Tweet
Değişik Doruk Dallı Şekil (Modified Leader)
Bu, gövde üzerinde muntazam aralıklarla sarmal (spiral) olarak dağılmîş 4-5 dalım oluşturduğu bir şekil olup kuvvetli ve dipten itibâren sürgün yapan yumuşak ve sert çekirdekli meyve tür ve çeşitleri için uygundur. Gövde üzerinde düzenli dal oluşturmayan meyve tür ve çeşitlerine bu şekli vermek güç olur. Çünkü, istenilen yerlerde dal oluşmayacağı için, gövdenin üzerinde bazı kısımların boş kalması sonucu güneşten zararlanmalar artacağı gibi, ağaçta istenen simetri ve denge de sağlanamaz. Gerçi, gövde üzerinde istenen yerlerde dal oluşmamış ise aşı yapmak suretiyle yeni dallar oluşturmak olasıdır. Fakat bu işlem çok özen ve bilgi isteyen bir tekniği gerektirir. Bu nedenle, kuvvetli gelişme yapmayan meyve tür ve çeşitlerine bu şekli vermemek en doğru bir iştir.
Birinci Yıl
İlk yıl boyunca veya ilkbaharda, gelişme periyodundan önce kış aylan boyunca fidanlar 110-120 cm yükseklikten kesilir, şayet, fidan boyları verilen uzunluklar civannda ise, o takdirde fidan kesilmeden bırakılır. İlkbahar gelişme periyodunun başlamasıyla birlikte fidanlardaki gözler sürmeğe, yeni sürgünler oluşturmağa başlar. Bu andan itibaren de fidanlann bakım işlerinin düzenli olarak yapılması gerekir. Sürgünlerin odunsulaştığı yaz gelişme periyodu ya da kış aylannda fidanlar üzerinde 5 ana dal seçilir. Bu amaçla, yerden itibaren 40 cm yüksekliğinde bulunan dal birinci ana dal olmak üzere, biribirinden 10-20 cm aralıklarla, gövde ile 45°, kendi aralannda 72° lik açı bulunan sarmal (spiral) şeklinde dağılmış 4 ana dal daha seçilir. Ana dal olarak seçilmesini düşündüğümüz dallar arasındaki yüksekliklerle, bunların arasındaki açılann matematiksel doğrulukta olması genellikle olası değildir. Ancak, bu rakamlar bize dallann seçiminde düzenli bir dağılımın gereğini ifade etmesi bakımından önemlidir. Ana dallar seçildikten sonra, geriye kalan dallar gelişmeden alıkonulmak üzere eğilebilir ya da bükülebilir (Şekil 58).
Bu işlemler tamamlandıktan sonra sıra ana dallann kesilmelerine gelir. Bu dallar 40 cm'den daha az bir gelişme göstermişlerse, bunlara dokunulmaz, olduğu gibi bırakılır. Dallar arasında gelişme bakımından fark var ise, kesimler en az gelişen dala göre ayarlanır. Öte yandan, ana dalların"" uç kısımlannda, meyve gözü veya sık gözlü beyaz tüylü yaz sürgünleri oluşmuş ise öncelikle bunların kesilmeleri gerekir. Dallar üzerindeki bu gibi oluşumlar kesilmedikleri takdirde, bunlardan çok kısa, zayıf ve ağacın
gelişmesini bozan sürgünler oluşur. Bu işlemler tamamlandıktan sonra, ana dallar 40-60 cm yükseklikten ve toprağa bakan gözün üzerinden kesilir. Böylece kış budaması da tamamlanmış olur.
İkinci Yıl
İkinci yıl ilk yıl şekillendirilmiş fidanın her ana dalından; anaç, çevrenin ekolojisi ve bakım koşullarına bağlı olarak 3-5 yeni dal oluşur. Diğer şekillerde belirtildiği gibi ister yaz, ister kış ve ilkbahar aylarında her ana daldan; biri, ana dalın devamını sağlayacak, diğeri de yardımcı olacak şekilde 2 dal seçilir, diğerleri durumlarına göre ya kesilir atılır, ya da eğilip bükülebilir. Bu işler yapıldıktan sonra dalların kesilmelerine başlanır. Öncelikle dalların uçlannda tüylü ve boğum aralan kısa yaz sürgünleri oluşmuş ise, o takdirde bunlann mutlak kesilip atılması gerekir. Aksi halde, bu oluşumlardan dal uçlannda buket şeklinde çok zayıf dallar oluşur. Bunlar da dalın gelişmesini önler, sonuçta meyve ağacı da gelişmeden geri kalır, çalılaşır.
