Sağımın zamanını ve tekniğini bilmek gerekir. İyi sağılamayan
ineğin süt verimi az olur. Sağım tekniğine göre yapılmazsa ineğin
memeleri zarar görür. Sağımda temizliğe çok önem vermek gerekir.
SAĞIMIN ÖNEMİ:
Süt sığırcılığında, fazla miktarda ve kaliteli süt elde edilmesi
amaçlanır. Süt; buzağılamadan sonra meme içinde oluşup, depolanan ve
sağılmak suretiyle alınan bir maddedir. Sütün, memeye zarar vermeden
alınması gerekir. Eğer sağım uygun bir şekilde yapılmaz ise, hem alınan
süt miktarı azalır, hem de meme hastalıkları oluşur. Bu da karı azaltır.
NEDEN YÜKSEK KALİTELİ SÜT ÜRETMELİYİZ?
Yüksek kaliteli süt; Size daha fazla para kazandırır, Besin
maddelerince zengindir, sizi güçlü ve sağlıklı tutar, Daha uzun süre
dayanır.
Şekil 1. El ile sağım.
NASIL YÜKSEK KALİTELİ SÜT ÜRETEBİLİRİZ?
· Hayvanınız temiz ve sağlıklı ise,
· Sağıcı temiz ve sağlıklı ise,
· Sağım yeri ve sağım aletleri temiz ise,
· Sağılan süt serin tutulur ve toplama yerine çabuk ulaştırılırsa,
sağlıklı süt elde edersiniz.
Şekil 2. Sağlıklı süt nasıl elde edilir?
SÜT KALİTESİNİ NELER ETKİLER?
· Mikrop sayısı fazla olan süt düşük kalitelidir.
· Bazı mikroplar asit üretir. Bu asit sütü ekşitir.
· Bazı mikroplar sütün besin içeriğini azaltır.
· Bazı mikroplar ise sizi hasta edebilir.
MEMENİN YAPISI:
İneğin memesi, birbirinden bağımsız 4 bölümden oluşur. Dıştan
bakıldığında memenin sağ ve sol yarımlarının birbirinden ayrıldığı, kesin
olarak görülebilir. Meme yandan bakıldığında orta uzunlukta ve karın
duvarına sıkıca bağlı olarak görülür. Genel olarak arka meme bölmeleri ön
meme bölmelerinden daha büyüktür ve günlük üretilen sütün %60'ı arka
meme bölmelerinden alınır.
Her meme bölmesi, bir meme başı ile bitmekte ve süt meme
başlarından alınmaktadır. Meme başlarının orta uzunlukta olması,
memeye düzgün bir şekilde yerleşmesi, meme başı deliğini büzen kasın
sıkı olması gerekir. İneklerin bazılarında 4 meme başından başka küçük
meme başları da bulunabilir. Fakat bunlar süt vermezler. Her meme
bölmesinin içinde küçük odacıklar şeklinde süt üreten bezcikler vardır ve
üzüm salkımı gibi görünürler. Buradan gelen süt ince borularla kalın
boruya, oradan da meme sarnıcına ulaşır.
SÜT KANDAN MI OLUR ?
Memede süt yapımı için gerekli besinler, kan ile memeye
taşınmaktadır. Üretilen sütün azlığı veya çokluğu, memedeki
damarlardan geçen kan miktarı ile ilgilidir. 1 litre süt üretimi için
memeden 400 litre kanın geçmesi gerekir. Memedeki damarlar ne
kadar çok kıvrımlı ve kalın olursa o kadar çok kan geçer ve o kadar
fazla süt oluşur.
Dikkat; Tımar hayvanda kan dolaşımının hızlanmasına ve dolaylı
olarak süt verimine olumlu bir etki yapar.
SÜTÜN İNDİRİLMESİ
Sütün indirilmesi sinirsel ve hormonal bir refleks olup ineğin
verebileceği en yüksek sütün elde edilmesinde büyük önem taşır.
