Tweet
YUMURTA TAVUKÇULUÐU
Baþarýlý bir tavukçuluk iyi ve saðlýklý civcivlerle baþlar. Kaliteli civcivden kaliteli piliç geliþir, kaliteli piliçden kaliteli tavuk geliþir.Civcivler güvenilir kuruluþlardan ve ayný yaþta bir örnek olmalýdýr.Geniþ ve yuvarlak baþlý, parlak gözlü, kýrmýzý ibikli ve sakallý, uzun ve geniþ sýrtlý, parlak ve sýk tüylü, kuyruklarý yukarý meyilli, bacaklarý saðlam yapýlý olmalýdýr.Kuluçkadan yeni çýkan civcivler, çevre koþullarýna oldukça duyarlýdýr. Bu nedenle ve özellikle ilk haftalarda özel bakým isterler. Civcivler kümese alýnmadan bir hafta önce kümeslerin hazýrlanmasý gerekmektedir. Civciv Gelmeden Önce Yapýlacak Ýþlemler: Kuluçkadan yeni çýkan civcivler çevre þartlarýna oldukça duyarlýdýr. Bu nedenle ve özellikle ilk haftalarda özel bakým isterler. Civcivler kümese alýnmadan en az bir hafta önce binanýn bakým ve temizliði yapýlmýþ olmasý gerekir. Kuþlarýn ve farelerin kümese girmeleri önlenmelidir. Ýlk günlerde zararlý hava akýmýný önlemek için bacalar kapatýlmalýdýr. Kümesler kapalý tutulmalýdýr. Ana makinelerinin çalýþýp çalýþmadýðý kontrol edilmelidir. Civcivler kümese gelmeden 24 saat önce kümes sýcaklýðý ayarlanmalý ve ana makineleri çalýþtýrýlmalýdýr. Kümesin uygun bir tarafýna civciv adedini, ölen veya satýlanlarý, yem tüketimini, aþýlamalarý, kullanýlan ilaçlarý yazmak için kümes kontrol kartý konmalýdýr. Civciv kümesine önceden toz kireç serpilir. Daha sonra kümes ýzgarasýz ise altlýk olarak 5-10 cm kalýnlýðýnda talaþ veya saman serilir. Altlýða konulacak talaþýn iri planya talaþý olmasý ve reçinesiz olmasý istenir. Talaþýn içinde yabancý maddeler (naylon kýrpýntýsý, tel parçasý, taþ vs.) olmamasýna dikkat edilmelidir.
Yemlik ve suluklar temizlenir ve dezenfektanlý su ile güzelce yýkanýr. Civciv suluklarýnýn akýtmazlýk kontrolleri yapýlýr. Otomatik suluk sistemi varsa suluklarýn her biri sökülmeli, parçalarý teker teker elden geçirilmeli, pas tutmuþ metal parçalar gaz ile temizlenip hafifçe yaðlanmalýdýr.Nippeller gözden geçirilmelidir. Kümesin su deposu da temizlenmelidir.
Civciv Isýtýcýlarýnýn ( Ana Makinesi ) Hazýrlanmasý ve Bakýmý: Ana makineleri civcivleri sýcak tutar. Isý 32-35 0C arasýnda olmalýdýr. Isý asla 15C‘nin altýna düþmemelidir. Civcivler 4-5 hafta ana makinesine muhtaçtýr. Sonra gerek kalmaz.
Civcivler, küçük iþletmelerde soba veya her dairenin tam üst ortasýna yerleþtirilen bütan gazlý veya elektrikli radyanlarla ýsýtýlýrlar. Bunun için civciv gelmeden önce sobalar yakýlýp kontrol edilmeli, bu arada sobalarýn sürekli yakýlacaðý gözden kaçýrýlmamalýdýr.Radyanlarýn yerden yükseklikleri genelde bir insan boyundadýr.Radyanlar yere çok yaklaþtýrýlmamalýdýr. Yer tipi ana makineleri 400-500 civcive yeterlidir. Çok katlý ana makinelerinde her bölmeye 100 civciv konabilir. Kafes sisteminde 4 haftalýða kadar metre kareye 60 civciv daha sonra 25 piliç konabilir.
Civciv Büyütme Dairelerinin Hazýrlanmasý: Ýlk 10-15 günlük civcivleri ýsý merkezlerinde yemlik ve suluk civarýnda tutabilmek için her 600-800 civcive 3-3,5 m çapýnda ve 35-50 cm yüksekliðinde karton ve duralitten daireler hazýrlanýr. Daireler içine isabet eden alanlarda altlýklarýn üzerinin kaðýtla kaplanmasý belirli bir süre için yararlýdýr.
