Tweet
Sığır yetiştiriciliğinde barınak çok önemlidir. Sığırların kalıtsal
özellikleri ne kadar iyi olursa olsun, onlara istedikleri çevre koşullarını
sağlayamazsak onlardan beklediğimiz, istediğimiz verimleri alamayız.
Sığırlar için en önemli çevre koşullarından birisi barınakların durumudur.
Sermayemizin tümünü ahıra yatırmak doğru değildir. Yapacağımız
ahır bir yandan hayvanların yaşaması ve verimli olması için en uygun
şartları taşımalı, diğer yandan en ekonomik şekilde yapılmalıdır.
SIĞIR BARINAKLARI İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER
Ahır Yeri Seçimi;
Ahırın nereye yapılacağını bilmek gerekir. Tesislerin kurulacağı
arazinin hafif eğimli ve toprağının geçirgen olması oldukça önemlidir.
İmkan var ise, eğimin güney cephesi yönünde olması tercih edilmelidir.
İşletme artıklarının insan yerleşim bölgelerinin yakınında olmamasına ve
bölge hakim rüzgarlarının yönü dikkate alınarak tesislerdeki kokunun
insanları rahatsız etmemesine özen gösterilmelidir.
Temel Nasıl Olmalı ?
Sağlam toprak üzerine taş veya diğer inşaat malzemeleri ile temel
atılır. Temel derinliği sıcak yerlerde 30 santimetre, soğuk yerlerde 60
santimetre olmalıdır. Temel, rutubete karşı tecrit maddesi ile korunursa
çok iyi olur.
Taban Nasıl Olmalı ?
En iyi zemin ateş tuğlaları ile yapılır. Bu iş için yapılmış tuğlalarla
çok sağlam bir zemin yapılır. Taş veya beton zemin de oldukça iyidir. Taş
zeminler soğuk tutar, temizliği zor olur. Beton kullanılırsa, önce taş
döşemeli, aralarını çakıl ile doldurup, üzerine kömür cürufu döküp, iyice
dövdükten sonra yüksek dozajlı betonu dökmelidir. Beton zeminlerde
hayvanlar kayıp düşmesin diye, üzerine oluklar açmayı unutmayalım. Yani
beton dümdüz olmamalı, belli aralıklarla pürüzlü bir zemin olmalıdır.
Ahırın uzunlamasına yani idrar kanalının gübre çukuruna doğru
eğimi %1 olmalıdır. Durakların gübrelik ve idrar kanalına doğru eğimi
%1-2 arasında olmalıdır.
Şekil 1. Bağlı duraklı ahır detayları
Bağlı duraklı ahırlarda Taban düzeni nasıl olmalı?
* Durak genişliği 110-120 cm, durak uzunluğu 170 cm olmalıdır.
* Yemliklerin ön kenar yüksekliği 30-35 cm kalınlığı 10-12 cm
civarında olmalı yani hayvan yattığı yerden yemini yiyebilmeli, yemlik
tabanının en düşük noktası ahır tabanından 10-15 cm yüksekte olmalıdır.
* Yemliklerde keskin köşeler bulunmamalı ve yemlik yüzeyi betonu
mümkün olduğunca pürüzsüz olmalı, yemliğin içten içe genişliği 60-65 cm
civarında olmalıdır.
* Durakları birbirinden ayırmak amacıyla uygun şekilde bükülmüş
5cm çapında profil demir borular kullanılmalıdır.
* Suluklar ineklere diledikleri an su içme olanağı sağlamalıdır. İki
ineğe bir adet olmak üzere otomatik veya yarı otomatik suluk
kullanılmalıdır.
Süt sığırları suyu biz istediğimiz zaman değil, kendileri
istedikleri zaman içebilmelidirler.
Duvarlar Nasıl Olmalı ?
