Tweet
Buzağı döneminde iyi bakılan hayvanlar sağlam yapılı olurlar.
Çabuk hastalanmazlar. Et ve süt verimleri fazla olur. Damızlık için
kullanılacakların verimi yüksek olur.
YENİ DOĞAN BUZAĞI
Yeni doğan buzağı ilgi ve bakım ister. Yapılacak işleri daha önceki
bölümlerde anlatmıştık. Burada ağız sütü konusunu bir daha ele alalım.
Ağız sütü doğumdan sonra ineğin memesinden gelecek sütün adıdır.
Buna kolostrum da denir. Ağız sütü, protein, vitamin, mineral gibi besin
maddeleri bakımından çok zengindir. Buzağıya, hastalıklara karşı direnç
kazandıran maddeleri de taşır. Doğumdan sonraki ilk 1-2 saat içinde
buzağıya mutlaka ağız sütü içirilmelidir. Annesini herhangi bir sebeple
ememeyen buzağılara yardımcı olunarak ağız sütü içmeleri sağlanmalıdır.
3-4 gün boyunca ağız sütü içirmeye devam edilmelidir. Buzağı günde 1-2
öğün süt ile beslenmelidir.
Şekil 1: Yeni doğmuş bir buzağı.
§
Kolostrumun; insan gıdası olarak tüketilmekten daha fazla
yavru için kullanılması gerektiğini unutmayalım!
BUZAĞININ SÜTLE BESLENMESİ
Buzağılar annelerini emmemeye alıştırılmalıdır. Yetiştiricilerimiz iki
şekilde buzağı besliyor: Elden emzirme ve tabii emzirme
ELDEN EMZİRME NASIL YAPILIR ?
Buzağılara süt, annesini doğrudan emerek değil de, emzik takılmış
kova ya da normal kovadan içirmelidir. Buna elden emzirme denir. İlk 24
saat buzağı annesini emebilir, sonra ayrılmalıdır. Bazı yetiştiriciler bu
süreyi 4 güne kadar uzatıyor, bu da olabilir. Annesinden ayrılan buzağı
tabanına bol yataklık serilmiş özel bir bölmeye (tek olarak) alınır.
BUZAĞILARIN SÜTTEN KESİME KADAR YEMLEME PROGRAMI
YAŞ YEMLEME
1. gün
Doğumdan hemen sonra en az 3 kg civarında kolostrum
verilmelidir. İkinci öğün ise 12 saat sonra verilmelidir.
2-3. günler Ağız sütü ve su verilmelidir.
4-27.
günler
Süt ya da süt ikame yemi, buzağı başlangıç yemi, su verilir. Kuru
maddesi % 11-12,5 olan süt ya da süt ikame yeminden doğum
ağırlığının % 10’u kadar, soğuk havalarda (-10 ile –15 derecenin
altındaki sıcaklıklarda) % 25-50 ek kuru madde verilmelidir.
28-35
günler
Sağlıklı bir buzağıya günde 700-900 gram buzağı başlangıç yemi
verilmelidir. Su daima hazır bulundurulmalıdır. İleriki aşamalarda
buzağı başlangıç yemi tüketime bağlı olarak süt ya da süt ikame
yemi % 25-50 azaltılmalıdır. Su hazır bulundurulmalıdır.
28-56
günler
Günlük buzağı başlangıç yemi tüketimi arzulanan düzeye gelince
süt ya da süt ikame yemi kesilmelidir. Su devamlı buzağının
önünde hazır bulundurulmalıdır.
ILIK VE TEMİZ SÜT ŞARTTIR
Buzağılara süt verilen kaplar temiz olmalıdır. Süt soğuk olmamalı,
vücut sıcaklığına yakın 36-37 derece sıcaklıkta olmalıdır. 30 derecenin
altında süt içirilmemelidir.
TABİİ EMZİRME NASIL YAPILIR ?
Bazı yetiştiriciler böyle emzirmeyi tercih ediyorlar. Sağılan ineğin
bir veya iki memesini buzağıya bırakıp, emmesini sağlıyorlar. Buzağı
sütten çıkıncaya kadar annesini emmeye devam ediyor. İnek de ancak
buzağısını görünce sütünü indirmeye alıştığı için, her sağımda mutlaka
buzağısının yanında olmasını istiyor.
HANGİSİ İYİ?
