Tweet
PAPAZ (DUMANLI)
OrijiniAnadolu. Can Erikleri grubunun bir üyesidir.
Aðaç Özellikleri
Aðaçlarý orta diklikte, geniþ ve hýzlý geliþir. Sýk dallý orta verimli bir çeþittir. Kendine kýsmen verimli bir çeþittir ve tozlayýcý kullanýlmasý gerektirmektedir. Çiçeklenmenin erken olmasý durumunda bazý yýllar ilkbahar geç donlarýndan etkilenir.
Meyve Özellikleri
Orta iriliktedir. Yuvarlak formda, karýn çizgisi belirgin, kabuk rengi koyu parlak yeþil ve üzeri dumanlýdýr. Et rengi yeþil, meyve gevrek ve suludur, çekirdek ete baðlý ve orta iriliktedir. Olgunlaþtýðýnda kabuk rengi kýrmýzýlaþýr ve meyve eti yumuþamaya baþlar ancak genellikle yeþil ve sert formdayken tüketilir. Ortalama meyve eni 36mm. sap hariç meyve boyu 32 mm. aðýrlýðý 34 grama ulaþmaktadýr.
Hasat Zamaný
Mayýs ayýnýn 2. haftasý itibariyle hasat edilir.
Tozlayýcýlar
Kendine kýsmen verimlidir. Havran ve Aynalý çeþitleri tozlayýcý olarak kullanýlabilir.
ÝKLÝM ÝSTEKLERÝ
Erik türlerinin iklim istekleri birbirinden farklýdýr. Mevcut türler içerisinde deðiþik iklim koþullarýna en iyi uyabilen P. cerasifera'dýr. Avrupa erikleri (P. domestica) kýþý nisbeten soðuk geçen soðuk ýlýman iklim meyvesidir. Japon erikleri (P. salinica) soðuk geçmeyen bölgelerde iyi sonuç verir.
Kýþ mevsiminde soðuklara dayanýklý olan eriklerde soðuða olan dayanýklýlýk ilkbaharda havalarýn ýsýnmasýyla azalmaya baþlar. Çiçeklenme devresinde duyarlýlýk iyice artar.
Eriklerde taç yapraðýnýn ucu görülen kapalý tomurcuklarýn -3.1 ile -1.1 0C ye; açmýþ çiçeklerin -2.2 ile 0.6 0C ye ; genç meyvelerin -1.1 ile -0.6 OC ye dayandýðý bilinmektedir.
Kýþ dinlenme süresi bakýmýndan Avrupa erikleri +7.2 OC 'nin altýnda 1000 saatten fazla bir soðuklama süresi isterler. japon eriklerinde ise bu süre 600 saat kadardýr.
DÝKÝM ÞEKLÝ VE ZAMANI
Kendine verimli çeþitlerle bahçe kurulacaðý zaman eðer bahçede birkaç çeþidin yer almasý isteniyorsa her çeþit bir blok halinde bahçeye yerleþtirilmelidir. Kendine kýsmen verimli veya kendine kýsýr çeþitlerle bahçe kurulacaðý zaman çeþitlerin birbirini tozlayacak þekilde dikilmesi zorunludur. Tozlayýcý oraný 1/9 oranýnda olmalýdýr. Ýkiden fazla çeþitlerle kurulacaksa çeþitler 2'þer 3'er sýra halinde dizilmelidir.
En uygun tozlayýcý çeþit seçilirken çeþidin iyi özellikleri yaný sýra çiçek açma zamanlarýnýn birbirlerini tozlayacak þekilde uygun gelmesine,çiçek tozlarýnýn yüksek çimlenme gücüne sahip olmasýna ve karþýlýklý tozlanma sonucu yüksek oranda meyve tutumu meydana getirecek çeþitlerin seçilmesine özen gösterilmelidir.
Tozlayýcý sayýsý, tozlayýcý çeþidin ekonomi ve pazarlama yönünden amaca uygun bir çeþit olup olmamasýna göre ayarlanmalýdýr. Amaca uygun bir çeþidin tozlayýcý olarak kullanýlmasý halinde, 2 sýra ana çeþide 1 sýra tozlayýcý yeterlidir. Üretim amacýna uygun olmayan bir çeþidin tozlayýcý olarak kullanýlmasý zorunluluðu varsa 8 ana aðaca 1 tozlayýcý olacak þekilde bahçe kurulmalýdýr.
Ayrýca bahçe kurulurken tek çeþit kapama bahçe yerine birden fazla çeþit kullanýlmasý meyve miktar ve kalitesini olumlu yönde etkilediðinden her zaman tercih edilmelidir.