Duvarlar ısı geçirmeyen malzemeden yapılmalıdır. Tuğla, briket,
betonarme, kerpiç gibi inşaat malzemeleri uygundur. Duvarların iç yüzü
sıvanmalıdır. Tabii, istenilirse dış yüzü de sıvanabilir. Duvarların en üstüne
20 santimetre yüksekliğinde hatıl atılmalıdır. Taş duvarlar çok fazla işçilik
gerektirir, yapımı çok zaman alır ve ahır maliyetini artırır. Tesis kurulacak
yer 1. veya 2. derece deprem bölgesinde ise inşaatın sağlamlığı için ne
yapılması gerektiği uzmanlardan öğrenilmelidir.
Ahır Yüksekliği - Çatı – Tavan Nasıl Olmalı ?
Ahırların tabandan saçaklara kadar yüksekliği, tesisin bulunduğu
bölgenin iklimi ve ahırdaki hayvan miktarına göre değişmekle birlikte 3-4
metre arasında olmalıdır. Çatı öyle olmalı ki, içerinin sıcağını dışarıya,
dışarının da soğuğunu içeriye bırakmamalı, yağmur suları içeriye
akmamalıdır. Doğal havalandırmayı sağlamak için 22-25 derecelik bir çatı
eğimi olmalıdır.
Şekil 2. a. En uygun hava dolaşımı Şekil 2. b. Ahır çatı eğimi
Ahırın tavan veya çatısının naylon, ziftli bez gibi gaz geçirmeyen
maddelerden kaplanması, kiremit altına bu maddelerden döşenmesi,
havalandırma açısından çok sakıncalı ve yanlıştır.
Kapılar Nasıl Olmalı ?
Kapılar büyük ise metal (madeni) olması daha iyi olur. Kapı
kenarları keskin köşeli olmamalıdır. Eşikler ahır zemini ile aynı düzeyde,
ahır dışında ise 4-8 cm. yüksekte olmalıdır.
Pencereler Nasıl Olmalı ?
Işık ve hava sağlar. Bir ahırın tabanın alanı 20 metrekare ise,
pencere alanı en az 1 metrekare olmalıdır. 200 metrekare bir ahır için
en az 10 metrekare pencere gerekir. Yani bir ahırdaki pencere alanı,
ahırın taban alanının 20'de 1'inden (1/20 sinden) daha az olmamalıdır.
Pencereler hayvanların omuz (cidago) yüksekliğinin en az 30-40 cm
üzerinde olmalıdır. Yani içeri giren hava hayvanlar üzerinde bir
cereyan oluşturmamalı ve dışarı doğru olan hava akımını
engellememelidir.
Pencereler vasistaslı olmalıdır. Yani çerçeve alttan menteşe ile
kasaya bağlı, üstten içeriye doğru açılacak şekilde olmalıdır. Böyle
pencereler açıldığı zaman, dışarıdan gelecek temiz hava soğuk olursa
hayvanlar etkilenmez. Karşılıklı açılan pencerelerin oluşturacağı hava
cereyanı da hayvanları en az etkiler. Pencereler sık sık kullanılacağı için
sağlam ve kullanışlı olmalıdır. Pencerelerin çok küçük olması hiç uygun
değildir. Zira, bizim ihtiyaç duyduğumuz aydınlık ve güneşe hayvanlar da
ihtiyaç duyarlar. Gübre ve idrar ile hayvanların çıkardıkları gazlar
(amonyak, karbondioksit ) ahırın havasını çok çabuk kirletir. Kirli hava
hem bizim hem de hayvanların sağlık ve verimini çok etkiler. Temiz
havaya insanların olduğu kadar, hayvanlarında ihtiyacı vardır.
Şekil 2. Vasistaslı pencere görünümü Şekil 3. Baca kesit ve yükseklileri eşit olmalıdır.
Bacalar nasıl olmalı ?
Ahırda biriken kirli hava, havalandırma bacalarından dışarıya çıkar.
Baca olmazsa, ahır havalanamaz. İnşaat esnasında havalandırma bacası
konulmamışsa, yaklaşık 5 m.de bir ve mahya açıklığının sağ ve solunda
olacak şekilde çatının en yüksek yerine, boyutları 40 x 40 cm.den az
olmayan bacalar yapılmalıdır. Bacaların üzerine, yağan yağmur ve kar
sularının akmaması için uygun malzemeden şapka yapılmalıdır.