Memenin yıkanıp temizlenmesi, meme başlarına yapılan masaj,
buzağının sağım yerinde oluşu gibi faktörlerle meme uyarılarak
memeden sütün akışı başlatılır. Uyarının yapılmasını izleyen en geç
bir dakika içinde sağım başlatılıp, 6 - 8 dakika içinde
tamamlanmalıdır. Aksi taktirde memedeki sütün bir kısmı içeride kalır.
İneğe yapılacak kötü muamele, gürültü veya ineğin kızmasına
neden olabilecek herhangi bir olay, meme uygun şekilde uyarılmış olsa
bile süt çıkışını engelleyebilir. Bu olay ineğin sütünü tutması olarak
isimlendirilir. Böylece memeden alınamayan süt miktarı artar.
SAĞIM TEKNİKLERİ
Süt sığırcılığında genel olarak 12 saat aralıklarla 2 sağım
uygulanır. Memesinden süt akıtan veya kendi memesini emen inekler
günde 3-4 kez sağılabilir.
Sağıma başlamadan önce şunlar yapılmalıdır:
1. Meme uygun şekilde uyarılarak sütün indirilmesi sağlanmalıdır.
Bu uyarı; memenin yıkanıp kurulanması, sağımcı, sağım makinesinin sesi,
ineğin önüne yem konulması şeklinde olabilir.
2. Sağımcı sadece sağımla ilgilenmelidir.
3. Sağımcıların elleri, lastik çizmeleri, sağım tulumları ve sağım
aletleri temiz olmalıdır. Sağımdan önce ellerinizi sabun ve suyla
temizleyiniz.
4. İneğin memesi ve meme başları, ılık su ile yıkanmalıdır.
Yıkamadan sonra, temiz bir bez veya kağıt havlu ile kurulanmalıdır. Kağıt
havlu pahalı olmasına rağmen çok sağlıklıdır. Memenin hastalanmasını
önler.
5. Hayvanınızın tımarını yapınız.
6. Sağım yerini ve hayvanın yattığı yeri temiz tutunuz.
7.Hayvanın yattığı yerde yeterli miktarda yataklık bulunmasını
sağlayınız. Bu, hem hayvanın ve sütün gübreyle kirlenmesini hem de
meme hastalıklarını önler.
8. Sağımcının tırnakları kısa olmalıdır.
9. Sağımın başında siyah zeminli bir kaba ilk birkaç damla sütü
sağarak sütteki pıhtılaşma, renk bozuklukları gibi anormallikleri kontrol
ediniz. Bu ön sağım sütünü temiz sütlere karıştırmayınız.
Şekil 3. Sütün kontrolü.
EL İLE SAĞIM TEKNİĞİ
Avuç içi sağım, en iyi elle sağım şeklidir. Avuç içi sağımda meme
başı avuç içine alınıp, baş parmak diğer parmakların üzerine gelecek
şekilde kapatılır ve sıkılır. İlk defa sıkılıp süt akışı sağlanınca parmaklar
açılır ve yeniden sıkılır. Sağım bu şekilde devam edilerek tamamlanır.
Sağım tamamlandıktan sonra, memeye yeniden masaj yapılarak süt
bezleri tekrar uyarılır ve sağım yapılarak memedeki sütün tamamının
alınması sağlanır. Böylece memede hastalık oluşumu önlenir.
Şekil 4. El ile sağım tekniği.
El ile yapılan sağımdaki yanlışlar:
· Meme ucunun büyük kısmının avuç dışında kalması, sütün
tamamen alınamamasına sebep olur. Meme ucu şişer ve meme
zarar görür.
· Meme başı kesinlikle iki parmakla aşağıya doğru çekilmemelidir.
· Baş parmağın birinci boğumunun sırtı ile diğer parmaklar arasına
meme başı sıkıştırılarak sağım yapılmamalıdır. Aksi takdirde
meme başı zedelenir ve yara olur.
· Memede süt bırakılmamalıdır. Memede mikropların üreyerek
hastalanmasına sebep olur.
Sağımdan sonra sütü süzün. Böylece kıl vs. gibi kaba pisliklerin
süte karışmamasını sağlarsınız. Ancak, bunların kaynağını önlemeyi de
ihmal etmeyiniz.
Şekil 5. Sütün süzülmesi.
