durgun aşı tercih edilmektedir. Bağcılıkta bu aşının en önemli avantajı, 6 mm kalınlığındaki gövdelere bile kolaylıkla yapılabilmesidir. Anaçların bağda aşılanmaları amacıyla yapılan yongah göz aşısı, gövdenin topraktan 8-10 cm yükseklikteki kısmına yapılır. Bu amaçla yapılan yongah göz aşısının aşamaları ve yapılış tekniği ?ekil 6.5'de görülmektedir. Ancak bağcılıkta bu tekniğe göre


  • #2
    Cevap: Aşı tipleri

    yapılan aşılar, bağlamadan hemen sonra ince nemli bir toprakla kümbet yapılarak kapatılır. Bu örtü ertesi ilkbaharda geç don tehlikesinin atlatılmasından sonra açılır. Aşı bağı da genellikle bu dönemde kesilir.

    Yongah göz aşısı, asmaların daha yaşlı ve kalın dallarına çevirme aşısı olarak da başarı ile uygulanmaktadır.

    Göz aşılarında;

    1. Gözün kabuğu, normal açık kahverengi veya yeşil rengini
    koruyorsa ve üzerindeki göz şişkinse,

    2. Gözün yanında bulunan kısa yaprak sapı (erken ilkbahar
    aşılarında bulunmaz) düzgün bir şekilde kopuyorsa aşının tuttuğu
    anlaşılır. Buna karşılık tutmayan aşılarda;

    a. Aşı yerinde kabuk kararmaya başlar,

    b. Yaprak sapı düzgün bir şekilde kopmayıp, yerinde buruşarak
    kararıp kalır.

    İlkbahar ve Haziran sürgün aşılarında, aşıdan iki hafta sonra, Ağustos durgun göz aşılarında ise ertesi ilkbaharda gözlerin patladığı dönemde anaçlar aşı gözünün l-1.5cm üzerinden vurulur.

    b. Kalem aşıları

    Uzun yıllardır meyve ağaçları ve asmaların aşılanmalarında çok farklı kalem aşısı yöntemleri uygulanmaktadır. Ancak hangi tip aşı uygulanırsa uygulansın, aşılamanın başarılı olması için beş şart önem taşımaktadır.

    1) Anaç ve kalem mutlaka uyuşur olmalıdır.

    2) Aşılamada kalem ve anacın kambiyum dokusu birbirleriyle
    temas etmelidir.

    3) Aşı en uygun zamanda yapılmalıdır. Kalem aşılarının çoğu
    ilkbaharda anaçta su yürümenin başladığı dönemde yapılmaktadır.
    Ancak kullanılacak kalemin tomurcuklarında uyanma başlamamış
    olmalıdır. Bu nedenle aşı kalemleri dinlenme döneminde alınarak, aşı
    zamanına kadar uygun şartlarda saklanmalıdır


    4) Aşılama bittikten sonra, nem kaybını önlemek amacıyla, bütün
    aşı yüzeyleri aşı macunu veya uygun bir materyal ile kapatılmalı ve
    bağlanmalıdır.

    5) Aşılamadan sonra, belirli bir süre aşılara özel bir bakım
    gösterilmelidir. Örnek olarak anaçta oluşan sürgünler ile bazı
    durumlarda (bağlarda çeşit değiştirme aşıları) kalemden oluşan
    köklerin alınmaları gereklidir. Ayrıca kalemden meydana gelen
    sürgünler çok kuvvetli geliştikleri için kırılmalarını önlemek için bu
    sürgünlerin bağlanmaları zorunludur.

    Bu bölümde meyve ağaçları ve omcaîarm aşılanmalarında kullanılan kalem aşısı yöntemlerinden bazılarına yer verilmiştir.

