Tweet
STERİLİZASYON
100 °C’ nin üstündeki sıcaklıkta yapılan dayandırma yöntemidir. Sebze konserveleri, et-balık konserveleri ve hazır yemeklerde uygulanır. Sterilizasyon kapalı kaplarda ve buhar basıncı altında yapılır. Basınç veya sıcaklık ölçerli tencereler kullanılır. Bunlara otoklav da denir.
Sterilizasyonun Yapılışı
Dolu kavanozlar otoklava varsa sepetinin içine dizilirler. Sterilizasyon su içerisinde yapılacaksa kavanozların üzerine 3–4 cm geçinceye kadar, buharda yapılacaksa o zaman kavanozların yarısına kadar otoklava su doldurularak kapağı kapatılır. Otoklav ateş üzerine konulur. Hava musluğu açık duruma getirilerek kaynaması sağlanır. Su kaynamaya başlayınca önce hava ve arkasından da buhar çıkmaya başlar. Buhar çıktığında hava musluğu kapatılarak içeride buhar basıncının artması ve sıcaklığın yükselmesi sağlanır.
Sıcaklığın sterilizasyon yapılacağı dereceye gelmesine çıkış süresi denir ve bu süre 8 dakikadan az olmamalıdır. Amaç ısının kavanozun en geç ısınan merkezine kadar eşit olarak yayılmasını sağlamaktır.
Otoklav sterilizasyonun yapılacağı dereceye gelince ateş kısılır ve otoklavın sıcaklığı sabitleştirilir ve zaman tespit edilerek 20–25 dakika kadar sterilize için beklenir. Bu süreye bekleyiş süresi denir.
Sterilizasyon tamamlandıktan sonra otoklav ateşten indirilerek içindeki basıncın düşmesi için bir kenara konur. Burada otoklavın 8–10 dakika kadar bekletilmesi gerekir. Bu bekletmeye de iniş süresi denir. Evde basınçlı tencere (düdüklü tencere) kullanılması durumunda ortak noktalar dikkate alınır ve sterilizasyon süresine 10 dakika ilave edilir.
Dikkat! Otoklava manometre (basınç) ibresi sıfıra gelmeden hiçbir işlem yapmayınız. İbre sıfıra gelip buhar basıncı düştüğünde hava musluğu açılarak içeri hava verildikten sonra otoklavın kapağı açılıp, kavanozlar dışarı çıkartılır. Kavanozları kaynatmak için kullanacağımız tencerenin dibine ızgara yerleştirilerek kavanozların doğrudan ısıdan etkilenmesi önlenir. Kavanozların üzerini geçecek şekilde sıcak kaynatma suyu konarak, ocağın altı açılır. Su kaynamaya başladıktan sonra tencerenin kapağını örterek yarım kiloluk kavanozlar için 25 dakika, bir kiloluk kavanozlar için 30 dakika süreyle pastörize edilir. Bu işlemde suyun sürekli olarak kaynamasına dikkat edilmelidir.
100 °C’ nin üstündeki sıcaklıkta yapılan dayandırma yöntemidir. Sebze konserveleri, et-balık konserveleri ve hazır yemeklerde uygulanır. Sterilizasyon kapalı kaplarda ve buhar basıncı altında yapılır. Basınç veya sıcaklık ölçerli tencereler kullanılır. Bunlara otoklav da denir.
Sterilizasyonun Yapılışı
Dolu kavanozlar otoklava varsa sepetinin içine dizilirler. Sterilizasyon su içerisinde yapılacaksa kavanozların üzerine 3–4 cm geçinceye kadar, buharda yapılacaksa o zaman kavanozların yarısına kadar otoklava su doldurularak kapağı kapatılır. Otoklav ateş üzerine konulur. Hava musluğu açık duruma getirilerek kaynaması sağlanır. Su kaynamaya başlayınca önce hava ve arkasından da buhar çıkmaya başlar. Buhar çıktığında hava musluğu kapatılarak içeride buhar basıncının artması ve sıcaklığın yükselmesi sağlanır.
Sıcaklığın sterilizasyon yapılacağı dereceye gelmesine çıkış süresi denir ve bu süre 8 dakikadan az olmamalıdır. Amaç ısının kavanozun en geç ısınan merkezine kadar eşit olarak yayılmasını sağlamaktır.
Otoklav sterilizasyonun yapılacağı dereceye gelince ateş kısılır ve otoklavın sıcaklığı sabitleştirilir ve zaman tespit edilerek 20–25 dakika kadar sterilize için beklenir. Bu süreye bekleyiş süresi denir.
Sterilizasyon tamamlandıktan sonra otoklav ateşten indirilerek içindeki basıncın düşmesi için bir kenara konur. Burada otoklavın 8–10 dakika kadar bekletilmesi gerekir. Bu bekletmeye de iniş süresi denir. Evde basınçlı tencere (düdüklü tencere) kullanılması durumunda ortak noktalar dikkate alınır ve sterilizasyon süresine 10 dakika ilave edilir.
Dikkat! Otoklava manometre (basınç) ibresi sıfıra gelmeden hiçbir işlem yapmayınız. İbre sıfıra gelip buhar basıncı düştüğünde hava musluğu açılarak içeri hava verildikten sonra otoklavın kapağı açılıp, kavanozlar dışarı çıkartılır. Kavanozları kaynatmak için kullanacağımız tencerenin dibine ızgara yerleştirilerek kavanozların doğrudan ısıdan etkilenmesi önlenir. Kavanozların üzerini geçecek şekilde sıcak kaynatma suyu konarak, ocağın altı açılır. Su kaynamaya başladıktan sonra tencerenin kapağını örterek yarım kiloluk kavanozlar için 25 dakika, bir kiloluk kavanozlar için 30 dakika süreyle pastörize edilir. Bu işlemde suyun sürekli olarak kaynamasına dikkat edilmelidir.
Comment