Tweet
AĞIRLIK VE KONDİSYON
Seçilen hayvanların sütten yeni kesilmiş olması, hastalık ve parazit taşımaması ekonomik başarıyı artırır. Bulaşıcı hastalık ve topallık durumlarına dikkat edilmelidir.
Düzenli aralıklarla canlı ağrılık bilgisi çok önemlidir ve etkili bir yönetim için temel ihtiyaçtır. Bu ağırlık skalalarının performans bilgileri için sürekli kullanılması gerekir. Bunun için "cattle crush" sistemleri ve buna entegre edilmiş geniş çaplı, Agritrack gibi bir yazılım mutlaka kullanılmalıdır.
Hayvanların yakın ağırlıkta ve büyüklükte olanlarını seçin. Bu sayede hayvanlar için daha az stresli bir ortam sağlanmış olur.
VETERİNER HEKİM MUAYENESİ VE İDENTİFİKASYON
Bütün hayvanların RFID özellikli kulak küpeleri olmalıdır. Bu sayede hayvanlar düzenli olarak tartılıp veri tabanına işlenir ve ağırlık artışı kolaylıkla takip edilebilir.
Hayvanların tek sıra halinde yürüyebileceği bir koridor bulunmalı ve ucunda da "cattle crush" dediğimiz sıkıştırma kafesi bulunmalı, tartımlar bu şekilde yapılmalıdır. Diğer medikasyon ve tedaviler de bu sırada kolaylıkla yapılabilir.
Yeni hayvanları 3 hafta boyunca barındırmak için diğer lotlardan uzak bir karantina karantina bölümü olmalıdır. Bu sayede her türlü yeni hastalığın sürüye bulaşması engellenmiş olur. Karantina süresince Veteriner Hekim salgınlar, topallık veya diğer hastalıklara karşı kontrol etmeli ayrıca geniş spektrumlu bir antiparaziter tedavi uygulamalıdır.
Buzağılar çevrede veya getirildikleri yerde rastlanabilen hastalıklara karşı aşılanmalı ve A, D, E ve B12 vitaminlerini içeren bir enjeksiyon kas içi olarak uygulanmalıdır. Yurt dışı kaynaklarda bu aşı ve enjeksiyonlar için boyun ve kulak bölgesinin seçilmesi gerektiği, böylece karkasta herhangi bir hasar oluşmayacağı belirtiliyor. Aynı zamanda buzağılar bu aşamalar sırasında kastre edilebilir. Yine ülkemizde pek uygulanmayan bir işlem ama yurt dışında sıklıkla uygulanıyor, böylece çalışan güvenliği sağlanmış oluyor ve et kalitesinin arttığı söyleniyor.
SAĞLIK SORUNLARI
Besicilikte sık karşılaşılan pek çok sorun vardır. Bunların çoğu aşılarla, çiftliğe alırken vitamin enjeksiyonlarıyla, doğru dengelenmiş yem rasyonlarıyla ve günlük yönetimin iyi yapılmasıyla önlenebilir. Aşağıda örnek olarak değineceğim sağlık sorunları en sık karşılaşılanlardır, Veteriner Hekim bunların teşhisini ve tedavi planını yapmalıdır.
İştahsızlık
Tane yemlere alışkın olmayan veya yem geçişi çok hızlı yapılan buzağılar yem yemeyi bırakabilir. Bu sorunun ortaya çıkabilieceği durumlar;
Buzağılar tane yemlere başlatılırken
Tane yem alımında ani artış
Rasyondaki tane yemlerin ani değişimi
Hayvanlar hastalandığında
Buzağılar çiftliğe ilk geldiklerinde rasyondaki tane yemlerin kademeli olarak artırılması gereklidir. Yumuşak dışkı, sindirim bozukluklarının ilk göstergesidir. Bu problem ilk dönemlerde daha sık görülse de büyütme sürecinin herhangi bir döneminde ortaya çıkabilir. Bu tür problemleri erken dönemde yakalayabilmek için tüm hayvanlar günde iki kez gözlemlenmelidir. Eğer yumuşak dışkı tespit edilirse tane yem artışına, dışkı tekrar sıkılaşana kadar bir kaç gün ara verilir.
Topallık
Ayağında ağrı duyan hayvanlar yem yemeyi keserler. Eğer yürümek acı veriyorsa ayağa kalkmazlar, yemliklere yürümez ve yem için diğer hayvanlarla rekabete girişmezler. Bu durumda hayvanların günlük olarak gözlemlenmesi önemlidir. Eğer bir hayvanda topallık belirtisi varsa Veteriner Hekim, ayağı pododermatitis ve bursitis yönünden muayene etmelidir. Sorun ne kadar erken tespit edilirse hayvan o kadar çabuk kilo alımına devam edebilir. Eğer tedavi, hayvan 3 bacağıyla yürümeye başlayıncaya kadar yapılmamışsa o hayvandan elde edilecek kar kaybolmuş demektir.
Kızıl göz
Kızıl göz hastalığı besicilikte sık görülür. Hayvan kör olmadan önce tespit ve tedavi edilmelidir çünkü kör hayvanlar yemlik ve sulukları bulamazlar. Hayvanlar bu yönden her gün değerlendirilmelidir. Göz sulanması aşamasında kolayca tespit edilebilen bir hastalıktır. İlerlediğinde göz bebeğinin üzeri beyazlaşır, bu noktada hastalık durdurulabilir ancak göz hasarı oluşmuştur.
İyi beslenme ve yönetim prosedürleriyle çoğu hastalık ve kayıplar önlenebilir. İhtiyaç duyulan bütün protein, enerji, mineraller ve vitaminleri karşılayan rasyonla beslenen hayvanlar, zayıf yemlerle beslenenlere göre hastalıklara karşı daha dirençlidir.