Elbette suni emzirmeyi tercih edelim. Tabii emzirmede ineğin
ne kadar süt verdiği anlaşılmadığı gibi, buzağının da ne kadar süt
emdiği anlaşılmaz. Anlaşılmasa ne olur? Buzağı fazla süt içerse ishal
olur, hastalanır. Az süt içerse zayıflar, hastalanır. Bu ölümcül bir hal
alabilir. Sonradan düzelse de bu hayvanın gelişimi zayıf olur.
SÜTTEN KESİME KADAR YAPILMASI GEREKENLER
Sütten kesim yaşı
Buzağı 4. haftadan önce sütten kesilmemeli, en uygunu 2
- 3 aylık yaşta sütten kesilmelidir.
Sütle besleme
En az 4 hafta kaliteli süt ya da süt ikame yemi verilmeli
ve uzun süre süt içirmenin faydalı olduğu düşünülmelidir.
Sütten kesme
metodu
Sütten kesme ani yapılmalı, stresi azaltmak için buzağılar
ayrı barınaklarda tutulmalı, buzağı başlangıç yemi ve su
kesilmemelidir.
Buzağı başlangıç
yemi
4. günden itibaren buzağı başlangıç yemi verilmeli,
yemleme sık sık fakat az miktarda yem verilerek
sürdürülmelidir. Arka arkaya 2 gün 700-900 gram
başlangıç yemi tüketiminden sonra buzağı sütten
kesilebilir.
Sağlık Sütten kesilecek buzağılar mutlaka sağlıklı olmalıdır.
Kaba yem
Buzağıya yeterli miktarda buzağı başlangıç yemi
tüketinceye kadar kaba yem verilmemelidir. Gerekirse 8-
10 haftalık yaşa kadar beklenir.
Süt içme döneminde buzağılara verilebilecek kesif yem için
(50 kilogramlık bir karışım) rasyon örneği ;
9,5 kg arpa kırması + 10 kg buğday kırması + 10 kg yulaf kırması
+ 10 kg mısır kırması + 10 kg soya fasulyesi küspesi + 1 kg mineral
karması ve tuz + 1 kg vitamin karması, temiz bir kabın içinde iyice
karıştırılarak hayvanlara verilmelidir.
Buzağılar, günde 700-900 gram kesif yem tüketmeye
başlayınca sütten kesilebilirler.
SÜTTEN KESİMDEN SONRA BAKIM VE BESLEME
Sütten kesilen buzağılar, buzağı büyütme bölmelerine alınır. Altı
aylık oluncaya kadar burada bakılırlar. Buzağı başına yarım ile iki kilo
arasında kesif yem ve iyi kaliteli kuru ot verilir. Ayrıca önlerinde devamlı
temiz su bulundurulur.
Altı aylık oluncaya kadar buzağılara verilebilecek kesif yem
için (50 kilogramlık bir karışım )örnek yem reçetesi;
12 kg arpa kırması + 12,5 kg buğday kırması + 10 kg yulaf kırması
+ 5 kg ayçiçeği tohum küspesi + 10 kg soya fasulyesi küspesi + 1 kg
mineral karması ve tuz + 1 kg vitamin karması, temiz bir kabın içinde iyice
karıştırılarak hayvanlara verilmelidir.
BUZAĞI HASTALANMAMALI
Gereğinden çok veya kirli meme başından süt içen buzağı ishal
olur. İshal olan buzağıya verilen süt miktarı azaltılır; hatta şiddetli
vakalarda süt hiç verilmez. İshalin kayboluşuna bağlı olarak 3-6 öğün
sadece su ile hazırlanmış elektrolit solüsyonlar günde buzağı canlı
ağırlığının % 10'undan az olmayacak şekilde verilir. Sadece ılık şekerli
ve tuzlu su ( 4 çay kaşığı tuz, 3 çay kaşığı karbonat, 1/2 fincan toz
şeker , 4 litre su) bu karışım buzağılara 36-37 0C' ye kadar ısıtıldıktan
sonra içirilmelidir. İshal geçtikten sonra azar azar süt verilmeli, daha
sonra verilen süt miktarı artırılmalıdır. Bozuk ve kirli yem yiyen buzağı da
ishal olur. Annesinin memesinde hastalık varsa, bu süt de içen buzağıda
ishale yol açar. Anne bozuk ve kokuşmuş gıda ile beslenirse onun sütünü
içen yavruda yine ishal görülür.