Süt kaplarını ve sağım aletlerini deterjan ve dezenfektan kalıntısı
kalmayacak şekilde durulayın. Daha sonra ters çevirerek suyun
süzülmesini sağlayın.
MAKİNE İLE SAĞIM TEKNİĞİ
Makine ile sağımın esası, vakum uygulayarak sütün memeden
dışarı alınmasıdır.Daha çok büyük işletmelerde uygulanır. Meme başlarına
takılan emici tüpler sütü emerek sağar. Emzik denen bu tüp memeyi bir
sıkar bir bırakır. Böylece hem sağım yapılır hem de memeye masaj
yapılarak süt akımı sağlanır.
SAĞIM MAKİNESİ NASIL TAKILIR
Sağım başlamadan evvel her meme başından bir miktar kaba süt
sağılarak süt kontrol edilmelidir. Eğer bozukluk var ise o meme başı tedavi
edilmeli ve buradan çıkan süt normal süte karıştırılmamalıdır. Memeler
kontrol edildikten 1 dakika sonra sağım makinesinin meme başlıkları
memeye takılmalıdır. Eğer geç kalınırsa memede süt kalır ve meme
hastalıkları ortaya çıkar.
Sağım sonuna doğru memeye masaj yapılarak, sütün tamamının
sağılması sağlanır. Masaj, meme sağlığı için önemli olup, yaklaşık yarım
dakika yapılmalıdır.
MAKİNE İLE SÜT SAĞIMINDA 12 ÖNEMLİ KURAL
Sağım Öncesinde
1. Meme sağlığını düzenli olarak kontrol ediniz.
2. Sağım sırasını düzenleyiniz. ( Hayvandan
hayvana meme hastalığı bulaşmaması için
önce genç, sonra yaşlı, en son tedavi
görmüş inekler sağılır)
3. Her zaman ön sağım yapınız!
4. Memeleri dikkatle temizleyiniz.
Sağım Sırasında
5. Sağım vakumunu kontrol ediniz.
6. Memenin hazırlanmasından hemen sonra sağım
başlıklarını yerleştirip hortumları ayarlayınız.
7. Aşırı sağım yapmayınız.
8. Meme ucunda süt kalmaması için, memeyi
sürekli kontrol ediniz.
Sağım Sonrasında
9. Memeleri hemen dezenfektan dolu kaba daldırınız.
10. Sağım ekipmanlarını hemen deterjanlı suda
temizleyiniz. Her zaman temiz sağım aletleri
kullanınız.
11. Sütü hemen soğutarak, bakteri üremesine
engel olunuz.
12. Ekipmanlarınızın bakımını servisine düzenli olarak yaptırınız.
( Özellikle aşınan lastik parçaları değiştiriniz. )
KALİTELİ ve SAĞLIKLI SÜT NASIL ÜRETİLİR ?
Süt insanlar için mükemmel bir besin kaynağıdır. Sütün kalitesini
birçok faktör etkiler. Bunlar ineğin sağlığı, süt kovaları, süt kapları ve
sağım makinesinin temizliği, sağım kurallarına uyma ve sağılan
sütün soğutulmasıdır.
Kaliteli süt elde etmenin ilk şartı, ineğin sağlıklı olmasıdır. İneğin
sağlıklı olması için, sürüye uygun aralıklarla sağlık testleri uygulanmalıdır.
Sütle bulaşan hastalıkların bir kaynağı da insandır. Bu nedenle
bakıcı, sağımcı ve süt kapları ile uğraşan kişilerin temiz ve sağlıklı olması
gereklidir. Sağımda kullanılan kova, sağım makineleri ve güğümlerin her
kullanımdan sonra ilaçlı su ile temizlenmesi gereklidir.
Her sağımdan sonra süt hemen ahırdan çıkarılmalıdır. Aksi
halde ahırın kokusu kısa sürede süte geçer. Ayrıca yine süte koku
geçmemesi için hayvanınıza silaj gibi keskin kokulu yemleri
sağımdan sonra veriniz.
