Karides Yetiştiriciliği (penaeus sp.)
Karides Yetiştiriciliği
Yetiştiricilikte temel amaç en kısa surede en yüksek kazancı sağlayacak urun elde etmektir bunun için ele alınan tur 1: ucuz bir bakım ve beslemeyle hızlı büyümeli 2: hastalıklara dayanıklı olmalı 3: beslenmesinde kullanılan yemler her zaman buluna bilir olmalı 4: geniş bir biyolojik ve çevre toleransı olmalı
Yetiştiriciliği düşünülen turun bölgede avcılığının yapıla bilir olması o bölgede doğal üreme ortamının mevcut olması cıftleşme ve spermotofor taşıyan dişilerin yıl boyunca ya da yılın yılın belli mevsimlerinde temin edile bilir olması gerekir.
En uzun planktonik larval donem sayısına sahip olan krusteseler sırasıyla. Penaeid karidesleri, tatlı su karidesi(11-12 larval dönem)ve dikenli ıstakozlardır(6-11larva dönemi).en az sayıda planktonik larva dönemine sahip olanlar ise kıskaçlı ıstakoz (3-4),yengeçler(4-8) carıdea karidesleri(6-9).
Kıskaçlı ıstakozlar gibi bazı krustaselar, kanibaliz özelliklerinden dolayı özellikle post larva ve juvenil dönemlerde küçük kompartımanlarda bireysel olarak yetiştirilmeleri gerekir
Yenile bilir et miktarı birleşir toplam ağırlığına oranı penaeid karidesinde %57-68, M.rosenbergii’de %35-40, kerevitlerde%10-40arasındadır
Cherax quadricarinatus(Avustralya kereviti)’nin M.rosenbergii ye göre avantaj ve dezavantajları
Avantajları: 1 anaçtan bağımsız larva dönemi yoktur 2 deniz suyuna ihtiyaç göstermezler 3 kalabalık stoklamaya daha toleranslıdır
Dezavantajları: 1 yumurta verimliliği daha düşüktür 2 veba hastalığına potansiyel olarak hassastır
KARİDES BİYOLOJİSİ
Yetişkin kurusteselerde vücut baş ve göğüs kısımlarını birleşiminden oluşan sefelotoraks ve abdomen olan iki temel kısımdan oluşur sefelotoraks 5 baş ve 8gogus segmentinden oluşur üsten karapaks denilen bir kabuk ile örtülüdür
Penaeid karideslerinde ilk 3 bacak kıskaçlıdır bunlar beslenmede kullanılır arkada kalan 2 bacak yürüme bacaklarıdır
Önemli türleri: Penaeus semisulcatus, P. japonıcus, P.kerathurus, Metapenaeus monoceros’dur.
Penaeus japonıcus(Japon karidesi)
Doğal yaşam alanları doğu ve Pasifik ülkeleri, Hint okyanusuna kıyısı olan tüm ülkeler ve kızıl denizdir.
Penaeus kerathurus(Akdeniz karidesi)
Tüm Akdeniz ülkelerinde ve atlas okyanusunun doğu kıyılarında bulunur.
Max 22,5cm boya ulaşır
Derin olmayan dip yapısı kumlu ve çamurlu olan deniz ve acı sularda yaşarlar
Penaeid karideslerinin yaşam döngüsü
10-14 saat içinde yumurtadan çıkan yavrular plankton olarak nauplius, protozoea, miysis dönemlerini geçerek bentik PL doneme 2-2,5 hafta içinde ulaşırlar
PL ,jüvenil ve yetişkin karidesler türlere göre:acı suyu,kıyı suları ve acık denizi tercih ederler buna göre 4 farklı yaşam döngüsü gösteririler
1: acı su yaşam döngüsü: metapenaeus cinsine ait karideslerde görülür.
2: açık deniz kıyı suları acı su yaşam döngüsü: penaeus türleri ve bazı metapenaeus türlerinde görülür.
3: acık deniz kıyı suları yaşam döngüsü:
4: acık deniz yaşam döngüsü:
KARİDESLERDE ÜREME
Karideslerde üreme sadece türe yaşa ve cinsiyete bağlı olmayıp yetişme sıcaklığına ve beslenme yede bağlıdır.
Çınsı olgunluk ve çiftleşme 8-10aylık ken gerçekleşmeye başlar.