    "Kabuk (Çoban)" aşısı:

    Asmalarda kabuğun zor kalkması nedeniyle daha çok meyve ağaçlarında çabuk ve kolay uygulanan kabuk aşısı, gereği gibi yapıldığında tutma oram yüksektir. Genellikle, çeşit değiştirme (çevirme) amacıyla çapları 25-30 cm'ye kadar olan kaim dallarda yapılmaktadır. 30 cm'den daha kalın dalların bu yöntemle aşılanmaları, yaranın kapanması güç olacağından önerilmemektedir. Kabuk aşısının kolay uygulanabilmesi, kabuğun odundan ayrılmasına bağlı olduğundan bu aşı ilkbaharda ağaçta aktif büyüme başladıktan sonra yapılmaktadır. Aşılamada kullanılacak aşı kalemleri dinlenme döneminde alınıp, aşı zamanına kadar uygun şartlarda saklanmaktadır.

    Kabuk aşısında farklı metodlar kullanılabilmektedir. Daha yaygın olarak kullanılan ve çoban aşısı olarak bilinen metotta ilk olarak aşılanacak dallar, bir kesici ile aşılanacakları kısımdan, kesit yüzeyi daim ana eksenine dik olacak şekilde düzgün olarak kesilmelidir. Aşıda her dala, kalınlığına göre 3-5 adet aşı kalemi yerleştirilebilir.

    Her kalem için, daim ucunda, kabuktan oduna kadar inen yaklaşık 5 cm uzunluğunda yukarıdan aşağıya doğru çizgi halinde bir kesim yapılır. Sonra kalemi yerleştirmek amacıyla, kabuk bu kesitin her iki kenarı boyunca hafifçe kaldırılır. Aşı, kabuk üzerindeki dik kesimin yalnız bir kenarı boyunca kaldırılması şeklinde de yapılmaktadır.

    0.6-1.2 cm kalınlığında, 10-12.5 cm uzunluğunda hazırlanan kalemlerde 2-3 adet göz bulunmalıdır. Kalemin alt ucunun bir kenarı boyunca, 5 cm uzunluğunda bir kısmı kesilerek inceltilir. Kalem kalın ise kesim ve inceltmenin başladığı yerde, kalemin yaklaşık üçte biri oranında bir ökçe bırakılır. Böylece kalemin anaca daha iyi yerleşmesi sağlanır. Kalemin uzun kesilen kısmının aksi yönünde, ikinci bir kısa kesim daha yapılır. Yapılan kesimler ile kalemin alt ucu, keskin bir kama şekline getirilir.

    Daha sonra, hazırlanan kalemler anaca kabuk ile odun arasına yerleştirilir. Her kalem için ince ve başsız iki çivi kullanarak, kalemin anaca çivilenmesi başarıyı artırmaktadır. Ya da kalemler anaca bağlanmalıdır. Ancak aşı bağının aşıyı boğmasını önlemek için bir süre sonra kesilmesi gerekir.

    Aşılama işlemi tamamlandıktan sonra bütün aşı kesim yerleri aşı macunu ile kapatılır (Şekil 6.6).

    "Yarma" aşı:

    Meyve yetiştiriciliğinde küçük ağaçların gövdelerinde veya büyük ağaçların dallarında çeşit değiştirme amacıyla uygulanan bir diğer kalem aşısı yöntemi de yarma aşıdır. Bu aşı, bağlarda çeşit değiştirmede ve filokseran bölgelerde aşısız Amerikan asma fidanlarının bağdaki yerlerinde aşılanmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Yarma aşı dinlenme dönemi boyunca yapılabilirse de, ilkbaharda gözlerin kabarmasından hemen önce yapıldığında daha başarılı olmaktadır. Aktif büyüme başladıktan sonra aşı yapılırsa, anacın kabuğu ayrılmakta, bu da aşının tutmasında sorun yaratabilmektedir.

    Meyvecilikte ise çevirme (çeşit değiştirme) veya kaim anaçların aşılanması amacıyla kullanılan yarma aşıya 2.5-10 cm kalınlığındaki anaç veya daim aşının yapılacağı kısımdan kesimi ile başlanır. Daha sonra özel yarma aşı aletlerinden birisi veya kaim gövde ve dallarda kasap bıçağı benzeri ağır bir bıçakla, aşılanacak kısmın merkezinden 5-7.5 cm derinlikte dik bir yarık açılır. Bu işlem aşı tokmağı veya




    çekicin bıçağa vurulması ile yapılır. Aşı yapılacak bölgenin 15 cm'lik kısmının düz, boğumsuz olması çok önemlidir. Aksi durumda düzgün bir yarma açılamaz.