Güğüm kullanılan çiftliklerde sağılmış olan süt, en az 4 katlı bir
tülbentten süzülmeli ve tülbent her sağımdan önce temizlenmelidir. Süt
sağıldığında 37 0C’dir. Sağımı izleyen 2 saat içerisinde sütün sıcaklığının 4
- 5 0C’ye düşürülmesi mikropların çoğalmasını önler.
SÜTÜ DEPOLARKEN:
1. Süt kaplarının ağzını kapalı tutunuz.
2. Sabah sağdığınız süt ile akşam sütünü karıştırmayınız.
3. Sağılan sütü gölge ve serin bir yerde tutun. Zira mikroplar sıcak
yerlerde hızla çoğalır.
4. Mümkünse sütü soğutun ve en kısa zamanda sütü toplama
merkezine bir an önce ulaştırınız.
Şekil 6. Süt serin yerde saklanmalı ve süt kaplarının ağızları kapalı olmalıdır..
MİKROPLAR NEREDEN GELİR ?
Hayvandan:
Hasta hayvandan, Hasta memeden,
1. Hayvanın kirli ve gübreli
memesinden,
2. Meme başlarından,
bacaklarından,
Sağım halindeki süte mikrop
bulaşabilir.
Sağıcıdan:
1. Hasta sağıcının hapşırma ve
öksürmesinden,
2. İltihaplı yaralarından.
3. Bulaşıcı hastalığınız varsa,
sağım yapmayın. Sütü içen diğer
insanlara hastalık
bulaştırabilirsiniz.
Kirli sağım araçlarından:
1. Kirli sağım kovasından
2. Kirli sağım aletlerinden
3. Kirli silme bezlerinden
Çevreden:
1. Kirli duvar ve yerlerden
2. Havadaki tozlardan
3. Kirli sudan
Şekil 7. Süte mikrop bulaşırsa..
DİKKAT
Hayvanınız hasta ise bir uzmana danışıp, tedavisini yaptırınız.
Hayvanınıza antibiyotik tedavisi yapılıyorsa, ilacın etiketinde
yazılı olan süre boyunca sütünü kullanmayın ve satmayın.
Kaynak : tedgem.gov.tr
ineğin süt verimi az olur. Sağım tekniğine göre yapılmazsa ineğin
memeleri zarar görür. Sağımda temizliğe çok önem vermek gerekir.
SAĞIMIN ÖNEMİ:
Süt sığırcılığında, fazla miktarda ve kaliteli süt elde edilmesi
amaçlanır. Süt; buzağılamadan sonra meme içinde oluşup, depolanan ve
sağılmak suretiyle alınan bir maddedir. Sütün, memeye zarar vermeden
alınması gerekir. Eğer sağım uygun bir şekilde yapılmaz ise, hem alınan
süt miktarı azalır, hem de meme hastalıkları oluşur. Bu da karı azaltır.
NEDEN YÜKSEK KALİTELİ SÜT ÜRETMELİYİZ?
Yüksek kaliteli süt; Size daha fazla para kazandırır, Besin
maddelerince zengindir, sizi güçlü ve sağlıklı tutar, Daha uzun süre
dayanır.
Şekil 1. El ile sağım.
NASIL YÜKSEK KALİTELİ SÜT ÜRETEBİLİRİZ?
· Hayvanınız temiz ve sağlıklı ise,
· Sağıcı temiz ve sağlıklı ise,
· Sağım yeri ve sağım aletleri temiz ise,
· Sağılan süt serin tutulur ve toplama yerine çabuk ulaştırılırsa,
sağlıklı süt elde edersiniz.
Şekil 2. Sağlıklı süt nasıl elde edilir?
SÜT KALİTESİNİ NELER ETKİLER?
· Mikrop sayısı fazla olan süt düşük kalitelidir.
· Bazı mikroplar asit üretir. Bu asit sütü ekşitir.
· Bazı mikroplar sütün besin içeriğini azaltır.
· Bazı mikroplar ise sizi hasta edebilir.