İshal olan buzağıların dışkısı sulu ve lapa kıvamındadır. Genellikle
kötü kokuludur, rengi sarı yeşil veya açık sarıdır. Böyle durumlarda yulaf
lapası ile 60 gram tebeşir tozu veya 30 gram öğütülmüş odun kömürü
içirilebilir.
Buzağı ishali, ihmal edilmeyecek çok ciddi bir rahatsızlıktır. İshal
yüzünden birçok buzağı ölmekte, ve zararımız çok büyük olmaktadır.
Böyle hasta buzağılarımızı yukarıda saydığımız önlemleri aldıktan sonra,
bir veteriner hekime göstererek gerekli tedavisini vakit geçirmeden
yaptırmalıyız.
HAVA CEREYANI HASTA EDER.
Buzağılar akciğer iltihabına yakalanmamalıdır. Bunun için hayvan
sıcak, nemli ve idrar-dışkı kokusu olmayan bir ahırda ve hava
cereyanından uzak olmalıdır. Hastalanan buzağı (burun akıntısı olan ve
hafif öksürmeye başlayan) ılık ve esintisiz bir yere alınmalıdır.
Güneş ışınlarının buzağının kemik ve vücut gelişimini olumlu yönde
etkilediği unutulmamalıdır. Barınaklar mutlaka yeterince güneş ışığı
alabilecek şekilde planlanmalıdır. Böyle bir olanak yoksa buzağılar, uygun
mevsimde (ilkbahar ve yaz) her gün dışarıya çıkarılarak güneş ışığından
faydalanması sağlanmalıdır. Ayrıca, ileride anlatılacak olan açıkta seyyar
buzağı kulübelerinde de buzağı büyütülebilir.
DANA VE DÜVELERİN BAKIMI VE BESLENMESİ
ALTI AYLIKTAN BİR YAŞA KADAR BESLEME
Damızlığa ayrılan erkek danalar özel bir bakım ve beslemeye
alınır. Damızlık dışı erkek hayvanlar kasaplık olarak besiye alınabilir.
Dişi buzağılardan; kuvvetli, canlı, sıhhatli, düzgün vücutlu ve
derisi yumuşak olanlar damızlığa ayrılır.
Dört aylığa kadar buzağılara buzağı büyütme yemi verilir. Daha
sonra karma yem ile beslenebilir. Bu da her 100 kilo canlı ağırlığa
günde yarım kilo hesabıyla verilir. Ayrıca kaliteli çayır otu ve kuru ot da
yedirilir.
Buzağılar beşinci ve altıncı aylarda hızla büyürler. Günde
ortalama 750 gram canlı ağırlık artışı kazanırlar. Onun için bu dönemde
proteince zengin yemlerle beslenmeleri gerekir.
Yazın merası bulunan yerlerde damızlık dişilerin altıncı aydan
sonra merada beslenmesi en iyi usuldür. Hayvanlar günde 15-20 kilo
mera otu yerler, böylece ihtiyaçlarını tümüyle karşılamış olurlar. İyi
kalitede otu olmayan bir meraya salınan danaların günde 1 kilo karma
yem ile desteklenmesi gerekir. Merası bulunmayan işletmelerde genç
damızlıklar çok iyi beslenmelidir. Kesif yem yanında, kaliteli kuru ot, kuru
yonca da yedirmelidir. Kesif yem günde yarım ile 2 kilo arasında verilebilir.
İster merada ister ahırda beslensin, danalara mineral madde ve
tuz vermek şarttır. Mineral karması verilebilir ya da önlerine içerisinde bir
çok mineral ihtiva eden yalama taşı konabilir.
Yeni gelişen erkek ve dişi danalar bir arada
bulundurulmamalıdır. Altıncı aydan sonra cinsel gelişme gösteren erkek
danalar dişilere aşmaya çalışır. Bazı dişiler gebe kalabilir. Bu gebelikler
makbul değildir, istenmez. Hayvanlarımız ilk tohumlama için uygun olan
yaşa ve canlı ağırlığa ulaşmadan gebe kalırlarsa büyümelerini
tamamlayamaz, ileriye dönük olarak süt verimi düşük olur ve ayrıca cüsse
olarak küçük kaldıkları için yavruları da küçük doğar.
