Tweet
ÜRÜN BUDAMASI
Meyve ağaçlan, düzenli bir budama, sulama, gübreleme ve benzeri bakım işleri sonucu, belirli süreler sonunda fizyolojik dengeye girerler. Bu devrede ağaçlarda generatif faaliyetler ile vegetatif gelişme arasında düzen ve birlik vardır. Yetiştiricinin ağaçlara kazandırdığı bu önemli fizyolojik dengeyi uzun süre devam ettirmesi arzu edilir. Bu da ancak ürün budaması ile başarılabilir.
Genellikle, meyve ağaçları içerisinde bulundukları çevre ve bakım koşullan ile anaçların etkisi altında gelişir ve meyve verir Meyve bahçesi tesis ederken, hiç şüphe yok ki, çevreye yani ekolojik koşullara uygun meyve tür ve çeşitler seçilmeli ve meyve ağaçlarının isteklerine göre teknik ve kültürel işler düzenli bir şekilde yürütülmelidir. Bunlardan özellikle şekil ve ürün budaması üzerinde dikkatle durulması gerekmektedir.
Şekil budamasındaolduğu gibi, ürün budamasının da üzerinde durulması gereken bazı ilkeler mevcuttur.Yetiştirici budama yaparken bunları dikkate aldığı takdirde ağaçları fizyolojik dengede tutabilir.
(1) Daha önce de belirtildiği gibi, meyve ağaçlan, yaşlandıkça veya sürgün gelişmeleri yetersiz olmaya başlayınca, bunların daha şiddetli budanmaları gerekir, yani kesmeler daha kısa olmalı, bükülmüş veya eğilmiş_ya da bağ olarak kullanılmış dallann bir kısmı çıkartılmalıdır. Ancak bu işlem yapılırken, dallann tümü bir yılda çıkartılmamalı, çok yıllık bir program yapılarak her yıl buna göre dallar kesilmelidir.
2. Ana dallar, birer birer ele alınmalı, bunlar üzerinde dikine
büyüyen obur ya da hirhiri üzerine gelen dallar var ise çıkartılmalıdır
3. Ana veya yardımcı dallardan çıplaklaşmaya yönelenler kısa
kesilerek, boş yerlerde yeni dallann oluşmasına çalışılmalıdır.
4. Çok yaşlı meyve ağaçlarında meyve dallarından bir kısmı
özellikle yaslı olanları kesilerek veya yaşlı meyve dalları kısaltılarak (Şekil
68) meyve dallarının yenilenmelerine çalışılmalıdır. Bu durum, şüphesiz oldukça yaşlı meyve ağaçlanna uygulanması gereken bir ilkedir. Ancak genç, yeni meyve vermeğe başlamış ağaçlara bu kural uygulanmamalıdır.
5. Kuru, hastalıklı ve zayıflamış dallar_diplerinden kesilerek çıkartılmalıdır.
6. Meyve ağaçlarında, yardımcı dallar arasında kuvvetli dallar
Oluşmuş ise bunlar, meyve dalları üzerinde kısaltılmalıdır.
7. Bir ana veya yardımcı dal üzerinde fazla miktarda meyve dalı oluşmuş ise, bunlar arasında seyreltme yapılmalı yani güneş görebilir veya iyi olmuş dallar bırakılmalı, güneş görmeyen, dallar ile iç kısımlarda bulunanlar çıkartılmalıdır. Ancak, bu işlem uygulanırken dalların çıplaklaşmamalarına özellikle ve özenle dikkat edilmelidir (Micke, 1980).
8. Ürün_budamasında dal bükme ve eğmelerine yer verilmemeli-
dallar ancak bağ olarak kullanılmalıdır.
9. Ürünün ağırlığı nedeniyle eğilerek açılan genişlemiş dallar, diğer dallarla bağlanarak veya yerden herek verilerek eski büyüme açılarına getirilmek suretiyle vegetatif gelişmeye zorlanmalıdır.
10. Meyve seyreltmesine önem verilmelidir.
11. Hiç şüphesiz bütün bu işlemlerden başka, zararlı ve hastalıklarla her mevsim savaşılmah ve özellikle başta azotlu olmak üzere diğer gübrelerin de zamanında verilmesi için özel bir titizlik gösterilmelidir. Öte yandan, meyve bahçesi, içerisinde bulunduğu çevre şartlarına göre sulanmalı ve toprak işlemeleri de aksatılmaksızın yürütülmelidir.
12. Meyve ağaçlarının büyüme noktalarında, yaz gelişme döneminde buket şeklinde zayıf, sık, beyaz tüylü dallar oluşmuş ise bunlar kesilerek atılmalıdır.
13. Obur dallar mutlak olarak kesilmeli, ancak bağ olarak
kullanılmaya yarayışlı olanlarla, ağaçlardaki boşlukları dolduracak nitelikte olanlar bırakılmalıdır.