Anaç olarak kulan ılıcak P.monodon erkeklerının60gr dişilerin ise 90gr olması önerilir
Genıtal açıklık dişlerde 3.çift erkeklerde ise 5.çift pereodopotların arasında yer alır
Açık telıkumlu karides türlerinde (P.vannemei,P.setiferus) çiftleşme diş ve erkekler kabuk değiştirmeden gerçekleşir .halbuki kapalı telıkumlu karides türlerinde (P.monodon, P.japonıcus,P.kerathurus) çiftleşme dişiler kabuk değiştirdikten sonra olur
KARİDES YETİŞTİRİCİLİĞİ.
Dünyada 1995 yılında yetiştirilen türler arasında P.monodon %57 ile ilk sırayı alır bu tür:en hızlı gelişen,ve en iri boya ve ağırlığa ulaşan turdur
Genel olarak karides yetişriliçiliği eksantif, yarı-entansif, entansif veya süper entansif olarak ifade edilen sistemler şeklinde kategorize edilir
Karides çiftlikleri 2 veya 3 aşamalı üretim yaparlar. Ürün pazar boyunu getirebilmek için bir işletmede; haçeri tankları, ön-semirtme(nursey)havuzları ve semirtme havuzlarının olması gerekir.
HAÇERİ(KULUÇKAHANE)
Haçerıde iki tıp ürün satılır biri nauplı(yumurtadan yeni çıkan larva)ve PL
Anaçlardan yumurta elde etmek için 3 farklı yöntem kullanılır.
1
lgun gonatlara sahip dişilerin doğadan yakalanarak işletmede yumurtlatılması
2:gonat gelişimi ve yumurtlamanın işletmede gerçekleştirilmesi
3: havuzlarda gonat gelişimi sağlanan anaçların tanklarda yumurtlatılması
1. yöntemin dezavantajları: 1:sadece bölgedeki türlerle çalışma imkanı sağlar 2:sezonal ve günlük dişi teminindeki belirsizlik 3:yakamla ve transfer masraflarını yüksek olması 4:genetik seleksiyona izin vermez 5: doğal stokları azaltma riski vardır
2. yöntemin dezavantajları 1:dişiler her yumurtlamada daha az yumurta verir 2
varyum rengi normal oluşmaya bilir 3:yumurta açılma oranı genellikle düşüktür 4: larval deformasyon görülür 5:larval donemler uzar 6:larval hassasiyette artış olur 7:semirtmede yüksek mortalite oluşur
GÖZ SAPININ KESILMESİ
Dünyanın her yerinde yaygın olarak kullanılan bu yöntem ,dişi karideslerinin ovaryumlarını kısa surede olgunlaştırma ve topluca yumurtlamalarını sağlamak için yapılır böylece: Çiftlik koşullarında stres altında bulunan ve yumurtlamayan dişiler yumurtlamaya zorlanır
Toplam yumurta üretimini arttırarak anaçların büyük bir kısmının aynı anda yumurtlatılarak haçerinin olanaklarını daha etkin kulanılabılır ve haçeri faliyetlerı ile ilgili planlama daha kolay yapıla bilir
Göz sapı kesme işlemi göz sapında buluna ve gonat gelişimini engelleyen bir hormonu salgılayan X-organ ve bu hormonu depolayan sinüs bezinin elimine edilmesi esasına dayanır
Göz sapını kesme ve damızlıkların kontrollü koşullarda çiftliklerde olgunlaştırmanın faydaları ve zararları şöyle özetlene bilir
1: göz sapı kesme yumurtlama sıklığını ve üretim miktarını artırırı
2: göz sapı kesilmiş dişilerde kabuk değiştirme döngüsü kısalır
3: göz sapı kesme anaç dişilerde mortalıteye sebep olur
4: göz sapı kesme larvalarda fiziksel anormalliklere neden olur
5: göz sapı kesme yumurta acımla oranın düşürür
Farklı göz sapı kesme yöntemleri vardır
1:göz sapı kopartama ve kesme
2:jilet ile gözün kesilmesi ve göz sapı ile göz içeriğinin sıkılarak dışarıya çıkartılması
3: göz sapının elektrikli bir alet ile veya ateş üstünde ısıtılan pens ,makas veya keskin bir jilet ile dağlanması
4:göz sapının bir iplik ile sıkıca bağlanması
Karides Yetiştiriciliği
Yetiştiricilikte temel amaç en kısa surede en yüksek kazancı sağlayacak urun elde etmektir bunun için ele alınan tur 1: ucuz bir bakım ve beslemeyle hızlı büyümeli 2: hastalıklara dayanıklı olmalı 3: beslenmesinde kullanılan yemler her zaman buluna bilir olmalı 4: geniş bir biyolojik ve çevre toleransı olmalı
Yetiştiriciliği düşünülen turun bölgede avcılığının yapıla bilir olması o bölgede doğal üreme ortamının mevcut olması cıftleşme ve spermotofor taşıyan dişilerin yıl boyunca ya da yılın yılın belli mevsimlerinde temin edile bilir olması gerekir.