Kýþý ýlýman geçen ve en fazla yaðýþlý olmayan bölgelerde fidanlar Kasým-Aralýk ayýndan itibaren dikilebilirler. Dikim ilkbahar geliþme devresinin baþlamasýna kadar devam edilebilir. Kýþý yaðýþlý veya soðuk geçen bölgelerde ise dikim ilkbahar mevsiminin baþýnda yapýlýr.
TOPRAK ÝÞLEME
Yaðýþlý bölgelerde çayýr bitkileri kullanarak bahçelerde devamlý bir örtü bitkisi bulundurulur. Örtü bitkisi büyüyünce biçilirler. Yaðýþý az bölgelerde, erik bahçeleri devamlý olarak temiz tutulmaya çalýþýlýr. Böyle bölgelerde bahçeler sonbaharda sürülür. Ýlkbaharda toprak tava gelince Þubat sonu veya mart içinde ikinci kez sürülür. Mayýs ayýnda yapýlan üçüncü sürümden sonra sulama kanallarý açýlýr. Aðaçlarýn dipleri çapayla iþlenir. Sulama nedeniyle yazýn bahçeler otlanýrsa sulama kanallarýný bozmamak için topraðý sürmek yerine ot biçimi tercih edilmelidir.
Erik kökleri toprak yüzeyine yakýn bir kýsýmda yayýlmýþ olduðundan derin toprak iþlemesinden kaçýnýlmalýdýr.
SULAMA
Yýllýk yaðýþ miktarý 750 mm'yi geçen bölgelerde erikleri sulamadan da yetiþtirilebilirler. Yaðýþ miktarý bu rakamýn altýna düþen yerlerde sulamanýn yapýlmasý zorunludur. Erikler saçak köklü olduklarýndan ve kökler yüzeysel geliþtiklerinden bunlarýn su istekleri derin köklü meyve türlerine göre daha fazladýr. Mevcut türler arasýnda P. cerasifera türleri kuraklýðý en fazla dayanýr. Ege bölgesinde erik bahçeleri mayýs ayýnýn ikinci yarýsýndan itibaren sonbahar yaðýþlarýna kadar geçen süre içinde 8-12 günde bir sulanýr. Sulama çeþitli þekillerde yapýlýr. Sulama karýk, çanak, tava yöntemi veya karýk-çanak, kombinasyonlarý þekillerinden birisi kullanýlýr. Sulama sistemi topraðýn özelliðine, su kaynaðýnýn zenginlik durumuna göre seçilir. Damlama sulama ve mini yaðmurlama sistemleri de günümüzde uygulamaya girmiþtir.
GÜBRELEME
Erik aðaçlarýna verilecek gübre miktarý, topraktaki besin maddeleri durumuna, topraðýn tipine, aðaçlarýn yaþýna, alýnan ürün miktarýna, ekolojik bölgeye ve aðaçlarýn geliþme durumuna göre deðiþir. Verilecek gübre miktarýnýn yaprak ve toprak analizine göre belirlenmesi en uygun yöntemdir.
Azotlu gübreler kýþ sonunda ilkbahar geliþmesi baþlamadan önce verilmelidir. Erik aðaçlarý azotun hem sülfat, hem de nitrat formuna cevap verirler. Gübreyi seçerken fiyat etmeni de göz önünde bulundurulmalýdýr. Ancak pH'sý 6.5'un altýnda olan topraklarda amonyum sulfat kullanmaktan kaçýnmak gerekir. Üre ise toprak pH'sý 5.0'in altýnda olan topraklarda kullanýlmalýdýr. Azotlu gübrenin haziran ortasýndan sonra uygulanmasý önerilmez. Geç uygulamalar meyvede renk oluþmasýný azaltýr, sonbaharda sürgünlerin uzamasýna neden olur ve kýþ soðuklarýndan zararlanmayý arttýrýr.
Genç aðaçlarda aðaç baþýna her yaþ için 113-226 gr aktif azot uygulanýr. Bu miktarlar arzu edilen büyüme durumuna göre azaltýp çoðaltýlabilir.
Meyve veren aðaçlarda 8.5-11.2 kg/dekar aktif azot uygulamasý önerilebilir.
Fosforlu ve potaslý gübreler kýþ baþýnda, meyve veren aðaçlarda sýralar arasýna, genç aðaçlarda ise taç izdüþümleri çevresine gelecek þekilde verilmelidir.
Kimyasal gübrelerin yaný sýra 2 yýlda bir aðaç baþýna 50 kg iyi yanmýþ çiftlik gübresi (meyve veren aðaçlar için) verilmelidir. Ayrýca yeþil gübreleme yapýlmasý yararlýdýr.
Kimyasal gübrelerin yaný sýra 2 yýlda bir aðaç baþýna 50 kg iyi yanmýþ çiftlik gübresi (meyve veren aðaçlar için) verilmelidir. Ayrýca yeþil gübreleme yapýlmasý yararlýdýr.