BİR YAŞINDAKİLERİN BESLENMESİ
Birinci yılda genç sığırlara kesif yem vermeye devam edilir. Genç
hayvanlar kaba yemi kolayca sindiremezler. Onun için besleyici yemler
tercih edilir. Elde mevcut olan yemlere göre:
Kuru çayır otu + Çayır silajı veya Kuru çayır otu + yemlik
pancar ya da Kuru çayır otu + mısır silajı + çayır silajı şeklinde bir
yemleme yapılabilir. Bu yemlere mineral karması da eklemeyi
unutmamalıdır.
Danaları sadece iyi beslemek yetmez. İyi bakım da ister.
Tırnaklarının temiz ve kuru kalması gerekir. Altlarına bol ve temiz yataklık
atılmalıdır. Danalar için en uygun ahır ısısı 10-18 oC arasıdır.
DÜVE GEBE DÜVE İNEK
Hepimizin çok iyi bildiği gibi yeni doğmuş yavruya BUZAĞI diyoruz.
6-12 aylık olanlara DANA, bir yaşını geçmiş fakat doğum yapmamış dişi
sığırlara DÜVE diyoruz. İlk buzağısına gebe sığırlara GEBE DÜVE
diyoruz. Gebe düve doğurup süt vermeye başlayınca da İNEK diyoruz.
Düve iken iyi bakılan bir dişi, yavru ve süt verimi yüksek bir inek
olur. Onun için düvelik döneminde bilinçli bir bakım ve besleme gerekir. İyi
kalitede kuru yonca, kuru ot, silaj beslemede önemlidir. Mısır silajı ile
beslenen düvelerin kalsiyum ve fosfor ihtiyaçları ayrıca karşılanmalıdır.
İYİ BESLEYELİM DERKEN DÜVELERİ YAĞLANDIRMAYALIM
İyi besleyeyim diye düvelere aşırı miktarda, yüksek proteinli kesif
yemler yedirilmemeli. Aşırı şekilde gereksiz bir besleme olursa; düvenin
yumurtalıkları yağ tutar, meme dokusu yağ tutar. O zaman da düve
ya zor gebe kalır, ya kısır kalır. Süt verimi de düşük olur.
Kaynak tedgem.gov.tr
Çabuk hastalanmazlar. Et ve süt verimleri fazla olur. Damızlık için
kullanılacakların verimi yüksek olur.
YENİ DOĞAN BUZAĞI
Yeni doğan buzağı ilgi ve bakım ister. Yapılacak işleri daha önceki
bölümlerde anlatmıştık. Burada ağız sütü konusunu bir daha ele alalım.
Ağız sütü doğumdan sonra ineğin memesinden gelecek sütün adıdır.
Buna kolostrum da denir. Ağız sütü, protein, vitamin, mineral gibi besin
maddeleri bakımından çok zengindir. Buzağıya, hastalıklara karşı direnç
kazandıran maddeleri de taşır. Doğumdan sonraki ilk 1-2 saat içinde
buzağıya mutlaka ağız sütü içirilmelidir. Annesini herhangi bir sebeple
ememeyen buzağılara yardımcı olunarak ağız sütü içmeleri sağlanmalıdır.
3-4 gün boyunca ağız sütü içirmeye devam edilmelidir. Buzağı günde 1-2
öğün süt ile beslenmelidir.
Şekil 1: Yeni doğmuş bir buzağı.
§
Kolostrumun; insan gıdası olarak tüketilmekten daha fazla
yavru için kullanılması gerektiğini unutmayalım!
BUZAĞININ SÜTLE BESLENMESİ
Buzağılar annelerini emmemeye alıştırılmalıdır. Yetiştiricilerimiz iki
şekilde buzağı besliyor: Elden emzirme ve tabii emzirme
ELDEN EMZİRME NASIL YAPILIR ?
Buzağılara süt, annesini doğrudan emerek değil de, emzik takılmış
kova ya da normal kovadan içirmelidir. Buna elden emzirme denir. İlk 24
saat buzağı annesini emebilir, sonra ayrılmalıdır. Bazı yetiştiriciler bu
süreyi 4 güne kadar uzatıyor, bu da olabilir. Annesinden ayrılan buzağı
tabanına bol yataklık serilmiş özel bir bölmeye (tek olarak) alınır.
