fidan ve peyzaj fırsatları fidanligi.com’da

Duyuru

Collapse
No announcement yet.

SÜT İNEKLERİNDE SAĞIM ve SAĞIM TEKNİKLERİ

Collapse
X
 
  • Filter
  • Saat
  • Show
yeni mesajlar

  • SÜT İNEKLERİNDE SAĞIM ve SAĞIM TEKNİKLERİ

    Sağımın zamanını ve tekniğini bilmek gerekir. İyi sağılamayan

    ineğin süt verimi az olur. Sağım tekniğine göre yapılmazsa ineğin

    memeleri zarar görür. Sağımda temizliğe çok önem vermek gerekir.

    SAĞIMIN ÖNEMİ:

    Süt sığırcılığında, fazla miktarda ve kaliteli süt elde edilmesi

    amaçlanır. Süt; buzağılamadan sonra meme içinde oluşup, depolanan ve

    sağılmak suretiyle alınan bir maddedir. Sütün, memeye zarar vermeden

    alınması gerekir. Eğer sağım uygun bir şekilde yapılmaz ise, hem alınan

    süt miktarı azalır, hem de meme hastalıkları oluşur. Bu da karı azaltır.

    NEDEN YÜKSEK KALİTELİ SÜT ÜRETMELİYİZ?

    Yüksek kaliteli süt; Size daha fazla para kazandırır, Besin

    maddelerince zengindir, sizi güçlü ve sağlıklı tutar, Daha uzun süre

    dayanır.

    Şekil 1. El ile sağım.

    NASIL YÜKSEK KALİTELİ SÜT ÜRETEBİLİRİZ?

    · Hayvanınız temiz ve sağlıklı ise,

    · Sağıcı temiz ve sağlıklı ise,

    · Sağım yeri ve sağım aletleri temiz ise,

    · Sağılan süt serin tutulur ve toplama yerine çabuk ulaştırılırsa,

    sağlıklı süt elde edersiniz.

    Şekil 2. Sağlıklı süt nasıl elde edilir?

    SÜT KALİTESİNİ NELER ETKİLER?

    · Mikrop sayısı fazla olan süt düşük kalitelidir.

    · Bazı mikroplar asit üretir. Bu asit sütü ekşitir.

    · Bazı mikroplar sütün besin içeriğini azaltır.

    · Bazı mikroplar ise sizi hasta edebilir.

    MEMENİN YAPISI:

    İneğin memesi, birbirinden bağımsız 4 bölümden oluşur. Dıştan

    bakıldığında memenin sağ ve sol yarımlarının birbirinden ayrıldığı, kesin

    olarak görülebilir. Meme yandan bakıldığında orta uzunlukta ve karın

    duvarına sıkıca bağlı olarak görülür. Genel olarak arka meme bölmeleri ön

    meme bölmelerinden daha büyüktür ve günlük üretilen sütün %60'ı arka

    meme bölmelerinden alınır.

    Her meme bölmesi, bir meme başı ile bitmekte ve süt meme

    başlarından alınmaktadır. Meme başlarının orta uzunlukta olması,

    memeye düzgün bir şekilde yerleşmesi, meme başı deliğini büzen kasın

    sıkı olması gerekir. İneklerin bazılarında 4 meme başından başka küçük

    meme başları da bulunabilir. Fakat bunlar süt vermezler. Her meme

    bölmesinin içinde küçük odacıklar şeklinde süt üreten bezcikler vardır ve

    üzüm salkımı gibi görünürler. Buradan gelen süt ince borularla kalın

    boruya, oradan da meme sarnıcına ulaşır.

    SÜT KANDAN MI OLUR ?

    Memede süt yapımı için gerekli besinler, kan ile memeye

    taşınmaktadır. Üretilen sütün azlığı veya çokluğu, memedeki

    damarlardan geçen kan miktarı ile ilgilidir. 1 litre süt üretimi için

    memeden 400 litre kanın geçmesi gerekir. Memedeki damarlar ne

    kadar çok kıvrımlı ve kalın olursa o kadar çok kan geçer ve o kadar

    fazla süt oluşur.

    Dikkat; Tımar hayvanda kan dolaşımının hızlanmasına ve dolaylı

    olarak süt verimine olumlu bir etki yapar.

    SÜTÜN İNDİRİLMESİ

    Sütün indirilmesi sinirsel ve hormonal bir refleks olup ineğin

    verebileceği en yüksek sütün elde edilmesinde büyük önem taşır.

    Memenin yıkanıp temizlenmesi, meme başlarına yapılan masaj,

    buzağının sağım yerinde oluşu gibi faktörlerle meme uyarılarak

    memeden sütün akışı başlatılır. Uyarının yapılmasını izleyen en geç

    bir dakika içinde sağım başlatılıp, 6 - 8 dakika içinde

    tamamlanmalıdır. Aksi taktirde memedeki sütün bir kısmı içeride kalır.

    İneğe yapılacak kötü muamele, gürültü veya ineğin kızmasına

    neden olabilecek herhangi bir olay, meme uygun şekilde uyarılmış olsa

    bile süt çıkışını engelleyebilir. Bu olay ineğin sütünü tutması olarak

    isimlendirilir. Böylece memeden alınamayan süt miktarı artar.

