Tweet
Sert Çekirdekli Meyve Zararlıları
MONILYA HASTALIĞI
Monilya hastalığını oluşturan mantar, kış mevsimini ağaçta bir yıl önceden asılı kalmış kuru çiçek, meyve, dal, sürgün, zamk parçaları ve ona bitişik ağaç kabukları altında geçirir.
Hastalığı önlemede, kültürel uygulamalar başta gelir. Küçük meyveler ve mumyalaşmış çiçekler, budanan uçları kurumuş ince sürgün ve dallar toplanıp, yakılmalıdır.
İlaçlı mücadelede, 1. ilaçlamada gözler uyanmak üzere iken, 2. ilaçlamada çiçekler %80 azami derecede açmışken, 3. ilaçlamada ise çiçeklerin taç yapraklarının %80'ni döküldüğünde yapılır.
YAPRAKDELEN (ÇİL) HASTALIĞI
Sert çekirdekli meyve ağaçlarında görülür. Nisan sonu Mayıs başında yapraklarda kırmızı renkli küçük lekeler halinde belirir. Zamanla bu lekelerin ortaları kuruyarak dökülür ve yapraklar delikli bir hal alır.
Hastalıkla mücadelede, kültürel önlemler başta gelir. Hasta dal ve sürgünleri kış budaması ile yok etmek, sonra ayrı bir yerde bunları yakmak, sulama ve gübrelemeyi usulüne göre yapmak, özellikle fazla sulama ve azotlu gübrelemeden kaçınmak gerekir. Düzenli toprak işlemesi ile, ağaçları ışıklı ve havadar şekilde tutacak, usulüne uygun budamak, hastalığı büyük ölçüde azaltır.
İlaçlı mücadele için, 1. ilaçlama tomurcuklar uyanmak üzere iken 2. ilaçlama, çiçek taç yapraklarının %80'ni döküldüğünde yapılır.
ŞEFTALİ KÜLLEMESİ
İlkbaharda genç sürgün uçlarındaki yapraklarda önce hafifçe bir kabarıklık, yağlımsı bir görünüş ve renk açılması meydana gelir. Sonra kabarık yerin alt tarafı gri, beyaz unlumsu bir tabaka ile kaplanır. Yaprağın enfeksiyona uğramış kısmı-az gelişir, eni-daralır, içe doğru kıvrılır. Bu şekildeki yapraklar zamanla sararıp kavrularak kırmızımtırak bir renk alıp, vaktinden önce dökülür.
Yeşil sürgün uçları da enfekte olabilir. Sürgünler bükülür, gelişme yavaşlar ve alt kısımlardan yeni sürgünler meydana gelir.
Çağla halindeki meyveler üzerinde beyaz lekeler meydana gelir. Hasta meyve iyi gelişemez, tadı bozulur.
MÜCADELESİ
Kültürel önlemler: Budama sırasında hastalıklı sürgünler, hasta kısmın en az 20 cm. aşağısından kesilerek yakılmalıdır. Sık dikimden ve ağaçların hava alamayacağı budama şekillerinden kaçınmalıdır. Küllemeye duyarlı çeşitlerden bahçe kurulmamalıdır.
Kimyasal mücadele: Bir yıl önce epidemik bir durum yoksa ilk semptomlar görülür görülmez ilaçlamaya başlanmalıdır. Bir yıl önce epidemik bir durum varsa, budamadan sonra ağaçlardaki hastalıklı sürgünlerin miktarı %3'ü buluyorsa, ilaçlamaya başlanır. İlaçlamalara bitkinin gelişmesine, ilacın etki süresi dikkate alınarak 8-12 gün arayla hastalığa baskı altında tutuncaya kadar devam edilir.
ŞEFTALİ YAPRAK KIVIRCIKLIĞI
Ağacın yaprak ve genç sürgünlerini hastalandırır. Bazen meyve ve çiçeklerde de bozulmalara yol açabilir. Belirtileri özellikle ilkbaharda görülür.
Hastalıklı genç yapraklar, sarı veya beyazımtırak olur. Yaprak ayasında büzülme meydana gelir ve yaprak bükülür.
