Nar Yetiştiriciliğinde Verim

[akcabey]

Nar Yetiştiriciliğinde Verim


NAR YETİŞTİRİCİLİĞİ


Dünyada çok eski yıllardan beri nar üreticiliği yapılmakta olup, narın kök, gövde, yaprak, çiçek ve meyvelerinden çeşitli amaçlar için yararlanılmakta bazı efsane ve kutsal kitaplarda da yer almaktadır.


Nar genellikle taze olarak tüketilmekte ise de muhafaza süresi uzun olduğundan~(2-3 ay) değişik şekillerde tüketimi de yaygındır. Nar suyu, nar pekmezi, nar ekşisi ve nar çekirdeklerinden bitkisel yağ da üretilmekte, hayvan yemlerine besin unu olarak katılmaktadır. Meyve kabuğu % 28-30 oranında tane içerdiğinden dericilikte (sepicilik) kullanılan değerli bir maddedir. Yine meyve kabuğundan mürekkep yapımında kumaş ve deri boyacılığında önemli miktarda kullanılmakta ve bazı ateş düşürücü ilaçların yapımında faydanılmaktadır.


NARIN MORFOLOJİK VE FİZYOLOJİK ÖZELLİKLERİ


Ağaç Özellikleri


Nar bitkisi 1-5 m boyunda çalı ya da ağaççık şeklinde çok dallı bir taca sahip olup, genç dallar köşeli koltuk sürgünleri uçları sivri ve iğ şeklindedir.


Yapraklar


Yaz sürgünleri üzerinde sık bir şekilde bulunurlar. Kenarları tüylü üst yüzeyleri dumanlı ve açık yeşil renktedir.


Çiçekler


İki eşeyli, büyük kendine özgü kırmızı nadiren sarı ya da beyaz renkte ve kokusuzdur.


Meyveler


5-15 cm çapında ve küreseldir. Meyveler parlak kırmızı, sarımsı, yeşil ya da beyazımsı renkte derimsi yapıda bir kabukla kaplıdır. Meyveler daneli tohumlar köşeli ve içleri serttir.


Nar tropik ve subtropik iklim meyvesidir. Fakat sıcak ılıman iklim bölgelerinde de yetişebilmektedir. Genellikle -10°C ye kadar dayanır. -15°C ve daha düşük sıcaklıklarda dallar -20°C de bitki zarar görür. Tropik iklimlerde herdem yeşil olmasına karşılık Subtropik ve ılıman bölgelerinde yaprağını dökmekte ve çok az bir soğuklama ihtiyacı göstermektedir.


Tozlanma


Büyük ölçüde böceklerle olur. Bazı narlar ise kısır çiçeklere sahiptir.


Verim


Narlar genellikle erken yaşlarda meyveye yatarlar. lyi bakımlı bir ağaç 3. yılında meyve vermeye başlar. 4. yılında tam meyve alınabilir. Ortalama verimi Akdeniz Bölgesi için 35-70 kg arasındadır.


Ülkemizde standart nar ve meyve özelliklerinin belirlenerek üretimin bu yönde gelişmesi de amaçlanmıştır. Bütün bölgeler için nar tipleri olarak Devedişi, Kadı, Lefan, Misk, Zivzik, Çekirdeksiz ve Hicaznarı çeşitleri önerilmiştir. Ayrıca Akdeniz Bölgesinde bunlara ilave olarak Keben, Katırbaşı ve bazı çekirdeksiz narlar eklenebilir.


İklim İstekleri


Nar genel olarak sıcak ve kurak iklim meyvesidir. Yazları sıcak ve kurak kışları ılık ve yağışlı geçen yörelerde yetiştiriciliği uygundur.


Toprak İstekleri


Nar çok değişik toprak tiplerinde yetişebilmektedir. Silisli, Çakıllı, Killi ve Ağır killi topraklar dahildir. En iyi gelişme ise derin, geçirgen, alkali, silisli-killi topraklarda olmaktadır. Ayrıca çok kurak ve çok nemli toprak koşullarında da yetişebilmektedir.


Çoğaltılması


Narlar, tohumla, çelikle, daldırmayla, dip sürgünleriyle ve aşıyla çoğalabilmektedir. Yaygın olarak uygulama çelikle çoğaltma yapılmaktadır. Çelikle çoğaltmada köklenme yüzdesi çok yüksek olup, yüzde yüze yakındır. Bu sistem fazla bir işgücüne ihtiyaç göstermediğinden halk arasında da benimsenmiştir. Çelik alma zamanları kış veya yaz devresinde olmak üzere senede iki defa alınır. Kışın yapraklar döküldüğünde yazın ise yapraklı olarak o yılki sürgünler kesilerek çelik alınır. Köklendirme ortamı kum ve perlit gibi ortamlar olmalıdır. Yaz çeliklerinin köklenmesinde mist ortamı hazırlanmalıdır.