MEMENİN YAPISI:
İneğin memesi, birbirinden bağımsız 4 bölümden oluşur. Dıştan
bakıldığında memenin sağ ve sol yarımlarının birbirinden ayrıldığı, kesin
olarak görülebilir. Meme yandan bakıldığında orta uzunlukta ve karın
duvarına sıkıca bağlı olarak görülür. Genel olarak arka meme bölmeleri ön
meme bölmelerinden daha büyüktür ve günlük üretilen sütün %60'ı arka
meme bölmelerinden alınır.
Her meme bölmesi, bir meme başı ile bitmekte ve süt meme
başlarından alınmaktadır. Meme başlarının orta uzunlukta olması,
memeye düzgün bir şekilde yerleşmesi, meme başı deliğini büzen kasın
sıkı olması gerekir. İneklerin bazılarında 4 meme başından başka küçük
meme başları da bulunabilir. Fakat bunlar süt vermezler. Her meme
bölmesinin içinde küçük odacıklar şeklinde süt üreten bezcikler vardır ve
üzüm salkımı gibi görünürler. Buradan gelen süt ince borularla kalın
boruya, oradan da meme sarnıcına ulaşır.
SÜT KANDAN MI OLUR ?
Memede süt yapımı için gerekli besinler, kan ile memeye
taşınmaktadır. Üretilen sütün azlığı veya çokluğu, memedeki
damarlardan geçen kan miktarı ile ilgilidir. 1 litre süt üretimi için
memeden 400 litre kanın geçmesi gerekir. Memedeki damarlar ne
kadar çok kıvrımlı ve kalın olursa o kadar çok kan geçer ve o kadar
fazla süt oluşur.
Dikkat; Tımar hayvanda kan dolaşımının hızlanmasına ve dolaylı
olarak süt verimine olumlu bir etki yapar.
SÜTÜN İNDİRİLMESİ
Sütün indirilmesi sinirsel ve hormonal bir refleks olup ineğin
verebileceği en yüksek sütün elde edilmesinde büyük önem taşır.
Memenin yıkanıp temizlenmesi, meme başlarına yapılan masaj,
buzağının sağım yerinde oluşu gibi faktörlerle meme uyarılarak
memeden sütün akışı başlatılır. Uyarının yapılmasını izleyen en geç
bir dakika içinde sağım başlatılıp, 6 - 8 dakika içinde
tamamlanmalıdır. Aksi taktirde memedeki sütün bir kısmı içeride kalır.
İneğe yapılacak kötü muamele, gürültü veya ineğin kızmasına
neden olabilecek herhangi bir olay, meme uygun şekilde uyarılmış olsa
bile süt çıkışını engelleyebilir. Bu olay ineğin sütünü tutması olarak
isimlendirilir. Böylece memeden alınamayan süt miktarı artar.
SAĞIM TEKNİKLERİ
Süt sığırcılığında genel olarak 12 saat aralıklarla 2 sağım
uygulanır. Memesinden süt akıtan veya kendi memesini emen inekler
günde 3-4 kez sağılabilir.
Sağıma başlamadan önce şunlar yapılmalıdır:
1. Meme uygun şekilde uyarılarak sütün indirilmesi sağlanmalıdır.
Bu uyarı; memenin yıkanıp kurulanması, sağımcı, sağım makinesinin sesi,
ineğin önüne yem konulması şeklinde olabilir.
2. Sağımcı sadece sağımla ilgilenmelidir.
3. Sağımcıların elleri, lastik çizmeleri, sağım tulumları ve sağım
aletleri temiz olmalıdır. Sağımdan önce ellerinizi sabun ve suyla
temizleyiniz.
4. İneğin memesi ve meme başları, ılık su ile yıkanmalıdır.
Yıkamadan sonra, temiz bir bez veya kağıt havlu ile kurulanmalıdır. Kağıt
havlu pahalı olmasına rağmen çok sağlıklıdır. Memenin hastalanmasını
önler.
5. Hayvanınızın tımarını yapınız.
6. Sağım yerini ve hayvanın yattığı yeri temiz tutunuz.
7.Hayvanın yattığı yerde yeterli miktarda yataklık bulunmasını
sağlayınız. Bu, hem hayvanın ve sütün gübreyle kirlenmesini hem de
meme hastalıklarını önler.