Pencerelerle birlikte bacalar da olunca, tam bir havalandırma sağlanır.
Birden fazla bacanın gerektiği hallerde baca kesit ve
yüksekliklerinin aynı olması gereklidir.
Şekil 4. Etkili baca yüksekliği Şekil 5. Yandan görünüm
Baca etkili yüksekliğinin doğal havalandırmanın
sağlanabilmesi için en az 4 metre olması gerekir. En çok 100 m2 bina
taban alanı için bir adet baca hesaplanmalıdır. Bacanın iyi
çalışabilmesi için izolasyon malzemeleriyle kaplanması, çatı
mahyasından itibaren baca yüksekliğinin en az 60 cm olması ve baca
ucunun 15-20 cm kadar tavandan içeri girmesi gereklidir.
Gübre Çukuru nasıl olmalı ?
Gübre çukurunun boyutları hesaplanırken 500 kg canlı
ağırlığındaki bir hayvanın ortalama yılda (500 kg Canlı Ağırlık x gübre
katsayısı 0.08 x 365 gün hesabıyla) 14,6 ton civarında gübre ürettiği ve
gübre çukurunun yılda kaç kez boşaltılabileceği gibi unsurlar göz önünde
bulundurulmalıdır.
SÜT SIĞIRI BARINAKLARI PLANLANIRKEN;
Hayvanlar için en uygun çevre koşullarını sağlayabilmeli, Maliyeti
olabildiğince düşük olmalı, Ahırımız zamanla büyütebileceğimizi
düşünerek ileride kolayca büyütebileceğimiz şekilde yapılmalı,
Ahırımızın çeşitli yaş gruplarından hayvanları barındırabilecek
bölümleri olmalı, Ahırda çalışanlar hem kolay ve zahmetsiz
çalışabilmeli, hem de ahırımızın sağlık ve korunma koşulları iyi
olmalıdır.
SÜT SIĞIRLARININ ÇEVRE İSTEKLERİ
1- Sıcaklık;
İnekler için en uygun ortam sıcaklığı 10-15 C arasıdır. Sığırlar -18
0C ile +24 0C arasındaki sıcaklıklara adapte olabilirler.
2- Nem;
Ahırdaki nem oranının %60-80 arasında olması istenir.
3- Havalandırma;
Sağmal bir inek için saatte 50 m3, bir buzağı için saatte 10 m3
civarında havalandırma sağlanmalı, hayvan başına 20 m3 temiz hava
ortamda bulunmalıdır.
4-Aydınlatma;
Aydınlatma, çalışanların işlerini kolaylaştırmak ve hayvanları daha
kolay kontrol etmek için geceleri de yapılmalıdır. Aydınlatmada mümkünse
flüoresan lambalar kullanılmalıdır. Her bir metrekare zemin alanı için 2,5
watt; varsa sağım ünitesinde her bir metrekare zemin alanı için, 10 watt
ışık kaynağı kullanılmalıdır.
Süt Sığırı Ahırında Olması Gereken Bölümleri Şu Şekilde
Sıralayabiliriz.
Büyük hayvan bölmesi, Buzağılık bölmesi (Ferdi buzağılık bölmesi,
Serbest dolaşımlı buzağılık bölmesi), Genç hayvan büyütme bölmesi,
Doğum bölmesi, Hasta hayvan bölmesi, Sağım ünitesi
BESİ SIĞIRI BARINAKLARI
Ahır olarak; yağmur, rüzgar ve kardan hayvanları koruyacak
barınaklar yeterlidir. Genelde güney cephesi açık, yanları ve kuzey
cepheleri duvarlarla bölgenin hakim rüzgarlarına karşı kapatılmış, üstü
sundurmalı tesisler besi için yeterlidir. Besi hayvanları soğuğa karşı
dayanıklıdır. Soğuk aylarda hayvanlara verilecek yemlere melas gibi
yüksek enerjili maddeler katılmak suretiyle soğuğun olumsuz etkisi
ortadan kaldırılmış olur.