Hastalıklı genç sürgünler kalınlaşır, eğilir ve gelişmeleri yavaşlar. Bunlardan gloklu yaprak buketleri oluşur.
Meyvede bozulmalar, sarı veya kırmızı renkte gelişigüzel şişkinlikler biçiminde kendini gösterir. Meyve tümörlü bir görünüm alır.
MÜCADELESİ
Kimyasal mücadele: İlaçlama tomurcuklar kabarmaya başladığı zaman yapılmalıdır.
SERT ÇEKİRDEKLİ MEYVE ZARARLILARI
KİRAZ SİNEĞİ
Kiraz sineği kiraz ve vişnelerde zararlıdır. Zararı meyvede larvalar yapar. Larvalar meyvenin etli kısmında beslenerek bir kısım meyvelerin zamanından önce olgunlaşarak dökümüne neden olurlar. Kurtlu meyvelerin kalitesi bozuk olduğundan pazar değeri de düşük olur.
Kiraz sineği mücadelesinde kültürel önlemler çok önemlidir:
1 . Sonbahar toprak işlemesi,
2. Turfandacılık, erkenci çeşitlerin yetiştirilmesi
3. Dayanıklı çeşitlerin yetiştirilmesi
4. Yabani kiraz türlerinin dikilmemesi
Kimyasal mücadelenin larvalara karşı, meyvelere ben düştüğü yani tatlı su yürüdüğü devrede yapılması uygun olur. Ancak bu devre en erkenci çeşide göre ayarlanmalıdır.
FİDAN DİP KURTLARI
Özellikle taş çekirdekli meyve ağaçlarında kök kabukları altında larva ve larva zararının olması, ağaçların kök boğazında ve civarındaki toprakta oval deliklerin görülmesi, ağaç altlarında sap dibinden yenmiş taze yaprakların bulunması, aşı gözlerinin veya taze sürgünlerin kemirilmiş olması bu zararlının varlığını gösterir.
Sert çekirdekli meyve ağaçlarında zararlıdırlar.
Zararlıya karşı en etkili mücadele kültürel önlemlerdir. Ağaçların altında erginlerin saklanabileceği ot, çalı bulundurulmamalı, sabahın erken saatlerinde erginler toplanarak yok edilmelidir. Ayrıca ağaçların su ve gübrelemesine dikkat edilerek ağacı kuvvetli bulundurmak gerekir.
ERİK İÇ KURDU
Tırtıllar sap dibinden, yanlardan veya iki meyvenin değdiği yerden meyveye girerler. Meyvenin etli kısmında tünel açarak çekirdeğe ulaşırlar. Birinci döl tırtılları genellikle bir meyvede, ikinci döl tırtılları ise 1-3 adet meyvede zarar yapabilirler. Zarara uğramış meyveler menekşe rengini alır ve bir müddet sonra tırtılla birlikte dökülür.
Erik, kayısı ve kirazda zararlıdır.
Mücadelesinde kurtlu meyveler toplanarak derin çukurlara gömülmelidir. Yumurta görülür görülmez ilk ilaçlama yapılmalıdır.
ERİK TESTERELİ ARISI
Zararı larva zararıdır. Testereli arıların larvaları meyvelerin çekirdeklerini yerler. Meyvelerin bezelye ya da fındık büyüklüğünde olduğu çağla döneminde delerek onların dökülmesine yol açarlar. Bal arılarının korunması yönünden ilaçlama çiçek taç yaprakları döküldüğünde uygulanmalıdır. Bir yıl önce zarar görülen bahçelerde toprak işlemesi yapmak zararlı sayısının azalması yönünden önemlidir. .
DUT KABUKLU BİTİ
Larvalar genellikle kalın dallarda bulunur, zararlı sayısı çoksa ince dallara yerleşebilir.
Zararlı önce sıvama halde bulunduğu dalları, daha sonra ağacın tümünün kurumasına yol açar.
Şeftali ve dutlarda zararlıdırlar. İlaçlamalar larvalara karşı yapılır. Yoğunluğun yüksek olduğu yerlerde kış ilaçlaması yapılmalıdır. İlaçlamalar ilk larva çıkışında ve bundan 20 gün sonra olmak üzere 2 uygulamalı olarak yapılmalıdır.