Civciv Dönemi ( 0-8 Hafta )
Yer Ýhtiyacý: Ýyi bir yetiþtirici, kümesine koyacaðý civcivlerin sayýsýný, vereceði zayiatý da düþünerek yer ihtiyacýný iyi hesaplamak zorundadýr Izgaralý kümeslerde civcivlerin altýna konulan tel 4-5 haftalýk olunca kaðýt ise 10 günlük kaldýrýlmalýdýr.
Yem ve Su Ýhtiyacý : Civcivler kuluçkadan çýktýktan en geç 24-48 saat sonra yem yemeye ve su içmeye baþlamýþ olmalýdýr. Civcivlere ilk günlerde el suluklarý ile su, el yemlikleri ile yem verilir. Suluklara günde iki kez taze su konulur. Kafes içinde altýncý haftaya kadar 15-20 civcive bir damlalýk suluk (nipel) saðlanmalýdýr. Ayrýca yedi günlüðe kadar her 20 civciv için bir civciv suluðuda bulundurulmalýdýr. Su sýcaklýðýnýn 17-22 derece olmasý tavsiye edilir. Civciv yemlikleri plastik ise 50-60 hayvana bir yemlik yeterlidir. Otomatik yemlikler ve uzun yemlikler kullanýlýyorsa civciv baþýna 4 cm yemlik mesafesi ayarlanmalýdýr. Civciv döneminde civcivler % 20 proteinli 2800 kcal / kg metabolik enerjili yemlerle beslenir. Bu devrede bir civciv yaklaþýk 2,5 kg yem tüketir.
Isý Ýhtiyacý: Civciv koyacaðýmýz yerin, oda ve civciv seviyesinin sýcaklýklarý
Yaþ ( hafta ) Oda Sýcaklýðý (oC) Civciv seviyesi(oC)
1 24-27 33
2 22-25 30
3 20-23 27
4 18-20 24
5 18 21
6 18 18
Havalandýrma Ýhtiyacý : Civcivlerin kümese geldiði ilk iki gün hava bacalarý ve pencereler kapalý bulunmalýdýr. 3 günden sonra, koku hissedilince havalandýrma yapýlýr. Havalandýrmada hava ceryaný olmamasýna dikkat edilmelidir. Civciv ve piliçlerde ter bezi yoktur. Vücüttaki su , idrar solunum yoluyla atýlýr. Onun için kümesin nemi artar, havasý bozulur. Kümeste amonyak kokusu oluþur. Tamamen kapalý kümeslerde, termostatlý vantilatörler havalandýrmayý saðlar. Açýk kümeslerde perde ve kepenkler günde birkaç kez açýlýp kapatýlýr. Civcivler 2-3 haftalýk olunca perdeler kaldýrýlýr.
Iþýk Ýhtiyacý: Civcivlere büyütme döneminde çok iyi bir aydýnlatma programý uygulanmalýdýr. Ýlk 3 gün civcivlerin su ve yemden istifade edebilmeleri için, kümes ýþýklarý gece yanýk tutulur. Sonra aydýnlatma programýna geçilir. Kümeste metrekareye 2-3 wattlýk aydýnlýk þiddeti hesap edilmelidir. Günden güne aydýnlatma süresi de, þiddeti de azaltýlýr. Ýkinci haftaya gelindiðinde süre 15 saate iner, metrekareye 1.5 watt ýþýk yeterli olur. Üçüncü hafta 9 saatlik aydýnlatma yapýlýr. 17 haftada süre 9 saat, aydýnlatma miktarý metrekareye 2 watt olur. Fazla ýþýklandýrma gagalamaya ( kannibalizm) neden olur.
Gaga Kesimi: Civcivlerin birbirini gagalamamasý ve yemin ziyan olmamasý için gaga kesimi yapýlýr.
Piliç Dönemi ( 9-20 Hafta )
Yer Ýhtiyacý: Piliçler yerde büyütülecek ise 6-10. haftalar arasýnda metrekareye 14 piliç, 10-20. haftalar arasýnda 8 piliç hesap edilir. Kafese alýnacak ise piliç baþýna 280-300 santimetrekare yer hesap edilir.
Yem Ýhtiyacý: Piliçler genelde 12 haftalýk büyüme devresinde yaklaþýk 6,5 kg yem yerler. Piliçler 12. haftanýn sonuna kadar % 16 proteinli 2750 kcal /kg metabolik enerjili piliç büyütme yemi, 13. haftadan sonra % 13 proteinli 2750 kcal /kg metabolik enerjili piliç geliþtirme yemi ile beslenirler.