8. Sağımcının tırnakları kısa olmalıdır.
9. Sağımın başında siyah zeminli bir kaba ilk birkaç damla sütü
sağarak sütteki pıhtılaşma, renk bozuklukları gibi anormallikleri kontrol
ediniz. Bu ön sağım sütünü temiz sütlere karıştırmayınız.
Şekil 3. Sütün kontrolü.
EL İLE SAĞIM TEKNİĞİ
Avuç içi sağım, en iyi elle sağım şeklidir. Avuç içi sağımda meme
başı avuç içine alınıp, baş parmak diğer parmakların üzerine gelecek
şekilde kapatılır ve sıkılır. İlk defa sıkılıp süt akışı sağlanınca parmaklar
açılır ve yeniden sıkılır. Sağım bu şekilde devam edilerek tamamlanır.
Sağım tamamlandıktan sonra, memeye yeniden masaj yapılarak süt
bezleri tekrar uyarılır ve sağım yapılarak memedeki sütün tamamının
alınması sağlanır. Böylece memede hastalık oluşumu önlenir.
Şekil 4. El ile sağım tekniği.
El ile yapılan sağımdaki yanlışlar:
· Meme ucunun büyük kısmının avuç dışında kalması, sütün
tamamen alınamamasına sebep olur. Meme ucu şişer ve meme
zarar görür.
· Meme başı kesinlikle iki parmakla aşağıya doğru çekilmemelidir.
· Baş parmağın birinci boğumunun sırtı ile diğer parmaklar arasına
meme başı sıkıştırılarak sağım yapılmamalıdır. Aksi takdirde
meme başı zedelenir ve yara olur.
· Memede süt bırakılmamalıdır. Memede mikropların üreyerek
hastalanmasına sebep olur.
Sağımdan sonra sütü süzün. Böylece kıl vs. gibi kaba pisliklerin
süte karışmamasını sağlarsınız. Ancak, bunların kaynağını önlemeyi de
ihmal etmeyiniz.
Şekil 5. Sütün süzülmesi.
Süt kaplarını ve sağım aletlerini deterjan ve dezenfektan kalıntısı
kalmayacak şekilde durulayın. Daha sonra ters çevirerek suyun
süzülmesini sağlayın.
MAKİNE İLE SAĞIM TEKNİĞİ
Makine ile sağımın esası, vakum uygulayarak sütün memeden
dışarı alınmasıdır.Daha çok büyük işletmelerde uygulanır. Meme başlarına
takılan emici tüpler sütü emerek sağar. Emzik denen bu tüp memeyi bir
sıkar bir bırakır. Böylece hem sağım yapılır hem de memeye masaj
yapılarak süt akımı sağlanır.
SAĞIM MAKİNESİ NASIL TAKILIR
Sağım başlamadan evvel her meme başından bir miktar kaba süt
sağılarak süt kontrol edilmelidir. Eğer bozukluk var ise o meme başı tedavi
edilmeli ve buradan çıkan süt normal süte karıştırılmamalıdır. Memeler
kontrol edildikten 1 dakika sonra sağım makinesinin meme başlıkları
memeye takılmalıdır. Eğer geç kalınırsa memede süt kalır ve meme
hastalıkları ortaya çıkar.
Sağım sonuna doğru memeye masaj yapılarak, sütün tamamının
sağılması sağlanır. Masaj, meme sağlığı için önemli olup, yaklaşık yarım
dakika yapılmalıdır.
MAKİNE İLE SÜT SAĞIMINDA 12 ÖNEMLİ KURAL
Sağım Öncesinde
1. Meme sağlığını düzenli olarak kontrol ediniz.
2. Sağım sırasını düzenleyiniz. ( Hayvandan
hayvana meme hastalığı bulaşmaması için
önce genç, sonra yaşlı, en son tedavi
görmüş inekler sağılır)
3. Her zaman ön sağım yapınız!
4. Memeleri dikkatle temizleyiniz.
Sağım Sırasında
5. Sağım vakumunu kontrol ediniz.
6. Memenin hazırlanmasından hemen sonra sağım
başlıklarını yerleştirip hortumları ayarlayınız.