Seçilen hayvanların sütten yeni kesilmiş olması, hastalık ve parazit taşımaması ekonomik başarıyı artırır. Bulaşıcı hastalık ve topallık durumlarına dikkat edilmelidir.
Düzenli aralıklarla canlı ağrılık bilgisi çok önemlidir ve etkili bir yönetim için temel ihtiyaçtır. Bu ağırlık skalalarının performans bilgileri için sürekli kullanılması gerekir. Bunun için "cattle crush" sistemleri ve buna entegre edilmiş geniş çaplı, Agritrack gibi bir yazılım mutlaka kullanılmalıdır.
Hayvanların yakın ağırlıkta ve büyüklükte olanlarını seçin. Bu sayede hayvanlar için daha az stresli bir ortam sağlanmış olur.
VETERİNER HEKİM MUAYENESİ VE İDENTİFİKASYON
Bütün hayvanların RFID özellikli kulak küpeleri olmalıdır. Bu sayede hayvanlar düzenli olarak tartılıp veri tabanına işlenir ve ağırlık artışı kolaylıkla takip edilebilir.
Hayvanların tek sıra halinde yürüyebileceği bir koridor bulunmalı ve ucunda da "cattle crush" dediğimiz sıkıştırma kafesi bulunmalı, tartımlar bu şekilde yapılmalıdır. Diğer medikasyon ve tedaviler de bu sırada kolaylıkla yapılabilir.
Yeni hayvanları 3 hafta boyunca barındırmak için diğer lotlardan uzak bir karantina karantina bölümü olmalıdır. Bu sayede her türlü yeni hastalığın sürüye bulaşması engellenmiş olur. Karantina süresince Veteriner Hekim salgınlar, topallık veya diğer hastalıklara karşı kontrol etmeli ayrıca geniş spektrumlu bir antiparaziter tedavi uygulamalıdır.
Buzağılar çevrede veya getirildikleri yerde rastlanabilen hastalıklara karşı aşılanmalı ve A, D, E ve B12 vitaminlerini içeren bir enjeksiyon kas içi olarak uygulanmalıdır. Yurt dışı kaynaklarda bu aşı ve enjeksiyonlar için boyun ve kulak bölgesinin seçilmesi gerektiği, böylece karkasta herhangi bir hasar oluşmayacağı belirtiliyor. Aynı zamanda buzağılar bu aşamalar sırasında kastre edilebilir. Yine ülkemizde pek uygulanmayan bir işlem ama yurt dışında sıklıkla uygulanıyor, böylece çalışan güvenliği sağlanmış oluyor ve et kalitesinin arttığı söyleniyor.
SAĞLIK SORUNLARI
Besicilikte sık karşılaşılan pek çok sorun vardır. Bunların çoğu aşılarla, çiftliğe alırken vitamin enjeksiyonlarıyla, doğru dengelenmiş yem rasyonlarıyla ve günlük yönetimin iyi yapılmasıyla önlenebilir. Aşağıda örnek olarak değineceğim sağlık sorunları en sık karşılaşılanlardır, Veteriner Hekim bunların teşhisini ve tedavi planını yapmalıdır.
İştahsızlık
Tane yemlere alışkın olmayan veya yem geçişi çok hızlı yapılan buzağılar yem yemeyi bırakabilir. Bu sorunun ortaya çıkabilieceği durumlar;
Buzağılar tane yemlere başlatılırken
Tane yem alımında ani artış
Rasyondaki tane yemlerin ani değişimi
Hayvanlar hastalandığında
Buzağılar çiftliğe ilk geldiklerinde rasyondaki tane yemlerin kademeli olarak artırılması gereklidir. Yumuşak dışkı, sindirim bozukluklarının ilk göstergesidir. Bu problem ilk dönemlerde daha sık görülse de büyütme sürecinin herhangi bir döneminde ortaya çıkabilir. Bu tür problemleri erken dönemde yakalayabilmek için tüm hayvanlar günde iki kez gözlemlenmelidir. Eğer yumuşak dışkı tespit edilirse tane yem artışına, dışkı tekrar sıkılaşana kadar bir kaç gün ara verilir.
Topallık
Ayağında ağrı duyan hayvanlar yem yemeyi keserler. Eğer yürümek acı veriyorsa ayağa kalkmazlar, yemliklere yürümez ve yem için diğer hayvanlarla rekabete girişmezler. Bu durumda hayvanların günlük olarak gözlemlenmesi önemlidir. Eğer bir hayvanda topallık belirtisi varsa Veteriner Hekim, ayağı pododermatitis ve bursitis yönünden muayene etmelidir. Sorun ne kadar erken tespit edilirse hayvan o kadar çabuk kilo alımına devam edebilir. Eğer tedavi, hayvan 3 bacağıyla yürümeye başlayıncaya kadar yapılmamışsa o hayvandan elde edilecek kar kaybolmuş demektir.
Kızıl göz
Kızıl göz hastalığı besicilikte sık görülür. Hayvan kör olmadan önce tespit ve tedavi edilmelidir çünkü kör hayvanlar yemlik ve sulukları bulamazlar. Hayvanlar bu yönden her gün değerlendirilmelidir. Göz sulanması aşamasında kolayca tespit edilebilen bir hastalıktır. İlerlediğinde göz bebeğinin üzeri beyazlaşır, bu noktada hastalık durdurulabilir ancak göz hasarı oluşmuştur.
İyi beslenme ve yönetim prosedürleriyle çoğu hastalık ve kayıplar önlenebilir. İhtiyaç duyulan bütün protein, enerji, mineraller ve vitaminleri karşılayan rasyonla beslenen hayvanlar, zayıf yemlerle beslenenlere göre hastalıklara karşı daha dirençlidir.