Kaynak : tedgem.gov.tr
özellikleri ne kadar iyi olursa olsun, onlara istedikleri çevre koşullarını
sağlayamazsak onlardan beklediğimiz, istediğimiz verimleri alamayız.
Sığırlar için en önemli çevre koşullarından birisi barınakların durumudur.
Sermayemizin tümünü ahıra yatırmak doğru değildir. Yapacağımız
ahır bir yandan hayvanların yaşaması ve verimli olması için en uygun
şartları taşımalı, diğer yandan en ekonomik şekilde yapılmalıdır.
SIĞIR BARINAKLARI İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER
Ahır Yeri Seçimi;
Ahırın nereye yapılacağını bilmek gerekir. Tesislerin kurulacağı
arazinin hafif eğimli ve toprağının geçirgen olması oldukça önemlidir.
İmkan var ise, eğimin güney cephesi yönünde olması tercih edilmelidir.
İşletme artıklarının insan yerleşim bölgelerinin yakınında olmamasına ve
bölge hakim rüzgarlarının yönü dikkate alınarak tesislerdeki kokunun
insanları rahatsız etmemesine özen gösterilmelidir.
Temel Nasıl Olmalı ?
Sağlam toprak üzerine taş veya diğer inşaat malzemeleri ile temel
atılır. Temel derinliği sıcak yerlerde 30 santimetre, soğuk yerlerde 60
santimetre olmalıdır. Temel, rutubete karşı tecrit maddesi ile korunursa
çok iyi olur.
Taban Nasıl Olmalı ?
En iyi zemin ateş tuğlaları ile yapılır. Bu iş için yapılmış tuğlalarla
çok sağlam bir zemin yapılır. Taş veya beton zemin de oldukça iyidir. Taş
zeminler soğuk tutar, temizliği zor olur. Beton kullanılırsa, önce taş
döşemeli, aralarını çakıl ile doldurup, üzerine kömür cürufu döküp, iyice
dövdükten sonra yüksek dozajlı betonu dökmelidir. Beton zeminlerde
hayvanlar kayıp düşmesin diye, üzerine oluklar açmayı unutmayalım. Yani
beton dümdüz olmamalı, belli aralıklarla pürüzlü bir zemin olmalıdır.
Ahırın uzunlamasına yani idrar kanalının gübre çukuruna doğru
eğimi %1 olmalıdır. Durakların gübrelik ve idrar kanalına doğru eğimi
%1-2 arasında olmalıdır.
Şekil 1. Bağlı duraklı ahır detayları
Bağlı duraklı ahırlarda Taban düzeni nasıl olmalı?
* Durak genişliği 110-120 cm, durak uzunluğu 170 cm olmalıdır.
* Yemliklerin ön kenar yüksekliği 30-35 cm kalınlığı 10-12 cm
civarında olmalı yani hayvan yattığı yerden yemini yiyebilmeli, yemlik
tabanının en düşük noktası ahır tabanından 10-15 cm yüksekte olmalıdır.
* Yemliklerde keskin köşeler bulunmamalı ve yemlik yüzeyi betonu
mümkün olduğunca pürüzsüz olmalı, yemliğin içten içe genişliği 60-65 cm
civarında olmalıdır.
* Durakları birbirinden ayırmak amacıyla uygun şekilde bükülmüş
5cm çapında profil demir borular kullanılmalıdır.
* Suluklar ineklere diledikleri an su içme olanağı sağlamalıdır. İki
ineğe bir adet olmak üzere otomatik veya yarı otomatik suluk
kullanılmalıdır.
Süt sığırları suyu biz istediğimiz zaman değil, kendileri
istedikleri zaman içebilmelidirler.
Duvarlar Nasıl Olmalı ?