Ana dallann uzunluklan 60-80 cm ise, bunlar meyve ağaçlannın tür ve çeşidinin kesimine karşı tepkisi, çevrenin ekolojik koşullan ve toprak verimliliği dikkate alınarak bir miktar kısallılmalıdır. Yardımcı dallar da genel ilkelere uygun olarak kesilir yani, ana dallann uçlannda 45°lik açı yapacak doğrunun yardımcı dala dokunduğu noktalar kesim yerlerini gösterir. Kesimler mutlaka iyi oluşmuş, toprağa bakan gözler üzerinde yapılarak kış budaması tamamlanmış olur.
Üçüncü ve Sonraki Yıllar
İlkbahar ve yaz gelişme pcriyodlannda ağaçlarda gerekli bakım işleri yürütülür. Bütün bunlardan sonraki her yıl ana ve yardımcı dallar üzerinde oluşacak 3-5 daldan birer tanesi ana ve yardımcı dallann devamını, birer tanesi de bunlann yardımcı dalını oluşturmak üzere ikişer dal seçilir. Geri kalan dallar ise durumlanna göre eğilir bükülür ya bağ olarak kullanılır, ya da kesilip atılır. Ana dallar 40-50, yardımcı dallar 20-30 cm yükseklikten kesilmek suretiyle bu işlemlere, ağaçlarda 5 yardımcı dal oluşuncaya kadar devam edilir.
Her yıl yardımcı dallann yönlerinin bir öncekinin aksi yönünde olmasına özen gösterilir. Böylece dallar arasında simetri ve denge gerçekleştirilmiş ve bunlann birbirlerini gölgelemesi önlenmiş olur.
Bu, gövde üzerinde muntazam aralıklarla sarmal (spiral) olarak dağılmîş 4-5 dalım oluşturduğu bir şekil olup kuvvetli ve dipten itibâren sürgün yapan yumuşak ve sert çekirdekli meyve tür ve çeşitleri için uygundur. Gövde üzerinde düzenli dal oluşturmayan meyve tür ve çeşitlerine bu şekli vermek güç olur. Çünkü, istenilen yerlerde dal oluşmayacağı için, gövdenin üzerinde bazı kısımların boş kalması sonucu güneşten zararlanmalar artacağı gibi, ağaçta istenen simetri ve denge de sağlanamaz. Gerçi, gövde üzerinde istenen yerlerde dal oluşmamış ise aşı yapmak suretiyle yeni dallar oluşturmak olasıdır. Fakat bu işlem çok özen ve bilgi isteyen bir tekniği gerektirir. Bu nedenle, kuvvetli gelişme yapmayan meyve tür ve çeşitlerine bu şekli vermemek en doğru bir iştir.
Birinci Yıl
İlk yıl boyunca veya ilkbaharda, gelişme periyodundan önce kış aylan boyunca fidanlar 110-120 cm yükseklikten kesilir, şayet, fidan boyları verilen uzunluklar civannda ise, o takdirde fidan kesilmeden bırakılır. İlkbahar gelişme periyodunun başlamasıyla birlikte fidanlardaki gözler sürmeğe, yeni sürgünler oluşturmağa başlar. Bu andan itibaren de fidanlann bakım işlerinin düzenli olarak yapılması gerekir. Sürgünlerin odunsulaştığı yaz gelişme periyodu ya da kış aylannda fidanlar üzerinde 5 ana dal seçilir. Bu amaçla, yerden itibaren 40 cm yüksekliğinde bulunan dal birinci ana dal olmak üzere, biribirinden 10-20 cm aralıklarla, gövde ile 45°, kendi aralannda 72° lik açı bulunan sarmal (spiral) şeklinde dağılmış 4 ana dal daha seçilir. Ana dal olarak seçilmesini düşündüğümüz dallar arasındaki yüksekliklerle, bunların arasındaki açılann matematiksel doğrulukta olması genellikle olası değildir. Ancak, bu rakamlar bize dallann seçiminde düzenli bir dağılımın gereğini ifade etmesi bakımından önemlidir. Ana dallar seçildikten sonra, geriye kalan dallar gelişmeden alıkonulmak üzere eğilebilir ya da bükülebilir (Şekil 58).
