Gençleştirme budaması
Bu budama ağaçlarda yeniden kuvvetli sürgünler oluşturarak yeni bir taç oluşması için yapılır. Böylece ağaçta verim yeniden arttırılacağı gibi meyve kalitesi de iyileştirilmiş olur. Gençleştirme budaması
yapılırken şu noktaların gözönünde tutulması gerekir:
1) İhtiyarlamış ve ekonomik ömrünü tamamlamış ağaçlarda
gençleştirme budaması yapılmaz. Çünkü bunlar şiddetli budamanın
etkisiyle iyice güçten düşer ve çabucak ölür.
2) Gençleştirme budamasında dal kesimleri çok olduğundan
değişik meyve türlerinin bu şiddetli budamaya karşı dayanma güçleri
dikkate alınır. Bu bakımdan zeytinler başta gelir. Bunu dayanma
derecesine göre armut, erik, elma, kayısı ve kirazlar izler.
3) Gençleştirme budamasında ekolojik şartların da büyük etkisi
vardır. Örneğin sıcak ve kurak iklimlerde ağaçların şiddetli
budamalara karşı dayanmaları nemli iklimlere göre daha azdır. Aynı
şekilde zayıf topraklar üzerinde yetişen meyve ağaçları şiddetli
budamalara dayanamazlar.
Gençleştirme budamasında önce kurumuş, sık ve birbiri üzerine gelen dallar çıkarılır. Geri kalan dallarda da kısa budamalar yapılarak ağacın tacı küçültülmüş ve yeniden kuvvetli sürgün oluşumu sağlanmış olur. Gençleştirme yapılacak ağaçların ana dalları ve gövdeleri üzerinde birçok obur dallar, kuvvetli sürgünler oluşur. Bunlardan yalmz yeni tacın oluşumu için gerekli olanlar bırakılır, diğerleri tamamen çıkartılır.
Gençleştirme yapılan meyve bahçelerinde ağaçlar şiddetli kesim sonucu zayıf düşeceğinden bahçe toprağı iyice işlenmeli ve bolca gübrelenmelidir.
Meyve ağaçlarına uygulanan budama yapılış zamanlarına göre ayrıca kış ve yaz budaması olmak üzere ikiye ayrılır. Kış budaması meyve ağaçlarının dinlenme döneminde yapılan budamadır. Yeşil budama olarak da tanımlanan yaz budaması ise yaz aylarında oluşan yeşil sürgünlerden bazılarını kesmektir. Yaz budaması, kış budamasını tamamlamak veya düzeltmek amacıyla yapıldığı gibi bazı bölgelerde ışıklanmayı artırmak amacıyla da yapılır.
KAYNAK: Genel Bahçe Bitkileri
Prof.Dr.Atila GÜNAY
Bu budama ağaçlarda yeniden kuvvetli sürgünler oluşturarak yeni bir taç oluşması için yapılır. Böylece ağaçta verim yeniden arttırılacağı gibi meyve kalitesi de iyileştirilmiş olur. Gençleştirme budaması
yapılırken şu noktaların gözönünde tutulması gerekir:
1) İhtiyarlamış ve ekonomik ömrünü tamamlamış ağaçlarda
gençleştirme budaması yapılmaz. Çünkü bunlar şiddetli budamanın
etkisiyle iyice güçten düşer ve çabucak ölür.
2) Gençleştirme budamasında dal kesimleri çok olduğundan
değişik meyve türlerinin bu şiddetli budamaya karşı dayanma güçleri
dikkate alınır. Bu bakımdan zeytinler başta gelir. Bunu dayanma
derecesine göre armut, erik, elma, kayısı ve kirazlar izler.
3) Gençleştirme budamasında ekolojik şartların da büyük etkisi
vardır. Örneğin sıcak ve kurak iklimlerde ağaçların şiddetli
budamalara karşı dayanmaları nemli iklimlere göre daha azdır. Aynı
şekilde zayıf topraklar üzerinde yetişen meyve ağaçları şiddetli
budamalara dayanamazlar.
Gençleştirme budamasında önce kurumuş, sık ve birbiri üzerine gelen dallar çıkarılır. Geri kalan dallarda da kısa budamalar yapılarak ağacın tacı küçültülmüş ve yeniden kuvvetli sürgün oluşumu sağlanmış olur. Gençleştirme yapılacak ağaçların ana dalları ve gövdeleri üzerinde birçok obur dallar, kuvvetli sürgünler oluşur. Bunlardan yalmz yeni tacın oluşumu için gerekli olanlar bırakılır, diğerleri tamamen çıkartılır.
Gençleştirme yapılan meyve bahçelerinde ağaçlar şiddetli kesim sonucu zayıf düşeceğinden bahçe toprağı iyice işlenmeli ve bolca gübrelenmelidir.
Meyve ağaçlarına uygulanan budama yapılış zamanlarına göre ayrıca kış ve yaz budaması olmak üzere ikiye ayrılır. Kış budaması meyve ağaçlarının dinlenme döneminde yapılan budamadır. Yeşil budama olarak da tanımlanan yaz budaması ise yaz aylarında oluşan yeşil sürgünlerden bazılarını kesmektir. Yaz budaması, kış budamasını tamamlamak veya düzeltmek amacıyla yapıldığı gibi bazı bölgelerde ışıklanmayı artırmak amacıyla da yapılır.
KAYNAK: Genel Bahçe Bitkileri
Prof.Dr.Atila GÜNAY

