Tweet
Þap
Nedenleri: Etkeni þap virüsüdür ve bu virüsün 7 alt tipi bulunmakta olup, bunlarýn da birçok alt tipi mevcuttur. Virüs, dokularda, idrarda, sütte, dýþkýda ve altlýklarda 1-3 hafta kadar canlý kalabilir. Etken çevre þartlarýna çok dayanýklý olduðundan 250 km.lik bir çevreye yayýlým gösterebilir, bu nedenle bir yerde þap hastalýðýçýktýðý zaman çok hýzlý yayýlýr.
Bütün yaþlarda görülür. Hasta hayvanlarýn her türlü akýntý ve salgýlarý hastalýk kaynaðýdýr. Bulaþma, bulaþýk yem ve sularýn alýnmasýyla, solunum yolu ile ve bulaþýk malzemelerle direkt temasla meydana gelir. Hastalýðýn
yayýlmasýnda kontrolsüz hayvan hareketlerinin, yabani çift týrnaklý hayvanlarýn (özellikle yaban domuzlarý) rolü büyüktük. Et ve et ürünleri, deri, süt ve süt ürünleri hastalýðýn yayýlmasýnda rol oynarlar. Hastalýk oraný %100'e ulaþabilir. Ölüm oraný eriþkinlerde %2, buzaðýlarda %20'nin üzerindedir. Eriþkinlerde ölüm oraný düþük gibi görülmesinin yanýnda, hastalýðý atlatanlarda uzun süre ayak ve meme bozukluðu yarattýðý için büyük ekonomik kayýplara neden olur. ?hbarý mecburi bir hastalýktýr.
Belirtileri: Yüksek ateþ, durgunluk, dudak þapýrtýsý, aðýzdan sicim gibi salya akýþý, çiðneme güçlüðü, ayaklarda topallýk, buzaðýlarda hýzlý soluma ve ölüm görülür.
Korunma Yollarý: Altý aylýktan büyük sýðýrlarda 6 ayda bir bölgeye uygun suþ veya suþlarla hazýrlanmýþ aþýlarýn yaptýrýlmasý (hastalýðýn sýk görüldüðü yerlerde 4 ayda bir tekrarlanabilir) zorunludur. Þap çýkan ahýrlar Veteriner Hekimin önereceði dezenfektan madde ile dezenfekte edilmelidir. Þap hastalýðýnýn önlenmesinde aþý kadar önemli diðer bir husus ta kontrolsüz hayvan hareketleridir. Þap virüsünün birçok alt tipi bulunduðundan aþý zaman zaman yetersiz kalabilmektedir. Bu nedenle menþe þahadetnamesi olmayan sýðýrlar satýn alýnmamalýdýr.
Prof.Dr.Hasan BATMAZ
Nedenleri: Etkeni þap virüsüdür ve bu virüsün 7 alt tipi bulunmakta olup, bunlarýn da birçok alt tipi mevcuttur. Virüs, dokularda, idrarda, sütte, dýþkýda ve altlýklarda 1-3 hafta kadar canlý kalabilir. Etken çevre þartlarýna çok dayanýklý olduðundan 250 km.lik bir çevreye yayýlým gösterebilir, bu nedenle bir yerde þap hastalýðýçýktýðý zaman çok hýzlý yayýlýr.
Bütün yaþlarda görülür. Hasta hayvanlarýn her türlü akýntý ve salgýlarý hastalýk kaynaðýdýr. Bulaþma, bulaþýk yem ve sularýn alýnmasýyla, solunum yolu ile ve bulaþýk malzemelerle direkt temasla meydana gelir. Hastalýðýn
yayýlmasýnda kontrolsüz hayvan hareketlerinin, yabani çift týrnaklý hayvanlarýn (özellikle yaban domuzlarý) rolü büyüktük. Et ve et ürünleri, deri, süt ve süt ürünleri hastalýðýn yayýlmasýnda rol oynarlar. Hastalýk oraný %100'e ulaþabilir. Ölüm oraný eriþkinlerde %2, buzaðýlarda %20'nin üzerindedir. Eriþkinlerde ölüm oraný düþük gibi görülmesinin yanýnda, hastalýðý atlatanlarda uzun süre ayak ve meme bozukluðu yarattýðý için büyük ekonomik kayýplara neden olur. ?hbarý mecburi bir hastalýktýr.
Belirtileri: Yüksek ateþ, durgunluk, dudak þapýrtýsý, aðýzdan sicim gibi salya akýþý, çiðneme güçlüðü, ayaklarda topallýk, buzaðýlarda hýzlý soluma ve ölüm görülür.
Korunma Yollarý: Altý aylýktan büyük sýðýrlarda 6 ayda bir bölgeye uygun suþ veya suþlarla hazýrlanmýþ aþýlarýn yaptýrýlmasý (hastalýðýn sýk görüldüðü yerlerde 4 ayda bir tekrarlanabilir) zorunludur. Þap çýkan ahýrlar Veteriner Hekimin önereceði dezenfektan madde ile dezenfekte edilmelidir. Þap hastalýðýnýn önlenmesinde aþý kadar önemli diðer bir husus ta kontrolsüz hayvan hareketleridir. Þap virüsünün birçok alt tipi bulunduðundan aþý zaman zaman yetersiz kalabilmektedir. Bu nedenle menþe þahadetnamesi olmayan sýðýrlar satýn alýnmamalýdýr.
Prof.Dr.Hasan BATMAZ