En uzun planktonik larval donem sayısına sahip olan krusteseler sırasıyla. Penaeid karidesleri, tatlı su karidesi(11-12 larval dönem)ve dikenli ıstakozlardır(6-11larva dönemi).en az sayıda planktonik larva dönemine sahip olanlar ise kıskaçlı ıstakoz (3-4),yengeçler(4-8) carıdea karidesleri(6-9).
Kıskaçlı ıstakozlar gibi bazı krustaselar, kanibaliz özelliklerinden dolayı özellikle post larva ve juvenil dönemlerde küçük kompartımanlarda bireysel olarak yetiştirilmeleri gerekir
Yenile bilir et miktarı birleşir toplam ağırlığına oranı penaeid karidesinde %57-68, M.rosenbergii’de %35-40, kerevitlerde%10-40arasındadır
Cherax quadricarinatus(Avustralya kereviti)’nin M.rosenbergii ye göre avantaj ve dezavantajları
Avantajları: 1 anaçtan bağımsız larva dönemi yoktur 2 deniz suyuna ihtiyaç göstermezler 3 kalabalık stoklamaya daha toleranslıdır
Dezavantajları: 1 yumurta verimliliği daha düşüktür 2 veba hastalığına potansiyel olarak hassastır
KARİDES BİYOLOJİSİ
Yetişkin kurusteselerde vücut baş ve göğüs kısımlarını birleşiminden oluşan sefelotoraks ve abdomen olan iki temel kısımdan oluşur sefelotoraks 5 baş ve 8gogus segmentinden oluşur üsten karapaks denilen bir kabuk ile örtülüdür
Penaeid karideslerinde ilk 3 bacak kıskaçlıdır bunlar beslenmede kullanılır arkada kalan 2 bacak yürüme bacaklarıdır
Önemli türleri: Penaeus semisulcatus, P. japonıcus, P.kerathurus, Metapenaeus monoceros’dur.
Penaeus japonıcus(Japon karidesi)
Doğal yaşam alanları doğu ve Pasifik ülkeleri, Hint okyanusuna kıyısı olan tüm ülkeler ve kızıl denizdir.
Penaeus kerathurus(Akdeniz karidesi)
Tüm Akdeniz ülkelerinde ve atlas okyanusunun doğu kıyılarında bulunur.
Max 22,5cm boya ulaşır
Derin olmayan dip yapısı kumlu ve çamurlu olan deniz ve acı sularda yaşarlar
Penaeid karideslerinin yaşam döngüsü
10-14 saat içinde yumurtadan çıkan yavrular plankton olarak nauplius, protozoea, miysis dönemlerini geçerek bentik PL doneme 2-2,5 hafta içinde ulaşırlar
PL ,jüvenil ve yetişkin karidesler türlere göre:acı suyu,kıyı suları ve acık denizi tercih ederler buna göre 4 farklı yaşam döngüsü gösteririler
1: acı su yaşam döngüsü: metapenaeus cinsine ait karideslerde görülür.
2: açık deniz kıyı suları acı su yaşam döngüsü: penaeus türleri ve bazı metapenaeus türlerinde görülür.
3: acık deniz kıyı suları yaşam döngüsü:
4: acık deniz yaşam döngüsü:
KARİDESLERDE ÜREME
Karideslerde üreme sadece türe yaşa ve cinsiyete bağlı olmayıp yetişme sıcaklığına ve beslenme yede bağlıdır.
Çınsı olgunluk ve çiftleşme 8-10aylık ken gerçekleşmeye başlar.