    7.5-10 cm uzunluğunda ve üzerinde 2-3 adet göz bulunduran kalemler uç kısımları yaklaşık 4-5 cm uzunlukta hafifçe meyilli kesilerek kama şeklinde hazırlanırlar. Kamanın anacın dış tarafında kalacak olan kenarı, iç tarafındaki kısmına göre biraz daha geniş olmalıdır.

    Kalemler hazırlandıktan sonra açılan yarığın iki tarafından kambiyum tabakalarının bulunduğu yerlere iki kalem yerleştirilir. Yarığı açık tutmada kullanılan alet, kalemleri oynatmadan çıkarılır. Kalemler anacın basıncı ile sıkıca tutulduklarından, çivileme ve bağlama genellikle yapılmamaktadır. Meyvecilikte aşılama uygulaması bittikten sonra aşı yüzeyinin tamamı aşı macunu ile kapatılır (Şekil 6.7). Ancak, bağcılıkta yanlızca bağlama ile yetinilir. Bağcılıkta yarma aşı, hem filokserah bölgelerde aşısız olarak bağa dikilen Amerikan asma fidanlarının üzerine yerli çeşitlerin aşılanmasında, hem de çeşit değiştirmede kullanılır. Asma anaçlarının topraktan 5-8 cm yükseklikteki kalınlığı 10 mm'yi geçince bunlara yarma aşı yapılabilir. Kalemler 1-2 gözlüdür. İnce anaçlara 1-2.5 cm çapında bir kalem, daha kalın olanlara iki kalem takılır.

    "Kakma" Aşı:

    Bu aşı, çeşit değiştirme amacıyla 7.5-10 cm veya daha kalın çaplı dalların aşılanmasında, yarma aşının yerine kullanılabilmektedir. Yarma aşıda olduğu gibi hastalık etmenlerinin girişi için uygun bir kapı olan büyük yarma açma sakıncası, bu aşıda sözkonusu değildir. Ancak aşıya yeni başlayanlar için yapımı biraz daha güçtür. İyi uygulandığında şeftali gibi aşılanması zor bazı türlerde başarı oranı yüksek olmaktadır.

    Kakma aşı da ilkbaharda anacın gelişmeye başlamasından hemen önceki dönemde yapılmalıdır. Kakma aşının aşamaları ve yapılış tekniği Şekil 6.8'de

    Comment


    • #3
      Cevap: Aşı tipleri


      ağaçta aktif büyümenin başladığı ve gövdenin kolaylıkla kabuk verdiği
      ilkbahar başlarında uygulanmaktadır. Yapılacak İlk uygulama,
      yaralanmış kabuğu temizleyerek, sağlam ve zararianmamış dokuya
      kadar kesmektir. Sonra, yaralı bölgenin hemen üstünde her kalem için
      gövdede 5-7.5 cm uzunluğunda ve kalemle aynı genişlikte bîr kabuk
      parçası kesilir. Kesilen kabuklar 1-1.5 cm uzunluğunda bir dil kısmı
      bırakılarak, çıkartılıp atılır.
      Zararlanmış bölgenin etrafına her 5-8 cm'de bir alt ve üst uçları canlı kabuk içine girecek, aynı zamanda yerlerine takıldıktan sonra - dışa doğru hafifçe bel verecek uzunlukta kalemler hazırlanır. Kalemler hazırlanırken gövdede hazırlanan yerlere, uyacak şekilde kesim yapılmalıdır. Omm için odunla yüz yüze gelecek kısım gövdede hazırlanan oyukla aynı uzunlukta kesilir. Kalemin diğer yüzünde ise, * her iki uçta 1-1.5 cm uzunluğunda ikinci bir kısa kesim daha yapılır. Böylece kalemin iki. ura da kama şeklini almış olur. Kalemin uçları gövdedeki kabuk dilinin altına sokulduktan sonra çivilenir ve kesik yüzeyler tamamen macunlanır. Çıplak odun kısmı da odunun aşırı derecede kurumasını ve mikroorganizmaların girişini önlemek amacıyla aşı macunu iîe kapatılmalıdır (Şekil 6.9).