ŞEFTALİ FİLİZ GÜVESİ
Larvalar ilkbaharda Mart-Nisan aylarında çıkarlar. Önceleri çiçek ve yaprak tomurcuklarında beslenirler. Sonradan filizlerin tepesinden girerek içeriye doğru oyarlar. Sürgünleri kuruturlar.
Larvaları önce çiçek ve yaprak tomurcukları ile beslenir. Genç sürgünlerde galeri açarak onları kuruturlar. Meyvenin kabuk altını oyarlar, Olgunlaşmış meyvelere saldırmazlar.
İlkbaharda budama artıkları, bulaşık sürgünler ve yan sürgünler kesilip yakılmalıdır.
İlk zarar belirtileri görününce, ortalama bir ağaçta 5 adet zarar uğramış sürgün varsa ilaçlı mücadele yapılmalıdır.
Şeftali filiz güvesinin faydalı böcekleri çok olduğundan doğal dengeyi bozucu ilaçlardan kaçınılmalıdır.
DOĞU MEYVE GÜVESİ
Doğu meyve güvesi larvaları sürgünlere ve meyvelere zarar verirler. Sürgünlerin uç ve uca yakın kısmından girerek açtıkları galerinde beslenirler. Ağaç çalı görünümü alır.
Doğu meyve güvesi şeftali ağaçlarının en önemli zararlısıdır. Şeftali bahçeleri bu zararlının diğer konukçularından uzakta kurulmalıdır. Saldırıya uğrayan sürgünler haftada bir kesilmeli, meyve depoları bahçenin uzağında olmalıdır.
Erkenci şeftali çeşitlerinde çoğu kere ilaçlama gerekmeyebilir.
YEŞİL ŞEFTALİ YAPRAK BİTİ
Önce tomurcuk ve çiçeklerde sonraları meyve ve meyve sapı üzerinde beslenirler. Çiçeklerin açılmasını engeller ve dökülmelerine neden olur. Emgi yaraları sonucu meyvenin şeklini bozar. Şeftalinin önemli zararlısıdır. Mücadelesi için bahçe içindeki yabancı bitkiler imha edilmeli, toprak sürümüne özen gösterilmelidir.
UNLU ERİK YAPRAK BİTİ
Bu zararlı, grup halinde beslenirken yaprağın alt yüzü beyazımtırak bir görünüm alır, fakat yaprağın şekli bozulmaz. Mücadelesi için bahçe içindeki yabancı bitkiler imha edilmeli, toprak sürümüne özen gösterilmelidir. Kış mücadelesi yalnız yaprak bitlerine karşı ekonomik olmaz.
Tırtıllar İlkbaharda tomurcuk ve yaprakları yerler, ağacı tamamen yapraksız bırakabilirler. Kışlık yuvaların toplanması en etkili mücadeledir.
ERİK AĞ KURDU
İlkbaharda larvalar paketten çıkarak yeşil tomurcuklara sonra yapraklara saldırırlar. Büyük ağlar oluştururlar.
Erik ağaçlarında tırtıllar yaprakları tamamen yiyerek zarar verirler. Ağacın kel kalmasına sebep olurlar. Usulüne uygun budamanın yapılması, budama artıklarının bahçeden uzaklaştırılması, larvaların toplu halde beslenirken toplanıp imha edilmesi çok önemlidir.
KİRAZ SÜLÜĞÜ
Larvalar yaprağın üzerini yiyerek onu ince bir tül gibi bırakırlar. Sonbaharda yapılacak bir toprak işlemesi topraktaki larvaların ölmesini sağlar.
KÖK-UR NEMATODLARI
Kök-ur nematodları, sert ve yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında ve asmada özellikle meyve fidanlarının köklerinde irili ufaklı urlar meydana getirirler. Iç karantinaya tabidir. Ticari amaçlı fidanlıklar kurulmadan önce Zirai Mücadele Araştırma Enstitülerine toprak tahlilleri yaptırılarak fidanlık kurulacak yerin temiz olduğuna dair ruhsat alınması gerekmektedir.
