Tweet
Temel besin maddeleri arasýnda yer alan ekmek, iyi bir enerji kaynaðý olmasý nedeniyle tüketimde önemli bir yer kazandý.
o Ucuza mal olmasý dolayýsýyla tüm dünyada dar gelirliler tarafýndan tüketilen ekmek, hemen hemen tüm insanlarýn ortak yiyecek türüdür.
Temel besin maddeleri arasýnda yer alan ekmek, iyi bir enerji kaynaðý olmasý nedeniyle günümüzde hâlâ önemli bir yere sahiptir. Türkiye'de kiþi baþýna tüketilen ekmek miktarý yýllýk 180 ile 210 kg arasýnda deðiþmektedir. Ancak sosyoekonomik veriler göz önüne alýnarak bir deðerlendirme yapýldýðý zaman ekmeðin dar gelirliler tarafýndan daha çok, ekonomik geliri yüksek olanlar arasýnda ise daha az tüketildiði görülmektedir. Günlük ekmek tüketimi ise 300-500 gr arasýnda deðiþmektedir. Ülke genelinde ortalama kiþi baþýna düþen 2291 kalorilik (1) enerjinin %45'i, 68 gr proteinin de yüzde 47'si ekmekten saðlanýyor. Besin ve saðlýk kaynaðý Ekmek içerdiði vitamin ve proteinler açýsýndan da besin ve saðlýk kaynaðý olarak nitelendiriliyor. Ekmek, yüzde 51,8 oranýnda karbonhidrat, yüzde 8.5 oranýnda protein ve B grubu vitaminler, kalsiyum, enerji, demir içerdiði için önemli bir besin kaynaðý olarak kabul edilmektedir.
Ekmeðin saðlýkla ilgisi üzerine yapýlan araþtýrmalar çok ilginç sonuçlar ortaya koymuþtur. Bunlardan bazýlarý þunlar:
• Þiþmanlýk: Ekmek, karbonhidrat bakýmýndan zengin olduðu için þiþmanlýðýn en önemli nedeni olarak bilinir. Oysaki obozitede gýdanýn çeþidinden çok kalori deðeri ve yenilen miktar önemlidir. Soya ve ruþeym gibi proteini yüksek ekmeðin tüketimi, þiþmanlýðýn önlenmesinde önemli bir yere sahiptir.
• Barsak Rahatsýzlýklarý: Sinirsel ve posasýz gýdalarýn çok yenilmesi sonucunda insanlarda kabýzlýk görülmektedir. Barsak kanserinin önemli nedenlerinden birisi olarak posasýz undan yapýlan ekmek içerdiði yüksek selüloz oraný ile barsak salgýsý ve barsak refleksini artýrarak bu tür rahatsýzlýklarýn ve hastalýklarýn tedavisinde önemli bir görev üstlenir.
• Diþ Çürükleri: ‹nsanlarda %99 oranýnda diþ çürüðü bulunmaktadýr. Diþ çürümesi teorik olarak aðýzdan alýnan karbonhidrat olmadan meydana gelmez. Ancak bu karbonhidratlarýn özellikleri ve bileþenleri de çok büyük önem arz etmektedir. Örneðin; karbonhidratlarýn fermente olabilen yapýya sahip olmalarý diþ çürümesinde etkendir. Ayrýca kalýntý býrakan ve yapýþkan olan karbonhidratlar, sývý olanlardan daha fazla çürümeye neden olurlar.
• Damar Sertliði: Kalp ve damar hastalýklarý günümüzde en önemli ve öldürücü hast1alýklardan biridir ve buna doymuþ yaðlar, ham beta-lipo proteinleri ve kolesterol neden olmaktadýr. Buðday lipitleri ise doymamýþ karakterlidir. Doymamýþ yaðlar ise koruyucu etkiye sahiptirler. Kalori gereksiniminin %80'ini ekmekten karþýlayan kimselerde kronik kalp yetmezliði ve damar sertliði görülmediði yapýlan incelemeler sonucu ortaya çýkmýþtýr.
• Mental ve Fiziksel Performans: Ekmeðin az bilinen özelliklerinden birisi de mental ve fiziksel performans üzerine olan etkileridir. Okullarda ve fabrika iþçileri üzerinde yapýlan denemeler, günün ilerleyen saatlerinde performanstaki düþmenin ekmek ve meyve ile önlendiðini göstermiþtir. Sebebi tam olarak bilinmemesine karþýn ekmek kabuðu kandaki þeker seviyesini daha uzun süre sabit tutmaktadýr.
o Ucuza mal olmasý dolayýsýyla tüm dünyada dar gelirliler tarafýndan tüketilen ekmek, hemen hemen tüm insanlarýn ortak yiyecek türüdür.