      Dilcikli Aşı:

      El ve makina ile yapılabilen dilcikli aşılar 0.6-1.2 cm çapındaki fidan üretim materyalinin aşılanmasında kullanılmaktadır. Aşıda tutma oranımn yüksek olması için kalem ve anacın aym kalınlıkta olmaları gerekmektedir. Makina ile aşılamanın yaygın olarak kullanılmaya başlandığı son yıllara kadar, özellikle aşılı asma fidanı üretiminde yanlızca masa başında elle yapılan dilcikli aşılar kullanılmakta idi. Günümüzde özellikle A.B.D.'nde aşılı ceviz fidam üretiminde, elle yapılan dilcikli aşılar geniş ölçüde uygulanmaktadır.

      Makina ile aşılama:

      Yukarıda değinildiği gibi, son yıllarda aşılı asma fidam üretiminde elle aşılamanın yerini hemen tamamıyla makine ile yapılan aşılar almıştır. Bu amaçla çok değişik aşı kesiti açan makinalar geliştirilmiştir. Bunlar arasında en yaygın olarak kullanılanlar omega (Q) şeklinde aşı kesiti açan makinalardır. Son yıllarda elma, armut, ceviz (Şekil 6.10) ve kiraz fidam üretiminde de başarı ile kullanılabilen bu makinelerin kalemi anaca otomatik olarak takabilen tipleri ile saatte 500-800 aşı yapılabildiği gibi, daha düzgün aşı kesiti açıldığından aşıda başarı oram da yüksek olmaktadır.

      Aşılı Asma Fidanı Üretimi:

      Aşıda anaç olarak kullanılacak Amerikan asma çelikleri anaçlıklardan, kalemlik çelikler ise bağlardan bir yaşlı dalların iyi odunlaşmış orta kısımlarından dinlenme dönemi içinde alınırlar. 6-12 mm çapında ve yaklaşık 35 cm uzunluğunda hazırlanan anaçlık çelikler, üzerlerindeki tüm gözler köreltildikten sonra; kalemlik çelikler ise üzerlerinde 4-5 göz bulunacak şekilde kısaltılarak aşı zamanına kadar uygun şartlarda saklanırlar. Aşı materyalinin saklanmasında en yaygın olarak kullanılan katlama materyali kum ve talaş olmasına karşın, son yıllarda çelikler + 1°C sıcaklık ve %85-90 nem koşullarına sahip soğuk hava depolarında, plastik torbalar içinde, su ve besin maddesi kaybı olmadan, en az bir yıl


      Dezenfeksiyon işleminin tamamlanmasından sonra makina ile aşılamaya geçilir. Aşılı çeliklerde, aşı yerinde yeterli düzeyde kallus oluşumunun sağlanması zorunludur. Bu amaçla aşılı çeliklerin kallus oluşumu için elverişli sıcaklık, nem ve havalandırma koşullarına sahip olan aşı kaynaştırma odalarında, uygun bir ortam içinde belirli bir süre katlanmaları gerekmektedir. Katlama ortamı olarak aşı yerine kadar nemli kavak talaşı kullanılması, aşı yeri ve kalemin ise perlit ile kaplanması daha iyi sonuç vermektedir.

      Aşılı çelikler, yukarıda belirtilen materyal ile sandıklar içinde katlandıktan sonra aşı yerinde kallus oluşumu için kaynaştırma odalarına almmakta-dır. Üç haftalık katlama süresince oda sıcaklığı,

      saklanabilmektedirler.