Kiraz Sineği
2. Zehirli yem ve dal ilaçlaması
Kaynak : tedgem.gov.tr
MONILYA HASTALIĞI
Monilya hastalığını oluşturan mantar, kış mevsimini ağaçta bir yıl önceden asılı kalmış kuru çiçek, meyve, dal, sürgün, zamk parçaları ve ona bitişik ağaç kabukları altında geçirir.
Hastalığı önlemede, kültürel uygulamalar başta gelir. Küçük meyveler ve mumyalaşmış çiçekler, budanan uçları kurumuş ince sürgün ve dallar toplanıp, yakılmalıdır.
İlaçlı mücadelede, 1. ilaçlamada gözler uyanmak üzere iken, 2. ilaçlamada çiçekler %80 azami derecede açmışken, 3. ilaçlamada ise çiçeklerin taç yapraklarının %80'ni döküldüğünde yapılır.
YAPRAKDELEN (ÇİL) HASTALIĞI
Sert çekirdekli meyve ağaçlarında görülür. Nisan sonu Mayıs başında yapraklarda kırmızı renkli küçük lekeler halinde belirir. Zamanla bu lekelerin ortaları kuruyarak dökülür ve yapraklar delikli bir hal alır.
Hastalıkla mücadelede, kültürel önlemler başta gelir. Hasta dal ve sürgünleri kış budaması ile yok etmek, sonra ayrı bir yerde bunları yakmak, sulama ve gübrelemeyi usulüne göre yapmak, özellikle fazla sulama ve azotlu gübrelemeden kaçınmak gerekir. Düzenli toprak işlemesi ile, ağaçları ışıklı ve havadar şekilde tutacak, usulüne uygun budamak, hastalığı büyük ölçüde azaltır.
İlaçlı mücadele için, 1. ilaçlama tomurcuklar uyanmak üzere iken 2. ilaçlama, çiçek taç yapraklarının %80'ni döküldüğünde yapılır.
ŞEFTALİ KÜLLEMESİ
İlkbaharda genç sürgün uçlarındaki yapraklarda önce hafifçe bir kabarıklık, yağlımsı bir görünüş ve renk açılması meydana gelir. Sonra kabarık yerin alt tarafı gri, beyaz unlumsu bir tabaka ile kaplanır. Yaprağın enfeksiyona uğramış kısmı-az gelişir, eni-daralır, içe doğru kıvrılır. Bu şekildeki yapraklar zamanla sararıp kavrularak kırmızımtırak bir renk alıp, vaktinden önce dökülür.
Yeşil sürgün uçları da enfekte olabilir. Sürgünler bükülür, gelişme yavaşlar ve alt kısımlardan yeni sürgünler meydana gelir.
Çağla halindeki meyveler üzerinde beyaz lekeler meydana gelir. Hasta meyve iyi gelişemez, tadı bozulur.
MÜCADELESİ
Kültürel önlemler: Budama sırasında hastalıklı sürgünler, hasta kısmın en az 20 cm. aşağısından kesilerek yakılmalıdır. Sık dikimden ve ağaçların hava alamayacağı budama şekillerinden kaçınmalıdır. Küllemeye duyarlı çeşitlerden bahçe kurulmamalıdır.
Kimyasal mücadele: Bir yıl önce epidemik bir durum yoksa ilk semptomlar görülür görülmez ilaçlamaya başlanmalıdır. Bir yıl önce epidemik bir durum varsa, budamadan sonra ağaçlardaki hastalıklı sürgünlerin miktarı %3'ü buluyorsa, ilaçlamaya başlanır. İlaçlamalara bitkinin gelişmesine, ilacın etki süresi dikkate alınarak 8-12 gün arayla hastalığa baskı altında tutuncaya kadar devam edilir.
ŞEFTALİ YAPRAK KIVIRCIKLIĞI
Ağacın yaprak ve genç sürgünlerini hastalandırır. Bazen meyve ve çiçeklerde de bozulmalara yol açabilir. Belirtileri özellikle ilkbaharda görülür.
Hastalıklı genç yapraklar, sarı veya beyazımtırak olur. Yaprak ayasında büzülme meydana gelir ve yaprak bükülür.