    SAĞIM TEKNİKLERİ

    Süt sığırcılığında genel olarak 12 saat aralıklarla 2 sağım

    uygulanır. Memesinden süt akıtan veya kendi memesini emen inekler

    günde 3-4 kez sağılabilir.

    Sağıma başlamadan önce şunlar yapılmalıdır:

    1. Meme uygun şekilde uyarılarak sütün indirilmesi sağlanmalıdır.

    Bu uyarı; memenin yıkanıp kurulanması, sağımcı, sağım makinesinin sesi,

    ineğin önüne yem konulması şeklinde olabilir.

    2. Sağımcı sadece sağımla ilgilenmelidir.

    3. Sağımcıların elleri, lastik çizmeleri, sağım tulumları ve sağım

    aletleri temiz olmalıdır. Sağımdan önce ellerinizi sabun ve suyla

    temizleyiniz.

    4. İneğin memesi ve meme başları, ılık su ile yıkanmalıdır.

    Yıkamadan sonra, temiz bir bez veya kağıt havlu ile kurulanmalıdır. Kağıt

    havlu pahalı olmasına rağmen çok sağlıklıdır. Memenin hastalanmasını

    önler.

    5. Hayvanınızın tımarını yapınız.

    6. Sağım yerini ve hayvanın yattığı yeri temiz tutunuz.

    7.Hayvanın yattığı yerde yeterli miktarda yataklık bulunmasını

    sağlayınız. Bu, hem hayvanın ve sütün gübreyle kirlenmesini hem de

    meme hastalıklarını önler.

    8. Sağımcının tırnakları kısa olmalıdır.

    9. Sağımın başında siyah zeminli bir kaba ilk birkaç damla sütü

    sağarak sütteki pıhtılaşma, renk bozuklukları gibi anormallikleri kontrol

    ediniz. Bu ön sağım sütünü temiz sütlere karıştırmayınız.

    Şekil 3. Sütün kontrolü.

    EL İLE SAĞIM TEKNİĞİ

    Avuç içi sağım, en iyi elle sağım şeklidir. Avuç içi sağımda meme

    başı avuç içine alınıp, baş parmak diğer parmakların üzerine gelecek

    şekilde kapatılır ve sıkılır. İlk defa sıkılıp süt akışı sağlanınca parmaklar

    açılır ve yeniden sıkılır. Sağım bu şekilde devam edilerek tamamlanır.

    Sağım tamamlandıktan sonra, memeye yeniden masaj yapılarak süt

    bezleri tekrar uyarılır ve sağım yapılarak memedeki sütün tamamının

    alınması sağlanır. Böylece memede hastalık oluşumu önlenir.

    Şekil 4. El ile sağım tekniği.

    El ile yapılan sağımdaki yanlışlar:

    · Meme ucunun büyük kısmının avuç dışında kalması, sütün

    tamamen alınamamasına sebep olur. Meme ucu şişer ve meme

    zarar görür.

    · Meme başı kesinlikle iki parmakla aşağıya doğru çekilmemelidir.

    · Baş parmağın birinci boğumunun sırtı ile diğer parmaklar arasına

    meme başı sıkıştırılarak sağım yapılmamalıdır. Aksi takdirde

    meme başı zedelenir ve yara olur.

    · Memede süt bırakılmamalıdır. Memede mikropların üreyerek

    hastalanmasına sebep olur.

    Sağımdan sonra sütü süzün. Böylece kıl vs. gibi kaba pisliklerin

    süte karışmamasını sağlarsınız. Ancak, bunların kaynağını önlemeyi de

    ihmal etmeyiniz.

    Şekil 5. Sütün süzülmesi.

    Süt kaplarını ve sağım aletlerini deterjan ve dezenfektan kalıntısı

    kalmayacak şekilde durulayın. Daha sonra ters çevirerek suyun

    süzülmesini sağlayın.

    MAKİNE İLE SAĞIM TEKNİĞİ

    Makine ile sağımın esası, vakum uygulayarak sütün memeden

    dışarı alınmasıdır.Daha çok büyük işletmelerde uygulanır. Meme başlarına

    takılan emici tüpler sütü emerek sağar. Emzik denen bu tüp memeyi bir

    sıkar bir bırakır. Böylece hem sağım yapılır hem de memeye masaj

    yapılarak süt akımı sağlanır.

    SAĞIM MAKİNESİ NASIL TAKILIR

    Sağım başlamadan evvel her meme başından bir miktar kaba süt

    sağılarak süt kontrol edilmelidir. Eğer bozukluk var ise o meme başı tedavi

    edilmeli ve buradan çıkan süt normal süte karıştırılmamalıdır. Memeler

    kontrol edildikten 1 dakika sonra sağım makinesinin meme başlıkları

    memeye takılmalıdır. Eğer geç kalınırsa memede süt kalır ve meme

    hastalıkları ortaya çıkar.