      Aşılamaya geçmeden önce, kalemlik çeliklerden 5-7 cm uzunluğunda ve 6-12 mm kalınlığında tek gözlü olarak hazırlanan kalemler, (Şekil 6.11) anaçlık çeliklerle birlikte, mantari hastalık etmenlerine (özellikle Botrytis cinerea Pers) karşı, %0.5'lik Chinosol çözeltisi içinde 15 saat bırakılarak dezenfekte edilmelidir. Bu işlem aynı zamanda anaçlık çelik ve kalemlerin aşılama için elverişli bir yapı kazanmasına yardımcı olmaktadır. Ayrıca, kum içinde saklanan çeliklerin üzerlerindeki kumlar da temizlenmektedir.
      ilk üç gün 28°C, sonraki 10-12 gün 25°C ve son 5 gün 22°C'de tutularak, aşı yerinde kaynaşma tamamlanmaktadır. Aşılı çeliklerin 26°C sabit sıcaklıkta katlanması başarılı sonuç vermektedir. Bu süre içinde kaynaştırma odasının oransal nemi %80-85 düzeyinde sabit tutularak oda belirli aralıklarla havalandırılmaktadır.

      Kaynaştırma ve alıştırmanın ardından aşılı çelikler katlama sandıklarından çıkarılırlar. Özellikle aşı yeri ve kalemden meydana gelebilecek su kaybını önlemek ve bu kısımları hastalık etmenlerine karşı korumak için aşılı çeliklerin kalem ve aşı yerleri, aşı yerlerinin 5 cm altına kadar belirli oranlarda reçine, balmumu, vazelin karıştırılan erimiş haldeki parafine batırılırlar.

      Aşı yerinde kaynaşma için yeterli kallus (yara dokusu) oluşmuş olan aşılı çelikler, fidanlıklarda, sera veya sıcak yastıklarda köklendirilerek, aşılı asma fidanı elde edilmektedir (Şekil 6.12)
      KAYNAK: Genel Bahçe Bitkileri
      Prof.Dr.Atila GÜNAY

      Comment


      • #4
        Cevap: Aşı tipleri

        dutaşisi
        nasil yapilmali

        Comment


        • #5
          Cevap: Aşı tipleri

          Sn Sebah:Yöre ve ağacınızın çapı,boyu ve dalları hakkında bilgi verirseniz .Size size aşı çeşidi konusunda yardımcı olabilirim.

          Comment


          • #6
            Cevap: Aşı tipleri

            aşılı fide yetiştiriciliği hakkında yardım istiyorum türkçe olarak pek fazla kaynak bulamadım yardımcı olursanız çok sevinirim....

            Comment


            • #7
              Cevap: Aşı tipleri

              Öncelikle kolay gelsin başarılar dilerim.Fidan yetiştirciliği çok özel ve ayrıntılı konu,epeyce bilgi ve beceri ister.Ayrıca yörede çok önemli,şahsi tecrübem,bu işi yapan uzman arkadaşlarla görüşünüz;Nazari bilgiler sitede mevcut esen kalınız.

              Comment


              • #8
                Cevap: Aşı tipleri

                avakado aşılama nezanam nasıl yapılır
                teşekkürler

                Comment


                • #9
                  Cevap: Aşı tipleri

                  Dut aşısı soran kardeşim şu an tam zamanı.selamlar

                  Comment


                  • #10
                    Cevap: Aşı tipleri

                    Merhaba,
                    Bende menengiç ağacıma, antep fıstığı aşılamak istiyorum. İzmir, Yakaköydeyim(denize 30 km 400 m yükseklik) ve ağaç aşısından anlamadığım için yıllardır köylüye ricacı oldum ama yaptırmayı beceremedim. Ben de sizlerin yardımı ile bu işi yapabileceğimi düşünüyorum. Aynı kökten ama toprak altında ayrılarak 2 gövde çıkmış durumda, her biri 4-5 cm kalınlığında,birini erkek birini dişi aşılamak istiyorum. Aşılamak için erkek ve dişi antep ağacı dalı temin edebiliyorum.
                    Buradaki kaynaklardan, haziran ayında T göz aşısının uygun olacağını öğrendim, yapılışı da burada var ancak hiç pratiğim olmadığı için bazı ince sorularım olacak.
                    - Gözleri elde edeceğim dallar nasıl seçilmelidir, bu dallarda hangi gözler uygundur.
                    - Anaçta aşı yapılacak noktayı seçerken nelere dikkat etmeliyim
                    - Her dala 1den fazla aşı yapabilirmiyim, mümkünse nelere dikkat etmeliyim. Tecrübesiz olduğum için aşının tutma ihtimalini artırmak istiyorum
                    Beni yönlendirirseniz çok sevinirim.

