aşılı fide yetiştiriciliği

[despero]

aşılı fide yetiştiriciliği konusunda yardımcı olabilir misiniz.....döküman bulamıyorum hakkında türkçe...şimdiden teşekkür ederim arkadaşlar...???

[Selahattin YILMAZ]

Cevap: .aşılı fide yetiştiriciliği

Aşılı fide konusunda döküman bulmazsınız, ancak forumumuzda karpuz aşısı ve domates aşısı başlığında bilgiler bulabilirsiniz.

[havvs07]

Cevap: aşılı fide yetiştiriciliği

arkadaşlar aşılı fide yetiştiriciliğinde 1 kasımda işe başlayacağım ve başlamadan önce bilgi donanımına sahp olmak istiyorum yardımcı olursanız sevinirim

[Behramkale]

Cevap: aşılı fide yetiştiriciliği

Aşılı Fide Yetiştirme Metotları
Domates, Patlıcan, Hıyar, Kavun ve Karpuzda Aşılı Fide ile yetitiştiricilikte kullanılan Aşılama Metotları.

Dilicikli aşı Yanaştırma aşı Domates ve hıyarda İncir yapraklı Kabakgillerde kullanılır.
Yarma aşı Domates ve Patlıcan aşılamasında kullanılır.
Koltuk aşısı Kakma aşı Sebze türlerinde kullanma alanı bulan aşılama metodudur.

Aşılı Fide yetiştirme Koşulları
Aşılı fide yetiştirmede tutma oranının artırılması için Aşağıda koşulların göz önünde bulundurulmasıyla başarı oranı % 80- 90 a kadar ulaşılabilir.

• Uygun anac seçimi Aşı yerinin iyi kaynaşması için ilk şartın Anaç ile kalemin aynı familyadan bazen de aynı cins içine giren türler arasında olmalıdır.
• Seçilen anaç kalem olarak kullanılan kültür bitkisinin gelişmesine erkenciliğe ve verimine olumlu etki yapmalıdır.
• Domates ile Patlıcan arasında yapılan aşıda aşı uğuşmazlığına rastlanmamaktadır.
• Kabakgillerde ise aynı familyadan türle bir biriyle aşılanabilmekte fakat Karpuz üzerine karpuz aşılamada olumlu sonuç alınamaktadır.

Aşıda kullanılan bitkilerin yetiştirilmesi ve aşılamadan sonra bakım şartları.

• Aşılamada kullanılan bitkiler yetiştirilirken Ortam sıcaklığı 18-22 C olmalıdır.
• Aşılamadan 15 gün önce fidelerin bulunduğu ortam sıcaklığını özellikle 2-3 C düşürülerek fidelerin pişkinleşmesi sağlanır.
• Aşılama sırasında meydana gelecek su kaybını önlenmesi için Aşıdan 2-3 gün önce bolca sulanır.
• Anaç ve kalem bitkilerin aynı yerde yetiştirilmesi Aşının başarısını arttırır.
• Aşılama sırasında ve aşılamadan sonra ortam sıcaklığı 20-25 C ve orantılı nemin %75- 80 arasında olması Aşı yerinin kaynaşmasını hızlandırır.
• Aşılanan fidelerin bulunduğu ortamın nemini koruması için üzerine ince pilastik örtü örtülmelidir.

Aşı Zamanı
En uygun aşı zamanı bitkilerin taze oldukları dönemdir. Bu dönemde hücrelerin bölünme hızının yüksek olması nedeni ile kaynaşmada hızlanmaktadır.
Aşılamadaki anac ve kalemin çaplarının eşit veya yakın çapda olması kaynaşma oranını artırmaktadır.

Uygun aşı metodu
Kısa sürede kolaylıkla yapılabilen aşı metodu seçilmelidir.
Yarma ve Koltuk Aşı metotlarının daha uygun olduğu görülmektedir.

Aşı yerinin ve Kullanılan aletlerin sterilizesi
Aşılama devresinde bitkilerin bünyesinde fazla su bulunması ve yetiştirme ortamında bulunan yüksek nem, kesilen yüzeylerin bulaşmasına sebep olur. Aşıda tutma oranı azalır.
Bu sebeple aşılamada kullanılan bitki ve aletlerin temizliğine dikkat edilmeli. Steril aletler kullanılmalıdır. Aşıyı yapan kişilerinde ellerini alkol ile temizlemelidir.

Aşı yerinin bağlanması
Aşı yapıldıktan sonra kullanılan bağlama materyali Aşının tutmasına yardımcı olur. Aşılamada slofan bant alüminyum şerit Pens ve benzeri mandallar kullanılır.
Kabakda koltuk aşısı ve Domateste yandan delikli patlıcan aşısında bağlama yapılmaz.

Kalem ve anacın yapraklı olması.
Aşılama yapıldıktan sonra bitkilerin en aza indirilmelidir. Kalemde yaprak sayısı 1-2 olmasında yarar vardır. Aşı tuttuktan sonra anacın üzerindeki yaprakların alınmasında ayrıca yetişme devresi boyunca meydana gelecek sürgünlerin de gelişmesine mani olunmalıdır.

Briesle Metodu ile Domates Aşılama

Bu metotla aşı yapılırken şu sıralama takip edilir.
Anaç tohumun kabuğu üretimi yapılacak domates çeşidinden daha sert olması gerektiğinden 7-10 gün daha erken ekilir.

Anaç bitki ve yetiştirilen çeşide ait fideler aynı anda 10-12 cm çaplı saksılara 3-4 cm aralıkla birlikte şaşırtılır.

Anaç ve yetiştirilen çeşidin fidelerinin gövdeleri 6-8 mm veya 5-7 yapraklı olduğunda aşı işlemi yapılır.