7. Aşırı sağım yapmayınız.
8. Meme ucunda süt kalmaması için, memeyi
sürekli kontrol ediniz.
Sağım Sonrasında
9. Memeleri hemen dezenfektan dolu kaba daldırınız.
10. Sağım ekipmanlarını hemen deterjanlı suda
temizleyiniz. Her zaman temiz sağım aletleri
kullanınız.
11. Sütü hemen soğutarak, bakteri üremesine
engel olunuz.
12. Ekipmanlarınızın bakımını servisine düzenli olarak yaptırınız.
( Özellikle aşınan lastik parçaları değiştiriniz. )
KALİTELİ ve SAĞLIKLI SÜT NASIL ÜRETİLİR ?
Süt insanlar için mükemmel bir besin kaynağıdır. Sütün kalitesini
birçok faktör etkiler. Bunlar ineğin sağlığı, süt kovaları, süt kapları ve
sağım makinesinin temizliği, sağım kurallarına uyma ve sağılan
sütün soğutulmasıdır.
Kaliteli süt elde etmenin ilk şartı, ineğin sağlıklı olmasıdır. İneğin
sağlıklı olması için, sürüye uygun aralıklarla sağlık testleri uygulanmalıdır.
Sütle bulaşan hastalıkların bir kaynağı da insandır. Bu nedenle
bakıcı, sağımcı ve süt kapları ile uğraşan kişilerin temiz ve sağlıklı olması
gereklidir. Sağımda kullanılan kova, sağım makineleri ve güğümlerin her
kullanımdan sonra ilaçlı su ile temizlenmesi gereklidir.
Her sağımdan sonra süt hemen ahırdan çıkarılmalıdır. Aksi
halde ahırın kokusu kısa sürede süte geçer. Ayrıca yine süte koku
geçmemesi için hayvanınıza silaj gibi keskin kokulu yemleri
sağımdan sonra veriniz.
Güğüm kullanılan çiftliklerde sağılmış olan süt, en az 4 katlı bir
tülbentten süzülmeli ve tülbent her sağımdan önce temizlenmelidir. Süt
sağıldığında 37 0C’dir. Sağımı izleyen 2 saat içerisinde sütün sıcaklığının 4
- 5 0C’ye düşürülmesi mikropların çoğalmasını önler.
SÜTÜ DEPOLARKEN:
1. Süt kaplarının ağzını kapalı tutunuz.
2. Sabah sağdığınız süt ile akşam sütünü karıştırmayınız.
3. Sağılan sütü gölge ve serin bir yerde tutun. Zira mikroplar sıcak
yerlerde hızla çoğalır.
4. Mümkünse sütü soğutun ve en kısa zamanda sütü toplama
merkezine bir an önce ulaştırınız.
Şekil 6. Süt serin yerde saklanmalı ve süt kaplarının ağızları kapalı olmalıdır..
MİKROPLAR NEREDEN GELİR ?
Hayvandan:
Hasta hayvandan, Hasta memeden,
1. Hayvanın kirli ve gübreli
memesinden,
2. Meme başlarından,
bacaklarından,
Sağım halindeki süte mikrop
bulaşabilir.
Sağıcıdan:
1. Hasta sağıcının hapşırma ve
öksürmesinden,
2. İltihaplı yaralarından.
3. Bulaşıcı hastalığınız varsa,
sağım yapmayın. Sütü içen diğer
insanlara hastalık
bulaştırabilirsiniz.
Kirli sağım araçlarından:
1. Kirli sağım kovasından
2. Kirli sağım aletlerinden
3. Kirli silme bezlerinden
Çevreden:
1. Kirli duvar ve yerlerden
2. Havadaki tozlardan
3. Kirli sudan
Şekil 7. Süte mikrop bulaşırsa..
DİKKAT
Hayvanınız hasta ise bir uzmana danışıp, tedavisini yaptırınız.
Hayvanınıza antibiyotik tedavisi yapılıyorsa, ilacın etiketinde
yazılı olan süre boyunca sütünü kullanmayın ve satmayın.
Kaynak : tedgem.gov.tr