BUZAĞILARIN SÜTTEN KESİME KADAR YEMLEME PROGRAMI
YAŞ YEMLEME
1. gün
Doğumdan hemen sonra en az 3 kg civarında kolostrum
verilmelidir. İkinci öğün ise 12 saat sonra verilmelidir.
2-3. günler Ağız sütü ve su verilmelidir.
4-27.
günler
Süt ya da süt ikame yemi, buzağı başlangıç yemi, su verilir. Kuru
maddesi % 11-12,5 olan süt ya da süt ikame yeminden doğum
ağırlığının % 10’u kadar, soğuk havalarda (-10 ile –15 derecenin
altındaki sıcaklıklarda) % 25-50 ek kuru madde verilmelidir.
28-35
günler
Sağlıklı bir buzağıya günde 700-900 gram buzağı başlangıç yemi
verilmelidir. Su daima hazır bulundurulmalıdır. İleriki aşamalarda
buzağı başlangıç yemi tüketime bağlı olarak süt ya da süt ikame
yemi % 25-50 azaltılmalıdır. Su hazır bulundurulmalıdır.
28-56
günler
Günlük buzağı başlangıç yemi tüketimi arzulanan düzeye gelince
süt ya da süt ikame yemi kesilmelidir. Su devamlı buzağının
önünde hazır bulundurulmalıdır.
ILIK VE TEMİZ SÜT ŞARTTIR
Buzağılara süt verilen kaplar temiz olmalıdır. Süt soğuk olmamalı,
vücut sıcaklığına yakın 36-37 derece sıcaklıkta olmalıdır. 30 derecenin
altında süt içirilmemelidir.
TABİİ EMZİRME NASIL YAPILIR ?
Bazı yetiştiriciler böyle emzirmeyi tercih ediyorlar. Sağılan ineğin
bir veya iki memesini buzağıya bırakıp, emmesini sağlıyorlar. Buzağı
sütten çıkıncaya kadar annesini emmeye devam ediyor. İnek de ancak
buzağısını görünce sütünü indirmeye alıştığı için, her sağımda mutlaka
buzağısının yanında olmasını istiyor.
HANGİSİ İYİ?
Elbette suni emzirmeyi tercih edelim. Tabii emzirmede ineğin
ne kadar süt verdiği anlaşılmadığı gibi, buzağının da ne kadar süt
emdiği anlaşılmaz. Anlaşılmasa ne olur? Buzağı fazla süt içerse ishal
olur, hastalanır. Az süt içerse zayıflar, hastalanır. Bu ölümcül bir hal
alabilir. Sonradan düzelse de bu hayvanın gelişimi zayıf olur.
SÜTTEN KESİME KADAR YAPILMASI GEREKENLER
Sütten kesim yaşı
Buzağı 4. haftadan önce sütten kesilmemeli, en uygunu 2
- 3 aylık yaşta sütten kesilmelidir.
Sütle besleme
En az 4 hafta kaliteli süt ya da süt ikame yemi verilmeli
ve uzun süre süt içirmenin faydalı olduğu düşünülmelidir.
Sütten kesme
metodu
Sütten kesme ani yapılmalı, stresi azaltmak için buzağılar
ayrı barınaklarda tutulmalı, buzağı başlangıç yemi ve su
kesilmemelidir.
Buzağı başlangıç
yemi
4. günden itibaren buzağı başlangıç yemi verilmeli,
yemleme sık sık fakat az miktarda yem verilerek
sürdürülmelidir. Arka arkaya 2 gün 700-900 gram
başlangıç yemi tüketiminden sonra buzağı sütten
kesilebilir.
Sağlık Sütten kesilecek buzağılar mutlaka sağlıklı olmalıdır.
Kaba yem
Buzağıya yeterli miktarda buzağı başlangıç yemi
tüketinceye kadar kaba yem verilmemelidir. Gerekirse 8-
10 haftalık yaşa kadar beklenir.
Süt içme döneminde buzağılara verilebilecek kesif yem için
(50 kilogramlık bir karışım) rasyon örneği ;
9,5 kg arpa kırması + 10 kg buğday kırması + 10 kg yulaf kırması
+ 10 kg mısır kırması + 10 kg soya fasulyesi küspesi + 1 kg mineral
karması ve tuz + 1 kg vitamin karması, temiz bir kabın içinde iyice
karıştırılarak hayvanlara verilmelidir.