Duvarlar ısı geçirmeyen malzemeden yapılmalıdır. Tuğla, briket,
betonarme, kerpiç gibi inşaat malzemeleri uygundur. Duvarların iç yüzü
sıvanmalıdır. Tabii, istenilirse dış yüzü de sıvanabilir. Duvarların en üstüne
20 santimetre yüksekliğinde hatıl atılmalıdır. Taş duvarlar çok fazla işçilik
gerektirir, yapımı çok zaman alır ve ahır maliyetini artırır. Tesis kurulacak
yer 1. veya 2. derece deprem bölgesinde ise inşaatın sağlamlığı için ne
yapılması gerektiği uzmanlardan öğrenilmelidir.
Ahır Yüksekliği - Çatı – Tavan Nasıl Olmalı ?
Ahırların tabandan saçaklara kadar yüksekliği, tesisin bulunduğu
bölgenin iklimi ve ahırdaki hayvan miktarına göre değişmekle birlikte 3-4
metre arasında olmalıdır. Çatı öyle olmalı ki, içerinin sıcağını dışarıya,
dışarının da soğuğunu içeriye bırakmamalı, yağmur suları içeriye
akmamalıdır. Doğal havalandırmayı sağlamak için 22-25 derecelik bir çatı
eğimi olmalıdır.
Şekil 2. a. En uygun hava dolaşımı Şekil 2. b. Ahır çatı eğimi
Ahırın tavan veya çatısının naylon, ziftli bez gibi gaz geçirmeyen
maddelerden kaplanması, kiremit altına bu maddelerden döşenmesi,
havalandırma açısından çok sakıncalı ve yanlıştır.
Kapılar Nasıl Olmalı ?
Kapılar büyük ise metal (madeni) olması daha iyi olur. Kapı
kenarları keskin köşeli olmamalıdır. Eşikler ahır zemini ile aynı düzeyde,
ahır dışında ise 4-8 cm. yüksekte olmalıdır.
Pencereler Nasıl Olmalı ?
Işık ve hava sağlar. Bir ahırın tabanın alanı 20 metrekare ise,
pencere alanı en az 1 metrekare olmalıdır. 200 metrekare bir ahır için
en az 10 metrekare pencere gerekir. Yani bir ahırdaki pencere alanı,
ahırın taban alanının 20'de 1'inden (1/20 sinden) daha az olmamalıdır.
Pencereler hayvanların omuz (cidago) yüksekliğinin en az 30-40 cm
üzerinde olmalıdır. Yani içeri giren hava hayvanlar üzerinde bir
cereyan oluşturmamalı ve dışarı doğru olan hava akımını
engellememelidir.
Pencereler vasistaslı olmalıdır. Yani çerçeve alttan menteşe ile
kasaya bağlı, üstten içeriye doğru açılacak şekilde olmalıdır. Böyle
pencereler açıldığı zaman, dışarıdan gelecek temiz hava soğuk olursa
hayvanlar etkilenmez. Karşılıklı açılan pencerelerin oluşturacağı hava
cereyanı da hayvanları en az etkiler. Pencereler sık sık kullanılacağı için
sağlam ve kullanışlı olmalıdır. Pencerelerin çok küçük olması hiç uygun
değildir. Zira, bizim ihtiyaç duyduğumuz aydınlık ve güneşe hayvanlar da
ihtiyaç duyarlar. Gübre ve idrar ile hayvanların çıkardıkları gazlar
(amonyak, karbondioksit ) ahırın havasını çok çabuk kirletir. Kirli hava
hem bizim hem de hayvanların sağlık ve verimini çok etkiler. Temiz
havaya insanların olduğu kadar, hayvanlarında ihtiyacı vardır.
Şekil 2. Vasistaslı pencere görünümü Şekil 3. Baca kesit ve yükseklileri eşit olmalıdır.
Bacalar nasıl olmalı ?
Ahırda biriken kirli hava, havalandırma bacalarından dışarıya çıkar.
Baca olmazsa, ahır havalanamaz. İnşaat esnasında havalandırma bacası
konulmamışsa, yaklaşık 5 m.de bir ve mahya açıklığının sağ ve solunda
olacak şekilde çatının en yüksek yerine, boyutları 40 x 40 cm.den az
olmayan bacalar yapılmalıdır. Bacaların üzerine, yağan yağmur ve kar
sularının akmaması için uygun malzemeden şapka yapılmalıdır.