Hastalıklı genç sürgünler kalınlaşır, eğilir ve gelişmeleri yavaşlar. Bunlardan gloklu yaprak buketleri oluşur.
Meyvede bozulmalar, sarı veya kırmızı renkte gelişigüzel şişkinlikler biçiminde kendini gösterir. Meyve tümörlü bir görünüm alır.
MÜCADELESİ
Kimyasal mücadele: İlaçlama tomurcuklar kabarmaya başladığı zaman yapılmalıdır.
SERT ÇEKİRDEKLİ MEYVE ZARARLILARI
KİRAZ SİNEĞİ
Kiraz sineği kiraz ve vişnelerde zararlıdır. Zararı meyvede larvalar yapar. Larvalar meyvenin etli kısmında beslenerek bir kısım meyvelerin zamanından önce olgunlaşarak dökümüne neden olurlar. Kurtlu meyvelerin kalitesi bozuk olduğundan pazar değeri de düşük olur.
Kiraz sineği mücadelesinde kültürel önlemler çok önemlidir:
1 . Sonbahar toprak işlemesi,
2. Turfandacılık, erkenci çeşitlerin yetiştirilmesi
3. Dayanıklı çeşitlerin yetiştirilmesi
4. Yabani kiraz türlerinin dikilmemesi
Kimyasal mücadelenin larvalara karşı, meyvelere ben düştüğü yani tatlı su yürüdüğü devrede yapılması uygun olur. Ancak bu devre en erkenci çeşide göre ayarlanmalıdır.
FİDAN DİP KURTLARI
Özellikle taş çekirdekli meyve ağaçlarında kök kabukları altında larva ve larva zararının olması, ağaçların kök boğazında ve civarındaki toprakta oval deliklerin görülmesi, ağaç altlarında sap dibinden yenmiş taze yaprakların bulunması, aşı gözlerinin veya taze sürgünlerin kemirilmiş olması bu zararlının varlığını gösterir.
Sert çekirdekli meyve ağaçlarında zararlıdırlar.
Zararlıya karşı en etkili mücadele kültürel önlemlerdir. Ağaçların altında erginlerin saklanabileceği ot, çalı bulundurulmamalı, sabahın erken saatlerinde erginler toplanarak yok edilmelidir. Ayrıca ağaçların su ve gübrelemesine dikkat edilerek ağacı kuvvetli bulundurmak gerekir.
ERİK İÇ KURDU
Tırtıllar sap dibinden, yanlardan veya iki meyvenin değdiği yerden meyveye girerler. Meyvenin etli kısmında tünel açarak çekirdeğe ulaşırlar. Birinci döl tırtılları genellikle bir meyvede, ikinci döl tırtılları ise 1-3 adet meyvede zarar yapabilirler. Zarara uğramış meyveler menekşe rengini alır ve bir müddet sonra tırtılla birlikte dökülür.
Erik, kayısı ve kirazda zararlıdır.
Mücadelesinde kurtlu meyveler toplanarak derin çukurlara gömülmelidir. Yumurta görülür görülmez ilk ilaçlama yapılmalıdır.
ERİK TESTERELİ ARISI
Zararı larva zararıdır. Testereli arıların larvaları meyvelerin çekirdeklerini yerler. Meyvelerin bezelye ya da fındık büyüklüğünde olduğu çağla döneminde delerek onların dökülmesine yol açarlar. Bal arılarının korunması yönünden ilaçlama çiçek taç yaprakları döküldüğünde uygulanmalıdır. Bir yıl önce zarar görülen bahçelerde toprak işlemesi yapmak zararlı sayısının azalması yönünden önemlidir. .
DUT KABUKLU BİTİ
Larvalar genellikle kalın dallarda bulunur, zararlı sayısı çoksa ince dallara yerleşebilir.
Zararlı önce sıvama halde bulunduğu dalları, daha sonra ağacın tümünün kurumasına yol açar.
Şeftali ve dutlarda zararlıdırlar. İlaçlamalar larvalara karşı yapılır. Yoğunluğun yüksek olduğu yerlerde kış ilaçlaması yapılmalıdır. İlaçlamalar ilk larva çıkışında ve bundan 20 gün sonra olmak üzere 2 uygulamalı olarak yapılmalıdır.