Buzağılar, günde 700-900 gram kesif yem tüketmeye
başlayınca sütten kesilebilirler.
SÜTTEN KESİMDEN SONRA BAKIM VE BESLEME
Sütten kesilen buzağılar, buzağı büyütme bölmelerine alınır. Altı
aylık oluncaya kadar burada bakılırlar. Buzağı başına yarım ile iki kilo
arasında kesif yem ve iyi kaliteli kuru ot verilir. Ayrıca önlerinde devamlı
temiz su bulundurulur.
Altı aylık oluncaya kadar buzağılara verilebilecek kesif yem
için (50 kilogramlık bir karışım )örnek yem reçetesi;
12 kg arpa kırması + 12,5 kg buğday kırması + 10 kg yulaf kırması
+ 5 kg ayçiçeği tohum küspesi + 10 kg soya fasulyesi küspesi + 1 kg
mineral karması ve tuz + 1 kg vitamin karması, temiz bir kabın içinde iyice
karıştırılarak hayvanlara verilmelidir.
BUZAĞI HASTALANMAMALI
Gereğinden çok veya kirli meme başından süt içen buzağı ishal
olur. İshal olan buzağıya verilen süt miktarı azaltılır; hatta şiddetli
vakalarda süt hiç verilmez. İshalin kayboluşuna bağlı olarak 3-6 öğün
sadece su ile hazırlanmış elektrolit solüsyonlar günde buzağı canlı
ağırlığının % 10'undan az olmayacak şekilde verilir. Sadece ılık şekerli
ve tuzlu su ( 4 çay kaşığı tuz, 3 çay kaşığı karbonat, 1/2 fincan toz
şeker , 4 litre su) bu karışım buzağılara 36-37 0C' ye kadar ısıtıldıktan
sonra içirilmelidir. İshal geçtikten sonra azar azar süt verilmeli, daha
sonra verilen süt miktarı artırılmalıdır. Bozuk ve kirli yem yiyen buzağı da
ishal olur. Annesinin memesinde hastalık varsa, bu süt de içen buzağıda
ishale yol açar. Anne bozuk ve kokuşmuş gıda ile beslenirse onun sütünü
içen yavruda yine ishal görülür.
İshal olan buzağıların dışkısı sulu ve lapa kıvamındadır. Genellikle
kötü kokuludur, rengi sarı yeşil veya açık sarıdır. Böyle durumlarda yulaf
lapası ile 60 gram tebeşir tozu veya 30 gram öğütülmüş odun kömürü
içirilebilir.
Buzağı ishali, ihmal edilmeyecek çok ciddi bir rahatsızlıktır. İshal
yüzünden birçok buzağı ölmekte, ve zararımız çok büyük olmaktadır.
Böyle hasta buzağılarımızı yukarıda saydığımız önlemleri aldıktan sonra,
bir veteriner hekime göstererek gerekli tedavisini vakit geçirmeden
yaptırmalıyız.
HAVA CEREYANI HASTA EDER.
Buzağılar akciğer iltihabına yakalanmamalıdır. Bunun için hayvan
sıcak, nemli ve idrar-dışkı kokusu olmayan bir ahırda ve hava
cereyanından uzak olmalıdır. Hastalanan buzağı (burun akıntısı olan ve
hafif öksürmeye başlayan) ılık ve esintisiz bir yere alınmalıdır.
Güneş ışınlarının buzağının kemik ve vücut gelişimini olumlu yönde
etkilediği unutulmamalıdır. Barınaklar mutlaka yeterince güneş ışığı
alabilecek şekilde planlanmalıdır. Böyle bir olanak yoksa buzağılar, uygun
mevsimde (ilkbahar ve yaz) her gün dışarıya çıkarılarak güneş ışığından
faydalanması sağlanmalıdır. Ayrıca, ileride anlatılacak olan açıkta seyyar
buzağı kulübelerinde de buzağı büyütülebilir.
DANA VE DÜVELERİN BAKIMI VE BESLENMESİ
ALTI AYLIKTAN BİR YAŞA KADAR BESLEME
Damızlığa ayrılan erkek danalar özel bir bakım ve beslemeye
alınır. Damızlık dışı erkek hayvanlar kasaplık olarak besiye alınabilir.
Dişi buzağılardan; kuvvetli, canlı, sıhhatli, düzgün vücutlu ve
derisi yumuşak olanlar damızlığa ayrılır.