Suluk ve Yemlik Ýhtiyacý : Piliçlerin suluk ve yemlik ihtiyaçlarý kafes ve yere göre deðiþmektedir. Kafeste piliç baþýna yemlik mesafesi 5 cm’dir. Suluk 6-8 pilice 1 nippel hesap edilir.
Havalandýrma Ýhtiyacý : Mevsime ve gece - gündüze göre deðiþmek þartýyla, rüzgar yönündeki pencereler kýsýk, aksi yöndeki pencereler açýk tutulur. Havalandýrma bacalarýna takýlan aspiratör havalandýrmayý kolaylaþtýrýr. Piliç kümeslerinde gerekli hava miktarý 1 kg canlý aðýrlýk için 3,6-4 metreküp / saattir.
Iþýk Ýhtiyacý : Bu dönemde elektrik ampullerinde deðiþiklik yapmadan ýþýklandýrma programýna devam edilir.Piliç döneminde yer kümeslerine 17. haftadan itibaren folluklar yerleþtirilmelidir.
Yumurta Dönemi(21. Haftadan Ýtibaren )
Yer Ýhtiyacý : Yumurta dönemi yer kümeslerinde geçecek ise metrekareye 6-7 tavuk, kafeste geçecek ise 400 santimetrekareye 1 tavuk hesap edilir. Genelde kafes gözleri, kahverengi yumurtacýlardan 4, beyaz yumurtacýlardan 5 hayvan alacak geniþliktedir.Piliçler 16’ýncý haftadan baþlayarak yumurtlama kümeslerine nakledilmelidir. Kümes sistemleri 3 þekilde olabilir:
1- Yer sistemi( altlýklý)
2- 2/3’ ü veya 1/3’ ü ýzgaralý sistem
3- Kafes sistemi
1- Altlýklý Veya Yer Sistemi Kümesler : Zemin betondur. Üzerine sap, saman, planya talaþý serilir. Bunlar 7-10 cm kalýnlýkta yayýlýr. Ýçinde çivi, tel, cam gibi maddeler bulunmamalýdýr. Kümes metrekareye 5-6 piliç düþecek geniþlikte olmalýdýr.Altlýk ýslak olmamalý, ýslandýysa biraz toz kireç ve kuru altlýkla karýþtýrýlýp havalandýrýlýr.
2- 2/3’ü Veya 1/3’ü Izgara Sistemi Kümesler: Kümesin üçte ikisi veya üçte biri ýzgaralý olur, gerisi yer sistemidir. Izgaralar yerden 40-50 santimetre yükseklikte yapýlýr. Hayvanlar genellikle ýzgara üzerinde dururlar. Gübreleri aþaðýdaki gübre çukuruna düþer. Bu sistemde metrekareye 7-8 piliç düþmelidir.
Folluklar: 4-5 Tavuk için bir folluk bulunur. Kümesin loþ kýsýmlarýna yerleþtirilir. Altlýk olarak talaþ veya saman konur. Üstünde tavuk tünemesin diye üstü meyilli yapýlýr. Önüne iki sýra çýtadan yapýlmýþ atlama tahtasý konur.
Suluklar: 75-100 tavuk için bir otomatik askýlý suluk kullanýlýr. Temiz su kullanýlmalýdýr. Suluklarýn yüksekliði tavuklarýn sýrt hizasýndan 2-3 cm yüksek olmalýdýr. Suluklarda daima temiz, taze ve yeterli su bulundurulur.
Yemlikler : 25-30 Tavuða bir yemlik hesaplanýr. Yemlikte 1-2 gün yetecek yem bulundurulur. Kümese bir sýra suluk, bir sýra yemlik dizilir.
3- Kafes Sistemi Kümesler : Kafes sistemi kümesler çok yaygýnlaþmýþtýr. Bu sistemde her tavuk için 400 cm2 lik yer olmalý. Yani 41X 46 cm.’lik bir kafese 4-5 tavuk konabilir. Kafes önünde 10 cm’ lik yem mesafesi konmalý her tavuða 10 cm de su içme uzunluðu býrakýlmalýdýr.Bu sistemle tavuklarý kontrol edebiliriz, yem kaybý azdýr, yumurtalar temiz olur, tavuklar gurk olmaz, fazla iþgücü gerekmez.Pahalý bir sistemdir. Yumurta kalitesi biraz düþük olur, kan lekeli ve kýrýk yumurta oraný biraz fazladýr, gübrelerin temizlenmesi sorun yaratýr. Kafeste yaþayan hayvana özel bir yemleme gerekir ve çok güçlü ve iyi bir havalandýrmaya gerek duyulur.
Comment