Tweet
Tüberküloz (Verem)
Nedenleri: Etkeni sýðýr tipi tüberküloz basili'dir. Daha az olarak insan ve nadiren de kuþ tipi tüberküloz basilleri hastalýk oluþturur. Tüberküloz basili güneþsiz, nemli, ýlýk ortamlarda haftalarca yaþayabilir.
Bulaþmasý kapalý ahýrlarda solunum yolu ile, bulaþýk yem veya suyun aðýz yolu ile alýnmasý ve buzaðýlarda tüberküloz basilini taþýyan sütle gerçekleþir. Kapalý ve kalabalýk ahýrlarda hýzla yayýlýr. Kontrol yapýlmayan ahýrlarda hastalýk oraný yüksektir. Türkiye'de hastalýk problem olarak devam etmektedir. Ayrýca insanlara bulaþabilmesi nedeniyle sýðýr yetiþtiriciliðinde son derece önemli bir hastalýktýr.
Belirtileri: Ýncili tüberkülozda gitgide ilerleyen kilo kaybý, iþtahta düzensizlik, dalgalý ateþ gibi bulgular ortaya çýkar. Akciðerlere yerleþtiðinde uzun süreli ve tedavi ile düzelmeyen öksürük, rahime yerleþtiðinde gebe kalmama, yavru atma, memelere yerleþtiðinde memelerde kalýnlaþma gibi belirtiler dikkati çeker.
Korunma Yollarý: Yýlda bir veya iki defa ahýrdaki bütün sýðýrlarda Tüberkülin testi uygulatarak, pozitif hayvanlar kesime sevk edilmelidir. Hastalýðýn yüksek oranda çýktýðý ahýrlarda test iki ayda bir uygulanmalýdýr. Hasta ineklerin sütleri buzaðýlara verilmemelidir. Yeni satýn alýnan bir damýzlýk sýðýra tüberkülin testi uygulanmalýdýr. Hayvan bakýcýlarý ve hayvan ile temasý olan diðer kiþilerin her yýl tüberküloz yönünden muayeneden geçirilmesi yararlý olur.
Tetanoz
Nedenleri: Etkeni Clostridium tetani adý verilen bir bakteridir. Bu bakterinin spor formlarý dezenfektanlara, ýsýya dayanýklýdýr ve toprakta uzun süre yaþar.
Tetanoz bütün hayvan türlerinde her yaþta görülebilir. Genellikle derin yaralar sonrasýnda meydana gelir. Tek tük olaylar tarzýnda görülür. Ölüm oraný yüksektir.
Belirtileri: Tipik belirtileri harekette isteksizlik, tutuk yürüyüþ, atlama sehpasý gibi durma, kuyruk ve kulaklarýn dik olmasý ve aðýzýn açýlmamasýdýr.
Korunma Yollarý: Buzaðýlarda göbek kordonu dezenfekte edilmelidir. Derin yaralar oksijenli su ile temizlenmelidir.
Botulismus
Nedenleri: Hastalýðýn etkeni Clostridium botulinum adýnda bir bakteridir. Etken çürümüþ-kokuþmuþ hayvansal ve bitkisel atýklar, kadavralarda bulunup.
Fosfor eksikliði olan sýðýrlarda daha çok görülür. Hastalýk genellikle tek tük olaylar halinde görülürdü. Ancak son yýllarda sýðýr yemlerine katýlan et unu, kemik unu ve tavuk gübresinin yeterince ýsý ve iþleme tabi tutulmamasý sonucu birden çok hayvanda görülebilir. Ayrýca silajdaki çürümüþ kýsýmlar toksin içerebilir. Ölüm oraný %100'e yakýndýr.
Belirtileri: Çok hýzlý seyreden olaylarda hiçbir belirti göstermeden ölüme yol açabilir. Diðer olaylarda adalelerde gevþeklik, arka ayaklarda baþlayan halsizliðin öne doðru ilerlemesi, dilin felci gibi belirtiler görülür.
Korunma Yollarý: Hayvanlarý dengeli besleyerek çürümüþ, kokuþmuþ hayvansal ve bitkisel atýklar ile kadavralarýn sýðýrlar tarafýndan yenmeleri önlenmelidir. Hastalýðýn görüldüðü yerlerde yaz baþlarýnda aþý uygulatýlmaldýr. Tavuk gübresi içeren rasyonlarýn kullanýlmasýndan 3-4 hafta önce aþý uygulanmalýdýr. Meraya tavuk leþlerinin atýlmamasý gerekir.