Dört aylığa kadar buzağılara buzağı büyütme yemi verilir. Daha
sonra karma yem ile beslenebilir. Bu da her 100 kilo canlı ağırlığa
günde yarım kilo hesabıyla verilir. Ayrıca kaliteli çayır otu ve kuru ot da
yedirilir.
Buzağılar beşinci ve altıncı aylarda hızla büyürler. Günde
ortalama 750 gram canlı ağırlık artışı kazanırlar. Onun için bu dönemde
proteince zengin yemlerle beslenmeleri gerekir.
Yazın merası bulunan yerlerde damızlık dişilerin altıncı aydan
sonra merada beslenmesi en iyi usuldür. Hayvanlar günde 15-20 kilo
mera otu yerler, böylece ihtiyaçlarını tümüyle karşılamış olurlar. İyi
kalitede otu olmayan bir meraya salınan danaların günde 1 kilo karma
yem ile desteklenmesi gerekir. Merası bulunmayan işletmelerde genç
damızlıklar çok iyi beslenmelidir. Kesif yem yanında, kaliteli kuru ot, kuru
yonca da yedirmelidir. Kesif yem günde yarım ile 2 kilo arasında verilebilir.
İster merada ister ahırda beslensin, danalara mineral madde ve
tuz vermek şarttır. Mineral karması verilebilir ya da önlerine içerisinde bir
çok mineral ihtiva eden yalama taşı konabilir.
Yeni gelişen erkek ve dişi danalar bir arada
bulundurulmamalıdır. Altıncı aydan sonra cinsel gelişme gösteren erkek
danalar dişilere aşmaya çalışır. Bazı dişiler gebe kalabilir. Bu gebelikler
makbul değildir, istenmez. Hayvanlarımız ilk tohumlama için uygun olan
yaşa ve canlı ağırlığa ulaşmadan gebe kalırlarsa büyümelerini
tamamlayamaz, ileriye dönük olarak süt verimi düşük olur ve ayrıca cüsse
olarak küçük kaldıkları için yavruları da küçük doğar.
BİR YAŞINDAKİLERİN BESLENMESİ
Birinci yılda genç sığırlara kesif yem vermeye devam edilir. Genç
hayvanlar kaba yemi kolayca sindiremezler. Onun için besleyici yemler
tercih edilir. Elde mevcut olan yemlere göre:
Kuru çayır otu + Çayır silajı veya Kuru çayır otu + yemlik
pancar ya da Kuru çayır otu + mısır silajı + çayır silajı şeklinde bir
yemleme yapılabilir. Bu yemlere mineral karması da eklemeyi
unutmamalıdır.
Danaları sadece iyi beslemek yetmez. İyi bakım da ister.
Tırnaklarının temiz ve kuru kalması gerekir. Altlarına bol ve temiz yataklık
atılmalıdır. Danalar için en uygun ahır ısısı 10-18 oC arasıdır.
DÜVE GEBE DÜVE İNEK
Hepimizin çok iyi bildiği gibi yeni doğmuş yavruya BUZAĞI diyoruz.
6-12 aylık olanlara DANA, bir yaşını geçmiş fakat doğum yapmamış dişi
sığırlara DÜVE diyoruz. İlk buzağısına gebe sığırlara GEBE DÜVE
diyoruz. Gebe düve doğurup süt vermeye başlayınca da İNEK diyoruz.
Düve iken iyi bakılan bir dişi, yavru ve süt verimi yüksek bir inek
olur. Onun için düvelik döneminde bilinçli bir bakım ve besleme gerekir. İyi
kalitede kuru yonca, kuru ot, silaj beslemede önemlidir. Mısır silajı ile
beslenen düvelerin kalsiyum ve fosfor ihtiyaçları ayrıca karşılanmalıdır.
İYİ BESLEYELİM DERKEN DÜVELERİ YAĞLANDIRMAYALIM
İyi besleyeyim diye düvelere aşırı miktarda, yüksek proteinli kesif
yemler yedirilmemeli. Aşırı şekilde gereksiz bir besleme olursa; düvenin
yumurtalıkları yağ tutar, meme dokusu yağ tutar. O zaman da düve
ya zor gebe kalır, ya kısır kalır. Süt verimi de düşük olur.
Kaynak tedgem.gov.tr