Dikim


Narlarda genellikle ilkbahar ve sonbahar dikimi yapılır. 3 x 3 veya 3 x 4 metre mesafe aralıklarda olmalıdır.


Budama


Dip sürgünlerin temizlenmesi ve çok sık dalların seyreltilmesi şeklinde yapılır. Genellikle ilk yıllardan başlayarak şekil budaması ve verim budaması şeklinde olur. Budama zamanı kışın ve yazın olmak üzere iki devrede yapılabilir. Yörelere göre değişen budama şekilleri görülmekte olup, tek gövdeli ve çok gövdeli terbiye şekli verilmektedir.


Ağaç gelişmesini tamamladıktan sonra derin budama yapılması istenmez. Sadece yeni sürgünlerin alınması yeterlidir. Narın ekonomik ömrü 25-30 yıl civarındadır. Bu zamanın sonunda istenildiği taktirde gençleştirme budaması yapılarak aynı kök üzerinden çıkan sürgünlerden iyi gelişenleri yeni bir gövde oluşması için bırakılır, yaşlı gövdeler kesilerek aynı bitkiden uzun yıllar meyve alınması sağlanmış olur.


Gübreleme


Narlarda gübreleme yapılması gerekmektedir. Çiftlik gübresi iki yılda bir defa olmak üzere ağacın yaşına ve gelişmesine uygun olarak verilmelidir. Ticari gübrelerden N.P.K.'un topraktaki seviyelerinin korunması için her yıl belirli dozda ağacın yaşına göre artarak uygulanmalıdır.


Sulama


Özellikle odun gözlerinin sürmesi çiçek tomurcuklarının görünmeye başlaması ve meyve gelişmesi döneminde bol miktarda sulanmalıdır. Narlar genellikle tava ve karık usulü yöntemi ile sulanmaktadır. Nar sulama zaman ve miktarları iyi ayarlanmalı eksik veya aşırı ya da düzensiz sulamalarda meyve kabuğunda çatlamalar görülmektedir.


Toprak İşleme


Narlarda toprak işleme diğer meyvelerde olduğu gibi yapılır. Ilk yıllar toprak derin sürülerek mümkün olduğu kadar ağaç gelişmesine yardımcı olmak ve ot kontrolü sağlanması içindir. İleriki yaşlarda toprak işleme sadece ot kontrolü ve toprağın havalandırılması için fazla derin olmayan ağacın köklerine zarar verilmeden yapılmadır.


Hasat ve Depolama


Narlar genellikle yöresel olarak tat kontrolü ile hasat olgunluğuna erişip erişmediği tespit edilmektedir. Kaliks uçlarının iyice açılması ve kuruması kuru madde miktarının artması, ilk çiçeklerin oluşmasından sonra geçen sürenin belirlenmesi ile hasat olgunluğu tayin edilmektedir. Narlarda hasat süresi de uzun olmaktadır. Bu da çiçeklenme dönemi ile ilgilidir. Iki veya üç çiçeklenme dönemi geçirdiğinden hasatta bütün meyveler aynı anda olgunlaşmazlar. Böylece hasat süresi uzamaktadır. Narlar genellikle makasla tek tek kesilerek hasat edilirler. Hasattan sonra bir kısmı pazara bir kısmı da depolara konularak muhafaza edilirler. Nar uzun süre muhafaza edilebilir özellikte olduğundan halk arasında da doğal olarak nemli ve serin yerlerde (kuru kum) 2-3 ay saklanmaktadır. Depo şartları ise, +5°C de % 75-80 oransal nemde 2 aya kadar sağlıklı bir şekilde muhafazası mümkündür.

Kaynak : tedgem.gov.tr

[selsarac]

Cevap: Nar Yetiştiriciliğinde Verim

Narın toprak istekleri

Nar yalnız meyve olarak değil ağacının kökünden çekirdeğine kadar çok yönlü değerlendirilebilen bir bitkidir.

Nar; çok yıllık çalı formunda, çok kuvvetli bir kök sistemine sahip, çok gövdeli, çok sık dallı, sıcağa ve kurağa dayanıklı, birim alandan yüksek verim alınabilen bir meyve türüdür.