    Sağım sonuna doğru memeye masaj yapılarak, sütün tamamının

    sağılması sağlanır. Masaj, meme sağlığı için önemli olup, yaklaşık yarım

    dakika yapılmalıdır.

    MAKİNE İLE SÜT SAĞIMINDA 12 ÖNEMLİ KURAL

    Sağım Öncesinde

    1. Meme sağlığını düzenli olarak kontrol ediniz.

    2. Sağım sırasını düzenleyiniz. ( Hayvandan

    hayvana meme hastalığı bulaşmaması için

    önce genç, sonra yaşlı, en son tedavi

    görmüş inekler sağılır)

    3. Her zaman ön sağım yapınız!

    4. Memeleri dikkatle temizleyiniz.

    Sağım Sırasında

    5. Sağım vakumunu kontrol ediniz.

    6. Memenin hazırlanmasından hemen sonra sağım

    başlıklarını yerleştirip hortumları ayarlayınız.

    7. Aşırı sağım yapmayınız.

    8. Meme ucunda süt kalmaması için, memeyi

    sürekli kontrol ediniz.

    Sağım Sonrasında

    9. Memeleri hemen dezenfektan dolu kaba daldırınız.

    10. Sağım ekipmanlarını hemen deterjanlı suda

    temizleyiniz. Her zaman temiz sağım aletleri

    kullanınız.

    11. Sütü hemen soğutarak, bakteri üremesine

    engel olunuz.

    12. Ekipmanlarınızın bakımını servisine düzenli olarak yaptırınız.

    ( Özellikle aşınan lastik parçaları değiştiriniz. )

    KALİTELİ ve SAĞLIKLI SÜT NASIL ÜRETİLİR ?

    Süt insanlar için mükemmel bir besin kaynağıdır. Sütün kalitesini

    birçok faktör etkiler. Bunlar ineğin sağlığı, süt kovaları, süt kapları ve

    sağım makinesinin temizliği, sağım kurallarına uyma ve sağılan

    sütün soğutulmasıdır.

    Kaliteli süt elde etmenin ilk şartı, ineğin sağlıklı olmasıdır. İneğin

    sağlıklı olması için, sürüye uygun aralıklarla sağlık testleri uygulanmalıdır.

    Sütle bulaşan hastalıkların bir kaynağı da insandır. Bu nedenle

    bakıcı, sağımcı ve süt kapları ile uğraşan kişilerin temiz ve sağlıklı olması

    gereklidir. Sağımda kullanılan kova, sağım makineleri ve güğümlerin her

    kullanımdan sonra ilaçlı su ile temizlenmesi gereklidir.

    Her sağımdan sonra süt hemen ahırdan çıkarılmalıdır. Aksi

    halde ahırın kokusu kısa sürede süte geçer. Ayrıca yine süte koku

    geçmemesi için hayvanınıza silaj gibi keskin kokulu yemleri

    sağımdan sonra veriniz.

    Güğüm kullanılan çiftliklerde sağılmış olan süt, en az 4 katlı bir

    tülbentten süzülmeli ve tülbent her sağımdan önce temizlenmelidir. Süt

    sağıldığında 37 0C’dir. Sağımı izleyen 2 saat içerisinde sütün sıcaklığının 4

    - 5 0C’ye düşürülmesi mikropların çoğalmasını önler.

    SÜTÜ DEPOLARKEN:

    1. Süt kaplarının ağzını kapalı tutunuz.

    2. Sabah sağdığınız süt ile akşam sütünü karıştırmayınız.

    3. Sağılan sütü gölge ve serin bir yerde tutun. Zira mikroplar sıcak

    yerlerde hızla çoğalır.

    4. Mümkünse sütü soğutun ve en kısa zamanda sütü toplama

    merkezine bir an önce ulaştırınız.

    Şekil 6. Süt serin yerde saklanmalı ve süt kaplarının ağızları kapalı olmalıdır..

    MİKROPLAR NEREDEN GELİR ?

    Hayvandan:

    Hasta hayvandan, Hasta memeden,

    1. Hayvanın kirli ve gübreli

    memesinden,

    2. Meme başlarından,

    bacaklarından,

    Sağım halindeki süte mikrop

    bulaşabilir.

    Sağıcıdan:

    1. Hasta sağıcının hapşırma ve

    öksürmesinden,

    2. İltihaplı yaralarından.

    3. Bulaşıcı hastalığınız varsa,

    sağım yapmayın. Sütü içen diğer

    insanlara hastalık

    bulaştırabilirsiniz.

    Kirli sağım araçlarından:

    1. Kirli sağım kovasından

    2. Kirli sağım aletlerinden

    3. Kirli silme bezlerinden

    Çevreden:

    1. Kirli duvar ve yerlerden

    2. Havadaki tozlardan

    3. Kirli sudan

    Şekil 7. Süte mikrop bulaşırsa..

    DİKKAT

    Hayvanınız hasta ise bir uzmana danışıp, tedavisini yaptırınız.

    Hayvanınıza antibiyotik tedavisi yapılıyorsa, ilacın etiketinde

    yazılı olan süre boyunca sütünü kullanmayın ve satmayın.

    Kaynak : tedgem.gov.tr
Working...
X