Tweet
1. DÜNYADA VE TÜRKİYE 'DE BAĞCILIK
Asma dünya üzerinde kültürü yapılan en eski meyve türlerinden birisidir. Yeryüzünde bağcılığın tarihçesi milattan 5 000 yıl öncesine kadar dayanır. Asmanın anavatanı Anadolu'yu da içine alan ve küçük asya denilen bölgedir. Bu bölge Kafkasya'yı da kapsamaktadır.
Asma, diğer meyvelerle kıyaslandığında en fazla çeşide sahip olan türlerden biridir. Dünyada 10 000 in üzerinde üzüm çeşidi olduğu tahmin edilmektedir. Yurdumuz ise asmanın anavatanı olması nedeniyle 1200 ün üzerinde üzüm çeşidine sahiptir. Fakat bunlardan ancak 50-60 kadarının ekonomik önemi olup, geniş çapta yetiştirilmektedir.
Dünyada bağcılığın yapıldığı alanlar kuzey yarımkürede 20-52., güney yarımkürede 20-40. enlem dereceleri arasında kalmaktadır. Ekvatora yaklaştıkça bağcılık ancak yüksek yaylalarda yapılabilmektedir. Bağcılığın kuzey sınırını oluşturan yörelerde ise özellikle güney yamaçlarda ve nehir kenarlarında yapılabilmektedir.
Dünyada 1993 kayıtlarına göre bağcılık yaklaşık 8.1 milyon hektarlık bir alanda yapılmakta ve buradan 60 milyon ton yaş üzüm üretilmektedir. En geniş bağ alanına sahip ülke İspanya'dır. Bunu sırasıyla İtalya, Fransa, Eski SSCB ve Türkiye izlemektedir(Tablo 1.1). Yurdumuz alan bakımından dünyada 5., üretim bakımından ise 6. sırada yer almaktadır.
Yurdumuzda 1993 yılı itibariyle 567 000 hektarlık bir alanda 3.7 milyon ton yaş üzüm üretilmektedir. Bu üzümlerin %36.9 i pekmez, şıra, köfter, sucuk vs; %26.7 si sofralık üzüm; %17.5 i çekirdekli kuru üzüm; %16.3 ü çekirdeksiz kuru üzüm; %2.6 sı şarap elde etmek amacıyla kullanılır.
Türkiye'de en geniş bağ alanlarına Ege bölgesi sahiptir(157 000 ha). Bu bölgeyi 109 000 ha ile ikinci sırada Akdeniz bölgesi izlemektedir(Tablo 1.2). Bölgeler arasında birim alandan elde edilen verim oldukça farklıdır. Yurdumuzda en verimli bağlar Ege, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde yer almaktadır. Ülke geneli esas alındığında dekara verim 650 kg kadardır . Fakat iyi bakımlı bölgelerde 4 000 kg/da üzüm alan bağlar da mevcuttur.
Yurdumuzdan çekirdeksiz kuru üzüm ihracatı en önemli tarımsal gelir kaynaklarımızdan birisidir. Ege bölgesinde Manisa, îzmir ve Denizli illerinde yaklaşık 850 000 dekarlık bir alanda üretimi yapılan Çekirdeksiz (Yuvarlak veya Sultani) üzüm çeşidinden yıllara göre 100-150 000 ton kuru üzüm elde edilmekte ve bunun % 90 yurtdışına satılmaktadır. Sofralık olarak ihraç edilen üzüm miktarı ise son yıllarda biraz artış göstermesine rağmen, üretim ile kıyaslandığında çok fazla değildir ve yaklaşık 15-20 000 ton civarındadır. Bunun büyük kısmını Çekirdeksiz, Cardinal, Tarsus Beyazı, Müşküle ve Razakı çeşitleri oluşturmaktadır.
BAĞCILIK KİTABI Prof. Dr. H. İbrahim UZUN
Asma dünya üzerinde kültürü yapılan en eski meyve türlerinden birisidir. Yeryüzünde bağcılığın tarihçesi milattan 5 000 yıl öncesine kadar dayanır. Asmanın anavatanı Anadolu'yu da içine alan ve küçük asya denilen bölgedir. Bu bölge Kafkasya'yı da kapsamaktadır.
Asma, diğer meyvelerle kıyaslandığında en fazla çeşide sahip olan türlerden biridir. Dünyada 10 000 in üzerinde üzüm çeşidi olduğu tahmin edilmektedir. Yurdumuz ise asmanın anavatanı olması nedeniyle 1200 ün üzerinde üzüm çeşidine sahiptir. Fakat bunlardan ancak 50-60 kadarının ekonomik önemi olup, geniş çapta yetiştirilmektedir.
Dünyada bağcılığın yapıldığı alanlar kuzey yarımkürede 20-52., güney yarımkürede 20-40. enlem dereceleri arasında kalmaktadır. Ekvatora yaklaştıkça bağcılık ancak yüksek yaylalarda yapılabilmektedir. Bağcılığın kuzey sınırını oluşturan yörelerde ise özellikle güney yamaçlarda ve nehir kenarlarında yapılabilmektedir.
Dünyada 1993 kayıtlarına göre bağcılık yaklaşık 8.1 milyon hektarlık bir alanda yapılmakta ve buradan 60 milyon ton yaş üzüm üretilmektedir. En geniş bağ alanına sahip ülke İspanya'dır. Bunu sırasıyla İtalya, Fransa, Eski SSCB ve Türkiye izlemektedir(Tablo 1.1). Yurdumuz alan bakımından dünyada 5., üretim bakımından ise 6. sırada yer almaktadır.
Yurdumuzda 1993 yılı itibariyle 567 000 hektarlık bir alanda 3.7 milyon ton yaş üzüm üretilmektedir. Bu üzümlerin %36.9 i pekmez, şıra, köfter, sucuk vs; %26.7 si sofralık üzüm; %17.5 i çekirdekli kuru üzüm; %16.3 ü çekirdeksiz kuru üzüm; %2.6 sı şarap elde etmek amacıyla kullanılır.
Türkiye'de en geniş bağ alanlarına Ege bölgesi sahiptir(157 000 ha). Bu bölgeyi 109 000 ha ile ikinci sırada Akdeniz bölgesi izlemektedir(Tablo 1.2). Bölgeler arasında birim alandan elde edilen verim oldukça farklıdır. Yurdumuzda en verimli bağlar Ege, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde yer almaktadır. Ülke geneli esas alındığında dekara verim 650 kg kadardır . Fakat iyi bakımlı bölgelerde 4 000 kg/da üzüm alan bağlar da mevcuttur.
Yurdumuzdan çekirdeksiz kuru üzüm ihracatı en önemli tarımsal gelir kaynaklarımızdan birisidir. Ege bölgesinde Manisa, îzmir ve Denizli illerinde yaklaşık 850 000 dekarlık bir alanda üretimi yapılan Çekirdeksiz (Yuvarlak veya Sultani) üzüm çeşidinden yıllara göre 100-150 000 ton kuru üzüm elde edilmekte ve bunun % 90 yurtdışına satılmaktadır. Sofralık olarak ihraç edilen üzüm miktarı ise son yıllarda biraz artış göstermesine rağmen, üretim ile kıyaslandığında çok fazla değildir ve yaklaşık 15-20 000 ton civarındadır. Bunun büyük kısmını Çekirdeksiz, Cardinal, Tarsus Beyazı, Müşküle ve Razakı çeşitleri oluşturmaktadır.
BAĞCILIK KİTABI Prof. Dr. H. İbrahim UZUN