Ülkemizde Akdeniz, Ege ve Güney Doğu Anadolu bölgeleri ile diğer bölgelerimizin iklimi uygun yörelerinde çok eski zamanlardan beri nar yetiştiriciliği yapılmaktadır. Ancak üretimi birçok meyve türünün gerisinde kalmıştır. Bunun en önemli sebeplerinden biri dünyada nar tüketim alışkanlığının yeterince gelişmemiş olmasıdır. Ancak son zamanlarda insan sağlığı için önemi benimsenerek nar tüketimi artış göstermiştir. Nar meyvesinin ateş düşürücü,tansiyon düşürücü etkileri, kabuklarının ishal ve dizanteri tedavisinde,bağırsak parazitlerini düşürmede yararlı olduğu asırlardır bilinmekte ve bu amaçla kullanılmaktadır.Yine nar meyve meyvesinden çeşitli ilaçların etkili maddeleri elde edilebilmektedir.Nar yalnız meyve olarak değil ağacının kökünden çekirdeğine kadar çok yönlü değerlendirilebilen bir bitkidir.Nar kabuklarından elde edilen tanen deri işlemede,meyve sularının durultulmasında ve çinko zehirlenmelerinde kullanılmaktadır.Nar kabukları ve çiçekleri boya ve mürekkep üretiminde ham madde olarak da kullanılmaktadır.

Yetiştirme tekniği, depolama, taşıma ve değerlendirme alanlarında yapılan çalışmalar sonucu üretim alanları, özellikle de kapama nar bahçe tesisleri artmıştır. Nar suyu sanayisi gelişmiştir. Ayrıca artan ihracat imkanları ile nar; üretimi, tüketimi ve ticareti artan bir meyve olarak önem kazanmıştır. Kurulacak entegre tesisler ile narın her yönüyle değerlendirilmesi bu meyvenin ekonomik önemini daha da artıracaktır.



İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ

İklim istekleri:

Sıcak ve sıcak ılıman iklime sahip bölgeler nar yetiştiriciliği için uygun olmaktadır. Nar meyvesinin yıllık sıcaklık toplamı ihtiyacı oldukça fazladır. Sıcaklığın yetersiz olduğu yerlerde meyve verim ve kalitesi düşük olmaktadır. Bu nedenle uzun, sıcak ve kurak bir yaz mevsimi ile, ılık ve yağışlı kış mevsimine sahip yerlerde nar yetiştiriciliği başarı ile gerçekleştirilmektedir.

Ilıman iklime sahip bölgelerde kış döneminde -10 ºC ye kadar düşük sıcaklıklarda narlar zarar görmemektedir. Narlar geç çiçek açtığı için ilkbahar geç donlarının zarar riski daha azdır. Ancak meyvesi geç olgunlaşan çeşitlerde sonbahar erken donları zarar verebilmektedir.

Nar yetiştiriciliği için yıllık 500 mm yağış yeterli olmaktadır. Yağışların kış ve ilkbahar aylarında gerçekleşmesi daha uygun olmaktadır. Bu durumda nar yetiştiriciliği için en uygun iklime sahip bölgelerimiz Akdeniz, Ege ve Güney Doğu Anadolu bölgeleridir. Ancak diğer bölgelerimizde de iklimin uygun olduğu yörelerde yetiştirtircilik yapılabilmektedir.

Toprak istekleri:

Nar yetiştiriciliği için en uygun topraklar derin, geçirgen , nemli ve serin topraklardır. Yazları kurak ve sıcak iklim istekleri olmasına rağmen, serin ve geçirgen toprak isteklerine sahiptir. Bunun yanında kumlu, çakıllı, kireçli, killi ve ağır topraklarda da nar yetiştiriciliği yapılabilmektedir. Diğer meyve türlerine göre ağır topraklara dayanıklı bir meyvedir.

Alkali ve asit karakterli topraklarda yetiştiricilik yapılabilir. Ayrıca toprak tuzluluğuna da orta derecede dayanıklıdır.

Hazırlayan:Zir.Yük.Müh.:Erdem DURGUT

[sevgi alkan]

merhaba ben köyceğiz de nar bahçesi kurmak istiyorum hicaz nar,
10 dönüme kaç ağaç dikilebilir, yetişkin olunca 1 ağaç kaç kilo meyve verir, meyvenin çatlamaması bizim elimizde mi bilgilendirirseniz sevinirim

[Kayıtsız Üye]

Nar ağacı kökleri

İyi Günler,
Garaj üstü bahçemizde 70 cm toprak var. Bu bahçeye bir hicaz narı dikmek istiyoruz. Acaba toprak derinliği yeterli midir? Yanıtınıza şimdiden teşekkürler.