Bu işlemler tamamlandıktan sonra sıra ana dallann kesilmelerine gelir. Bu dallar 40 cm'den daha az bir gelişme göstermişlerse, bunlara dokunulmaz, olduğu gibi bırakılır. Dallar arasında gelişme bakımından fark var ise, kesimler en az gelişen dala göre ayarlanır. Öte yandan, ana dalların"" uç kısımlannda, meyve gözü veya sık gözlü beyaz tüylü yaz sürgünleri oluşmuş ise öncelikle bunların kesilmeleri gerekir. Dallar üzerindeki bu gibi oluşumlar kesilmedikleri takdirde, bunlardan çok kısa, zayıf ve ağacın
gelişmesini bozan sürgünler oluşur. Bu işlemler tamamlandıktan sonra, ana dallar 40-60 cm yükseklikten ve toprağa bakan gözün üzerinden kesilir. Böylece kış budaması da tamamlanmış olur.
İkinci Yıl
İkinci yıl ilk yıl şekillendirilmiş fidanın her ana dalından; anaç, çevrenin ekolojisi ve bakım koşullarına bağlı olarak 3-5 yeni dal oluşur. Diğer şekillerde belirtildiği gibi ister yaz, ister kış ve ilkbahar aylarında her ana daldan; biri, ana dalın devamını sağlayacak, diğeri de yardımcı olacak şekilde 2 dal seçilir, diğerleri durumlarına göre ya kesilir atılır, ya da eğilip bükülebilir. Bu işler yapıldıktan sonra dalların kesilmelerine başlanır. Öncelikle dalların uçlannda tüylü ve boğum aralan kısa yaz sürgünleri oluşmuş ise, o takdirde bunlann mutlak kesilip atılması gerekir. Aksi halde, bu oluşumlardan dal uçlannda buket şeklinde çok zayıf dallar oluşur. Bunlar da dalın gelişmesini önler, sonuçta meyve ağacı da gelişmeden geri kalır, çalılaşır.
Ana dallann uzunluklan 60-80 cm ise, bunlar meyve ağaçlannın tür ve çeşidinin kesimine karşı tepkisi, çevrenin ekolojik koşullan ve toprak verimliliği dikkate alınarak bir miktar kısallılmalıdır. Yardımcı dallar da genel ilkelere uygun olarak kesilir yani, ana dallann uçlannda 45°lik açı yapacak doğrunun yardımcı dala dokunduğu noktalar kesim yerlerini gösterir. Kesimler mutlaka iyi oluşmuş, toprağa bakan gözler üzerinde yapılarak kış budaması tamamlanmış olur.
Üçüncü ve Sonraki Yıllar
İlkbahar ve yaz gelişme pcriyodlannda ağaçlarda gerekli bakım işleri yürütülür. Bütün bunlardan sonraki her yıl ana ve yardımcı dallar üzerinde oluşacak 3-5 daldan birer tanesi ana ve yardımcı dallann devamını, birer tanesi de bunlann yardımcı dalını oluşturmak üzere ikişer dal seçilir. Geri kalan dallar ise durumlanna göre eğilir bükülür ya bağ olarak kullanılır, ya da kesilip atılır. Ana dallar 40-50, yardımcı dallar 20-30 cm yükseklikten kesilmek suretiyle bu işlemlere, ağaçlarda 5 yardımcı dal oluşuncaya kadar devam edilir.
Her yıl yardımcı dallann yönlerinin bir öncekinin aksi yönünde olmasına özen gösterilir. Böylece dallar arasında simetri ve denge gerçekleştirilmiş ve bunlann birbirlerini gölgelemesi önlenmiş olur.