Pencerelerle birlikte bacalar da olunca, tam bir havalandırma sağlanır.
Birden fazla bacanın gerektiği hallerde baca kesit ve
yüksekliklerinin aynı olması gereklidir.
Şekil 4. Etkili baca yüksekliği Şekil 5. Yandan görünüm
Baca etkili yüksekliğinin doğal havalandırmanın
sağlanabilmesi için en az 4 metre olması gerekir. En çok 100 m2 bina
taban alanı için bir adet baca hesaplanmalıdır. Bacanın iyi
çalışabilmesi için izolasyon malzemeleriyle kaplanması, çatı
mahyasından itibaren baca yüksekliğinin en az 60 cm olması ve baca
ucunun 15-20 cm kadar tavandan içeri girmesi gereklidir.
Gübre Çukuru nasıl olmalı ?
Gübre çukurunun boyutları hesaplanırken 500 kg canlı
ağırlığındaki bir hayvanın ortalama yılda (500 kg Canlı Ağırlık x gübre
katsayısı 0.08 x 365 gün hesabıyla) 14,6 ton civarında gübre ürettiği ve
gübre çukurunun yılda kaç kez boşaltılabileceği gibi unsurlar göz önünde
bulundurulmalıdır.
SÜT SIĞIRI BARINAKLARI PLANLANIRKEN;
Hayvanlar için en uygun çevre koşullarını sağlayabilmeli, Maliyeti
olabildiğince düşük olmalı, Ahırımız zamanla büyütebileceğimizi
düşünerek ileride kolayca büyütebileceğimiz şekilde yapılmalı,
Ahırımızın çeşitli yaş gruplarından hayvanları barındırabilecek
bölümleri olmalı, Ahırda çalışanlar hem kolay ve zahmetsiz
çalışabilmeli, hem de ahırımızın sağlık ve korunma koşulları iyi
olmalıdır.
SÜT SIĞIRLARININ ÇEVRE İSTEKLERİ
1- Sıcaklık;
İnekler için en uygun ortam sıcaklığı 10-15 C arasıdır. Sığırlar -18
0C ile +24 0C arasındaki sıcaklıklara adapte olabilirler.
2- Nem;
Ahırdaki nem oranının %60-80 arasında olması istenir.
3- Havalandırma;
Sağmal bir inek için saatte 50 m3, bir buzağı için saatte 10 m3
civarında havalandırma sağlanmalı, hayvan başına 20 m3 temiz hava
ortamda bulunmalıdır.
4-Aydınlatma;
Aydınlatma, çalışanların işlerini kolaylaştırmak ve hayvanları daha
kolay kontrol etmek için geceleri de yapılmalıdır. Aydınlatmada mümkünse
flüoresan lambalar kullanılmalıdır. Her bir metrekare zemin alanı için 2,5
watt; varsa sağım ünitesinde her bir metrekare zemin alanı için, 10 watt
ışık kaynağı kullanılmalıdır.
Süt Sığırı Ahırında Olması Gereken Bölümleri Şu Şekilde
Sıralayabiliriz.
Büyük hayvan bölmesi, Buzağılık bölmesi (Ferdi buzağılık bölmesi,
Serbest dolaşımlı buzağılık bölmesi), Genç hayvan büyütme bölmesi,
Doğum bölmesi, Hasta hayvan bölmesi, Sağım ünitesi
BESİ SIĞIRI BARINAKLARI
Ahır olarak; yağmur, rüzgar ve kardan hayvanları koruyacak
barınaklar yeterlidir. Genelde güney cephesi açık, yanları ve kuzey
cepheleri duvarlarla bölgenin hakim rüzgarlarına karşı kapatılmış, üstü
sundurmalı tesisler besi için yeterlidir. Besi hayvanları soğuğa karşı
dayanıklıdır. Soğuk aylarda hayvanlara verilecek yemlere melas gibi
yüksek enerjili maddeler katılmak suretiyle soğuğun olumsuz etkisi
ortadan kaldırılmış olur.
Kaynak : tedgem.gov.tr
Comment