ŞEFTALİ FİLİZ GÜVESİ
Larvalar ilkbaharda Mart-Nisan aylarında çıkarlar. Önceleri çiçek ve yaprak tomurcuklarında beslenirler. Sonradan filizlerin tepesinden girerek içeriye doğru oyarlar. Sürgünleri kuruturlar.
Larvaları önce çiçek ve yaprak tomurcukları ile beslenir. Genç sürgünlerde galeri açarak onları kuruturlar. Meyvenin kabuk altını oyarlar, Olgunlaşmış meyvelere saldırmazlar.
İlkbaharda budama artıkları, bulaşık sürgünler ve yan sürgünler kesilip yakılmalıdır.
İlk zarar belirtileri görününce, ortalama bir ağaçta 5 adet zarar uğramış sürgün varsa ilaçlı mücadele yapılmalıdır.
Şeftali filiz güvesinin faydalı böcekleri çok olduğundan doğal dengeyi bozucu ilaçlardan kaçınılmalıdır.
DOĞU MEYVE GÜVESİ
Doğu meyve güvesi larvaları sürgünlere ve meyvelere zarar verirler. Sürgünlerin uç ve uca yakın kısmından girerek açtıkları galerinde beslenirler. Ağaç çalı görünümü alır.
Doğu meyve güvesi şeftali ağaçlarının en önemli zararlısıdır. Şeftali bahçeleri bu zararlının diğer konukçularından uzakta kurulmalıdır. Saldırıya uğrayan sürgünler haftada bir kesilmeli, meyve depoları bahçenin uzağında olmalıdır.
Erkenci şeftali çeşitlerinde çoğu kere ilaçlama gerekmeyebilir.
YEŞİL ŞEFTALİ YAPRAK BİTİ
Önce tomurcuk ve çiçeklerde sonraları meyve ve meyve sapı üzerinde beslenirler. Çiçeklerin açılmasını engeller ve dökülmelerine neden olur. Emgi yaraları sonucu meyvenin şeklini bozar. Şeftalinin önemli zararlısıdır. Mücadelesi için bahçe içindeki yabancı bitkiler imha edilmeli, toprak sürümüne özen gösterilmelidir.
UNLU ERİK YAPRAK BİTİ
Bu zararlı, grup halinde beslenirken yaprağın alt yüzü beyazımtırak bir görünüm alır, fakat yaprağın şekli bozulmaz. Mücadelesi için bahçe içindeki yabancı bitkiler imha edilmeli, toprak sürümüne özen gösterilmelidir. Kış mücadelesi yalnız yaprak bitlerine karşı ekonomik olmaz.
Tırtıllar İlkbaharda tomurcuk ve yaprakları yerler, ağacı tamamen yapraksız bırakabilirler. Kışlık yuvaların toplanması en etkili mücadeledir.
ERİK AĞ KURDU
İlkbaharda larvalar paketten çıkarak yeşil tomurcuklara sonra yapraklara saldırırlar. Büyük ağlar oluştururlar.
Erik ağaçlarında tırtıllar yaprakları tamamen yiyerek zarar verirler. Ağacın kel kalmasına sebep olurlar. Usulüne uygun budamanın yapılması, budama artıklarının bahçeden uzaklaştırılması, larvaların toplu halde beslenirken toplanıp imha edilmesi çok önemlidir.
KİRAZ SÜLÜĞÜ
Larvalar yaprağın üzerini yiyerek onu ince bir tül gibi bırakırlar. Sonbaharda yapılacak bir toprak işlemesi topraktaki larvaların ölmesini sağlar.
KÖK-UR NEMATODLARI
Kök-ur nematodları, sert ve yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında ve asmada özellikle meyve fidanlarının köklerinde irili ufaklı urlar meydana getirirler. Iç karantinaya tabidir. Ticari amaçlı fidanlıklar kurulmadan önce Zirai Mücadele Araştırma Enstitülerine toprak tahlilleri yaptırılarak fidanlık kurulacak yerin temiz olduğuna dair ruhsat alınması gerekmektedir.
Kiraz Sineği
2. Zehirli yem ve dal ilaçlaması
Kaynak : tedgem.gov.tr