Anaç olarak kulan ılıcak P.monodon erkeklerının60gr dişilerin ise 90gr olması önerilir
Genıtal açıklık dişlerde 3.çift erkeklerde ise 5.çift pereodopotların arasında yer alır
Açık telıkumlu karides türlerinde (P.vannemei,P.setiferus) çiftleşme diş ve erkekler kabuk değiştirmeden gerçekleşir .halbuki kapalı telıkumlu karides türlerinde (P.monodon, P.japonıcus,P.kerathurus) çiftleşme dişiler kabuk değiştirdikten sonra olur
KARİDES YETİŞTİRİCİLİĞİ.
Dünyada 1995 yılında yetiştirilen türler arasında P.monodon %57 ile ilk sırayı alır bu tür:en hızlı gelişen,ve en iri boya ve ağırlığa ulaşan turdur
Genel olarak karides yetişriliçiliği eksantif, yarı-entansif, entansif veya süper entansif olarak ifade edilen sistemler şeklinde kategorize edilir
Karides çiftlikleri 2 veya 3 aşamalı üretim yaparlar. Ürün pazar boyunu getirebilmek için bir işletmede; haçeri tankları, ön-semirtme(nursey)havuzları ve semirtme havuzlarının olması gerekir.
HAÇERİ(KULUÇKAHANE)
Haçerıde iki tıp ürün satılır biri nauplı(yumurtadan yeni çıkan larva)ve PL
Anaçlardan yumurta elde etmek için 3 farklı yöntem kullanılır.
1
lgun gonatlara sahip dişilerin doğadan yakalanarak işletmede yumurtlatılması2:gonat gelişimi ve yumurtlamanın işletmede gerçekleştirilmesi
3: havuzlarda gonat gelişimi sağlanan anaçların tanklarda yumurtlatılması
1. yöntemin dezavantajları: 1:sadece bölgedeki türlerle çalışma imkanı sağlar 2:sezonal ve günlük dişi teminindeki belirsizlik 3:yakamla ve transfer masraflarını yüksek olması 4:genetik seleksiyona izin vermez 5: doğal stokları azaltma riski vardır
2. yöntemin dezavantajları 1:dişiler her yumurtlamada daha az yumurta verir 2
varyum rengi normal oluşmaya bilir 3:yumurta açılma oranı genellikle düşüktür 4: larval deformasyon görülür 5:larval donemler uzar 6:larval hassasiyette artış olur 7:semirtmede yüksek mortalite oluşurGÖZ SAPININ KESILMESİ
Dünyanın her yerinde yaygın olarak kullanılan bu yöntem ,dişi karideslerinin ovaryumlarını kısa surede olgunlaştırma ve topluca yumurtlamalarını sağlamak için yapılır böylece: Çiftlik koşullarında stres altında bulunan ve yumurtlamayan dişiler yumurtlamaya zorlanır
Toplam yumurta üretimini arttırarak anaçların büyük bir kısmının aynı anda yumurtlatılarak haçerinin olanaklarını daha etkin kulanılabılır ve haçeri faliyetlerı ile ilgili planlama daha kolay yapıla bilir
Göz sapı kesme işlemi göz sapında buluna ve gonat gelişimini engelleyen bir hormonu salgılayan X-organ ve bu hormonu depolayan sinüs bezinin elimine edilmesi esasına dayanır
Göz sapını kesme ve damızlıkların kontrollü koşullarda çiftliklerde olgunlaştırmanın faydaları ve zararları şöyle özetlene bilir
1: göz sapı kesme yumurtlama sıklığını ve üretim miktarını artırırı
2: göz sapı kesilmiş dişilerde kabuk değiştirme döngüsü kısalır
3: göz sapı kesme anaç dişilerde mortalıteye sebep olur
4: göz sapı kesme larvalarda fiziksel anormalliklere neden olur
5: göz sapı kesme yumurta acımla oranın düşürür
Farklı göz sapı kesme yöntemleri vardır
1:göz sapı kopartama ve kesme
2:jilet ile gözün kesilmesi ve göz sapı ile göz içeriğinin sıkılarak dışarıya çıkartılması
3: göz sapının elektrikli bir alet ile veya ateş üstünde ısıtılan pens ,makas veya keskin bir jilet ile dağlanması
4:göz sapının bir iplik ile sıkıca bağlanması


Comment