Prof.Dr.Hasan BATMAZ
Nedenleri: Etkeni sýðýr tipi tüberküloz basili'dir. Daha az olarak insan ve nadiren de kuþ tipi tüberküloz basilleri hastalýk oluþturur. Tüberküloz basili güneþsiz, nemli, ýlýk ortamlarda haftalarca yaþayabilir.
Bulaþmasý kapalý ahýrlarda solunum yolu ile, bulaþýk yem veya suyun aðýz yolu ile alýnmasý ve buzaðýlarda tüberküloz basilini taþýyan sütle gerçekleþir. Kapalý ve kalabalýk ahýrlarda hýzla yayýlýr. Kontrol yapýlmayan ahýrlarda hastalýk oraný yüksektir. Türkiye'de hastalýk problem olarak devam etmektedir. Ayrýca insanlara bulaþabilmesi nedeniyle sýðýr yetiþtiriciliðinde son derece önemli bir hastalýktýr.
Belirtileri: Ýncili tüberkülozda gitgide ilerleyen kilo kaybý, iþtahta düzensizlik, dalgalý ateþ gibi bulgular ortaya çýkar. Akciðerlere yerleþtiðinde uzun süreli ve tedavi ile düzelmeyen öksürük, rahime yerleþtiðinde gebe kalmama, yavru atma, memelere yerleþtiðinde memelerde kalýnlaþma gibi belirtiler dikkati çeker.
Korunma Yollarý: Yýlda bir veya iki defa ahýrdaki bütün sýðýrlarda Tüberkülin testi uygulatarak, pozitif hayvanlar kesime sevk edilmelidir. Hastalýðýn yüksek oranda çýktýðý ahýrlarda test iki ayda bir uygulanmalýdýr. Hasta ineklerin sütleri buzaðýlara verilmemelidir. Yeni satýn alýnan bir damýzlýk sýðýra tüberkülin testi uygulanmalýdýr. Hayvan bakýcýlarý ve hayvan ile temasý olan diðer kiþilerin her yýl tüberküloz yönünden muayeneden geçirilmesi yararlý olur.
Tetanoz
Nedenleri: Etkeni Clostridium tetani adý verilen bir bakteridir. Bu bakterinin spor formlarý dezenfektanlara, ýsýya dayanýklýdýr ve toprakta uzun süre yaþar.
Tetanoz bütün hayvan türlerinde her yaþta görülebilir. Genellikle derin yaralar sonrasýnda meydana gelir. Tek tük olaylar tarzýnda görülür. Ölüm oraný yüksektir.
Belirtileri: Tipik belirtileri harekette isteksizlik, tutuk yürüyüþ, atlama sehpasý gibi durma, kuyruk ve kulaklarýn dik olmasý ve aðýzýn açýlmamasýdýr.
Korunma Yollarý: Buzaðýlarda göbek kordonu dezenfekte edilmelidir. Derin yaralar oksijenli su ile temizlenmelidir.
Botulismus
Nedenleri: Hastalýðýn etkeni Clostridium botulinum adýnda bir bakteridir. Etken çürümüþ-kokuþmuþ hayvansal ve bitkisel atýklar, kadavralarda bulunup.
Fosfor eksikliði olan sýðýrlarda daha çok görülür. Hastalýk genellikle tek tük olaylar halinde görülürdü. Ancak son yýllarda sýðýr yemlerine katýlan et unu, kemik unu ve tavuk gübresinin yeterince ýsý ve iþleme tabi tutulmamasý sonucu birden çok hayvanda görülebilir. Ayrýca silajdaki çürümüþ kýsýmlar toksin içerebilir. Ölüm oraný %100'e yakýndýr.
Belirtileri: Çok hýzlý seyreden olaylarda hiçbir belirti göstermeden ölüme yol açabilir. Diðer olaylarda adalelerde gevþeklik, arka ayaklarda baþlayan halsizliðin öne doðru ilerlemesi, dilin felci gibi belirtiler görülür.
Korunma Yollarý: Hayvanlarý dengeli besleyerek çürümüþ, kokuþmuþ hayvansal ve bitkisel atýklar ile kadavralarýn sýðýrlar tarafýndan yenmeleri önlenmelidir. Hastalýðýn görüldüðü yerlerde yaz baþlarýnda aþý uygulatýlmaldýr. Tavuk gübresi içeren rasyonlarýn kullanýlmasýndan 3-4 hafta önce aþý uygulanmalýdýr. Meraya tavuk leþlerinin atýlmamasý gerekir.
Prof.Dr.Hasan BATMAZ