Meyve ağaçlan, düzenli bir budama, sulama, gübreleme ve benzeri bakım işleri sonucu, belirli süreler sonunda fizyolojik dengeye girerler. Bu devrede ağaçlarda generatif faaliyetler ile vegetatif gelişme arasında düzen ve birlik vardır. Yetiştiricinin ağaçlara kazandırdığı bu önemli fizyolojik dengeyi uzun süre devam ettirmesi arzu edilir. Bu da ancak ürün budaması ile başarılabilir.
Genellikle, meyve ağaçları içerisinde bulundukları çevre ve bakım koşullan ile anaçların etkisi altında gelişir ve meyve verir Meyve bahçesi tesis ederken, hiç şüphe yok ki, çevreye yani ekolojik koşullara uygun meyve tür ve çeşitler seçilmeli ve meyve ağaçlarının isteklerine göre teknik ve kültürel işler düzenli bir şekilde yürütülmelidir. Bunlardan özellikle şekil ve ürün budaması üzerinde dikkatle durulması gerekmektedir.
Şekil budamasındaolduğu gibi, ürün budamasının da üzerinde durulması gereken bazı ilkeler mevcuttur.Yetiştirici budama yaparken bunları dikkate aldığı takdirde ağaçları fizyolojik dengede tutabilir.
(1) Daha önce de belirtildiği gibi, meyve ağaçlan, yaşlandıkça veya sürgün gelişmeleri yetersiz olmaya başlayınca, bunların daha şiddetli budanmaları gerekir, yani kesmeler daha kısa olmalı, bükülmüş veya eğilmiş_ya da bağ olarak kullanılmış dallann bir kısmı çıkartılmalıdır. Ancak bu işlem yapılırken, dallann tümü bir yılda çıkartılmamalı, çok yıllık bir program yapılarak her yıl buna göre dallar kesilmelidir.
2. Ana dallar, birer birer ele alınmalı, bunlar üzerinde dikine
büyüyen obur ya da hirhiri üzerine gelen dallar var ise çıkartılmalıdır
3. Ana veya yardımcı dallardan çıplaklaşmaya yönelenler kısa
kesilerek, boş yerlerde yeni dallann oluşmasına çalışılmalıdır.
4. Çok yaşlı meyve ağaçlarında meyve dallarından bir kısmı
özellikle yaslı olanları kesilerek veya yaşlı meyve dalları kısaltılarak (Şekil
68) meyve dallarının yenilenmelerine çalışılmalıdır. Bu durum, şüphesiz oldukça yaşlı meyve ağaçlanna uygulanması gereken bir ilkedir. Ancak genç, yeni meyve vermeğe başlamış ağaçlara bu kural uygulanmamalıdır.
5. Kuru, hastalıklı ve zayıflamış dallar_diplerinden kesilerek çıkartılmalıdır.
6. Meyve ağaçlarında, yardımcı dallar arasında kuvvetli dallar
Oluşmuş ise bunlar, meyve dalları üzerinde kısaltılmalıdır.
7. Bir ana veya yardımcı dal üzerinde fazla miktarda meyve dalı oluşmuş ise, bunlar arasında seyreltme yapılmalı yani güneş görebilir veya iyi olmuş dallar bırakılmalı, güneş görmeyen, dallar ile iç kısımlarda bulunanlar çıkartılmalıdır. Ancak, bu işlem uygulanırken dalların çıplaklaşmamalarına özellikle ve özenle dikkat edilmelidir (Micke, 1980).
8. Ürün_budamasında dal bükme ve eğmelerine yer verilmemeli-
dallar ancak bağ olarak kullanılmalıdır.
9. Ürünün ağırlığı nedeniyle eğilerek açılan genişlemiş dallar, diğer dallarla bağlanarak veya yerden herek verilerek eski büyüme açılarına getirilmek suretiyle vegetatif gelişmeye zorlanmalıdır.
10. Meyve seyreltmesine önem verilmelidir.
11. Hiç şüphesiz bütün bu işlemlerden başka, zararlı ve hastalıklarla her mevsim savaşılmah ve özellikle başta azotlu olmak üzere diğer gübrelerin de zamanında verilmesi için özel bir titizlik gösterilmelidir. Öte yandan, meyve bahçesi, içerisinde bulunduğu çevre şartlarına göre sulanmalı ve toprak işlemeleri de aksatılmaksızın yürütülmelidir.
12. Meyve ağaçlarının büyüme noktalarında, yaz gelişme döneminde buket şeklinde zayıf, sık, beyaz tüylü dallar oluşmuş ise bunlar kesilerek atılmalıdır.
13. Obur dallar mutlak olarak kesilmeli, ancak bağ olarak
kullanılmaya yarayışlı olanlarla, ağaçlardaki boşlukları dolduracak nitelikte olanlar bırakılmalıdır.