Temel besin maddeleri arasýnda yer alan ekmek, iyi bir enerji kaynaðý olmasý nedeniyle günümüzde hâlâ önemli bir yere sahiptir. Türkiye'de kiþi baþýna tüketilen ekmek miktarý yýllýk 180 ile 210 kg arasýnda deðiþmektedir. Ancak sosyoekonomik veriler göz önüne alýnarak bir deðerlendirme yapýldýðý zaman ekmeðin dar gelirliler tarafýndan daha çok, ekonomik geliri yüksek olanlar arasýnda ise daha az tüketildiði görülmektedir. Günlük ekmek tüketimi ise 300-500 gr arasýnda deðiþmektedir. Ülke genelinde ortalama kiþi baþýna düþen 2291 kalorilik (1) enerjinin %45'i, 68 gr proteinin de yüzde 47'si ekmekten saðlanýyor. Besin ve saðlýk kaynaðý Ekmek içerdiði vitamin ve proteinler açýsýndan da besin ve saðlýk kaynaðý olarak nitelendiriliyor. Ekmek, yüzde 51,8 oranýnda karbonhidrat, yüzde 8.5 oranýnda protein ve B grubu vitaminler, kalsiyum, enerji, demir içerdiði için önemli bir besin kaynaðý olarak kabul edilmektedir.
Ekmeðin saðlýkla ilgisi üzerine yapýlan araþtýrmalar çok ilginç sonuçlar ortaya koymuþtur. Bunlardan bazýlarý þunlar:
• Þiþmanlýk: Ekmek, karbonhidrat bakýmýndan zengin olduðu için þiþmanlýðýn en önemli nedeni olarak bilinir. Oysaki obozitede gýdanýn çeþidinden çok kalori deðeri ve yenilen miktar önemlidir. Soya ve ruþeym gibi proteini yüksek ekmeðin tüketimi, þiþmanlýðýn önlenmesinde önemli bir yere sahiptir.
• Barsak Rahatsýzlýklarý: Sinirsel ve posasýz gýdalarýn çok yenilmesi sonucunda insanlarda kabýzlýk görülmektedir. Barsak kanserinin önemli nedenlerinden birisi olarak posasýz undan yapýlan ekmek içerdiði yüksek selüloz oraný ile barsak salgýsý ve barsak refleksini artýrarak bu tür rahatsýzlýklarýn ve hastalýklarýn tedavisinde önemli bir görev üstlenir.
• Diþ Çürükleri: ‹nsanlarda %99 oranýnda diþ çürüðü bulunmaktadýr. Diþ çürümesi teorik olarak aðýzdan alýnan karbonhidrat olmadan meydana gelmez. Ancak bu karbonhidratlarýn özellikleri ve bileþenleri de çok büyük önem arz etmektedir. Örneðin; karbonhidratlarýn fermente olabilen yapýya sahip olmalarý diþ çürümesinde etkendir. Ayrýca kalýntý býrakan ve yapýþkan olan karbonhidratlar, sývý olanlardan daha fazla çürümeye neden olurlar.
• Damar Sertliði: Kalp ve damar hastalýklarý günümüzde en önemli ve öldürücü hast1alýklardan biridir ve buna doymuþ yaðlar, ham beta-lipo proteinleri ve kolesterol neden olmaktadýr. Buðday lipitleri ise doymamýþ karakterlidir. Doymamýþ yaðlar ise koruyucu etkiye sahiptirler. Kalori gereksiniminin %80'ini ekmekten karþýlayan kimselerde kronik kalp yetmezliði ve damar sertliði görülmediði yapýlan incelemeler sonucu ortaya çýkmýþtýr.
• Mental ve Fiziksel Performans: Ekmeðin az bilinen özelliklerinden birisi de mental ve fiziksel performans üzerine olan etkileridir. Okullarda ve fabrika iþçileri üzerinde yapýlan denemeler, günün ilerleyen saatlerinde performanstaki düþmenin ekmek ve meyve ile önlendiðini göstermiþtir. Sebebi tam olarak bilinmemesine karþýn ekmek kabuðu kandaki þeker seviyesini daha uzun süre sabit tutmaktadýr.