                    Şimdiden teşekkür ederim.

                    Comment


                    • #11
                      Cevap: Aşı tipleri

                      Sn Alpteo:Öncelikle başarılar dileyerek başlamak istiyorum.T göz aşısını alacağınız dallar bu yılki taze sürgünlerden olacak.yaprak altındaki gözleri kabuğuyla keskin bir bıçakla göze ve kabuğa zarar vermeden dikdörtgen şeklinde çıkarınız.Bu arada aşı yapacağınız dalın kuzey tarafına düz yere bıçakla bir T yapınız.Daha önce çıkarmış olduğunuz kabuklu gözü T 'nin iki tarafını bıçakla açarak arasına yarlaştiriniz.En önemlisi T ile Gözlü kabuğunun T 'nin en üstdeki(-) temas olmasını sağlayınız.Daha sonra,Yapılan aşıyı rafya ile sarınız.Kabuktaki gözü mutlaka sararkan rafya nın dışında kalmasına dikkat ediniz.Daha sonra yapılan aşıyı folyo ile sarınız.Bundan amaç güneşi yansıtmaktır.Sigara Jelatini iyi bir yansıtıcıdır.Bu arada yine göz dışarda kalacaktır.Daha sonra Aşı yapılan ağacı aşının 5-10 cm üstünden kesiniz.Keserken aşıya zarar vermeyiniz.Eğer bu yapılan aşıyı Ağustos,Eylül ayında yaparsanız.Aşıyı tamamen kapatarak ve üstünü kesmeyerek,ertesi yıl keserseniz,durgun göz aşısı yapmış olursunuz.Aşıyı aynı ağaca bir yada bir kaç kez yapabilirsiniz.Bu şekilde tutma şansınız artacaktır.Tabi bu işlemin en iyisi görerek öğrenmektir.Ama siz sordunuz,biz cevap verdik başarılar dilerim.

                      Comment


                      • #12
                        Cevap: Aşı tipleri

                        Merhaba,
                        Gene bu sitede bir yerde antep fıstığı için T aşısı anlatılırken "Aşı yapılıp bağlandıktan sonra üzerinden 30-40 cmlik tırnak bırakılarak üst taraf kesilir. Tırnağın ucunda özellikle güney tarafında soluk dalı bırakılır." diyor, siz ne dersiniz, gövdeler T aşısı için biraz kalın olduğundan(4-5 cm) ben de emin olamadım sizin dediğiniz gibi 5-10 cm üzerinden komple kesmem uygun mudur?

                        Comment


                        • #13
                          Cevap: Aşı tipleri

                          Değerli Kardeşim:aşı işlemi bitdikten sonra üstden kesme işlemi,ağacın kuturuna yani çap ölçüsüne göre yapılır.Bence üst tarafda,yada alt tarafdaki gözler iptal edilerek 5-l0 cm üstden kesilir.gözler'in iptal edilmesinin amacı,o gözlerden sürgün çıkarılmamasıdır.Tabi bizim anlatdıklarımız nazari bilgilerdir.Yani görmeden yapılan işlemdir. Ayrıca ben hiç Antep fıstığı aşısı yapmadım.Yaptıklarım yöresel ağaçlar.Ancak bu aşı sistemi bir kaç ağaç hariç tüm ağaçları kapsayan bir sistemdir. esen kalınız.

                          Comment


                          • #14
                            merhaba değerli site uzmanları. benim bahçemde tam 3
                            tane 20 25 cm çaplı kalın gövesi olan turunç ağacım var. bunlardan enaz 2
                            tanesini aşılamak istiyorum ağaçlar kendiliğinden büyüdüğünden kalın tek gövde
                            uzadıkça uzamış. sanırım yalnızca kalem aşısı olabilir. bu aşıyı nezaman
                            yapmalıyım. yardımlarınıza ihtiyacım var. burası mersin tarsus. burda yılda 2 3
                            gün don ya olur ya da hiç olmaz. şimdiden teşekkürler..

                            Comment

                            Working...
                            X