Yetiştirilen çeşit kotiledon yapraklarının hemen üstünden
yukarı doğru meyilli olarak kesilmesi gerekir. Anacın tepesi de meyilli olarak kesilir. Kesilen anaç gövdesinin üst ucu yetiştirilen çeşitten tarafa ve yetiştirilen çeşitteki biraz daha yukarda olmalıdır.

Anacın kesilen gövde ucu yetiştirilecek bitkinin kesilen kısmına dikkatlice yerleştirilir. Kesilen kısmın etrafı selofan bant ile sarılır ve aşılanan bitkinin sallanmaması için bir çubuğa bant il tutturulur.

Aşılamadan sonra saksıda uygun nemi temin etmek için fidelerin üzeri polietilen örtü ile kapatılır.
Aşılı fidelerin bakımında sıcaklık normal domates yetiştiriciliğinde olduğu gibidir.
Dikim zamanında genel olarak üretilen çeşidin kökü daha sonradan olabilecek bulaşmayı önlemek için aşı yerinin altından kesilerek yok edilir.
Aşılama tekniği üzerindeki hayati süre.
Aşılama sırasında dikkat edilecek hijyenik tedbirlere de bağlıdır.
Dilicikli aşı ile İncir yapraklı kabak üzerine Hıyar aşılama

Aşılı hıyar fidesi ile yetiştiricilik yalnız serada veya ipe alınan yetiştiricilikte başarılı olmaktadır.
Yerde sürünen hıyar yetiştiriciliğinde toprağa değen gövde nadiren de olsa kökler meydana gelmekte ve Aşılamanın masa kalmamaktadır.
Gövdede meydana gelecek köklerle hastalıklar bulaşabilmektedir.
Topraktan bulaşan kök hastalıklarına karşı en çok kullanılan hastalıklara dayanıklı anaç (Cucurbita ficifolia) İncir yapraklı kabaktır.

Uygulama Japonya ve Batı Avrupa Ülkelerinde yaygındır.
Cucurbita ficifolia anacı üzerine hıyar aşılamada yapılacak işlemler şöyledir.
1. gün hıyar çeşidi kasaya ekilir. 4. gün Çimlenip toprak üzerine çıkan fidelerden daha pişkin fide elde etmek için saksılara şaşırtma yapılır. 6. gün Cucurbita ficifolia anacının tohumları ekilir ve gerekirse saksılara şaşırtılabilir.

Her iki bitkinin hipokotillerinin (kotiledon yapraklarına kadar olan kısım) Uzaması için kısa bir süre az ışığa ve yüksek sıcaklığa (30 C) maruz bırakılır. 10 cm lik hibokotil uzunluğu aşılama için uygun yüksekliktir.

11.Gün bitkiler aşıya uygundur. Anaç bitki saksıdan veya kasadan dikkatlice sökülür tohum yaprağının altından jiletle yukarıdan aşşağı doğru meyilli kesilir. Yetiştirilen hıyar fidesi de saksıdan sökülür. Anacı kesildiği aynı yükseklikte ve altından yukarı doğru meyilli kesilir. Anaç ve hıyar çeşidi gövdenin yarısına kadar ve aynı meyil ve uzunluk da kesilmelidir. Kesilen kısmın uzunluğu 1-1.5 cm olmalıdır.
Kesilen diller bir biri arasına yerleştirilir. Aşılama yerinin etrafı alüminyum folya veya selofan bant ile sarılır. Her iki bitki birlikte saksıya şaşırtılır. (dikilir)

Aşılanan bitki sera içindeki plastik tünel altına alınır. Aşılamadan sonra bitkilerin bulunduğu ortamın sıcaklığı en az bir gün yüksek tutulur.
Havalandırma azaltılır. 12-15. gün bitkilerin sertleşmesi (pişkinleşmesi) için her gün bir kaç saat plastik tünel açılır.

21. Gün Aşılamasan 10-12 gün sonra kaynama meydana gelir. Anacın tepesi aşı üzerinden kesilir. 28. Gün hıyar bitkisinin gövdesi aşının altından kesilir. ?imdi aşı işlemi tamamlanmış yetiştirme alanına dikilebilir.

Aşılı bitkiler kök hastalıklarına karşı dayanıklı olup erkencilik sağlarlar. Bu sebepden aşılanmamışlardan daha çok verimlidirler. Aynı zamanda daha düşük toprak sıcaklığına karşı dirençlidirler.

Aşılı fide yetiştirme devresi normal yetiştiriciliğe göre 8-10 gün daha uzamaktadır.
Domates Üzerine Yandan Delikli Patlıcan Aşı

Bu aşı Tekniği hastalıklara karşı dayanıklı olan anaç 6-7 yapraklı Aşı (Kalem) olarak kullanılacak fide 2-3 yapraklı devrede olmalıdır. Anacın tepesi 3-4 yaprak kalacak şekilde kesilir. gövde üzerinde bulunan sürgünler temizlenir. Anaçta aşı yerinin delinmesinde özel olarak hazırlanmış mızrak şeklinde bir bıçakla (Özel bıçak) 3 cm uzun 3-4 mm genişlikte ve ucu 1.5 mm ve kalınlığı 1.5-2 mm balık sırtı şeklindedir.
Ayrıca çalışmayı kolaylaştırmak için bir sapa takılmıştır.

Aşılama sıra ile altdaki işlemler yapılmaktadır.

Tepesi kesilen anacın gövdesi üst koltukdan delinir. 2-3 yapraklı olarak alınan kalem iki yanından kama şeklinde yontularak inceltilir ve gövdede açılan deliğe yerleştirilir.
İyice temas etmesi sağlanır. Bunun için gerekirse pens (maşa) kullanılır. Bu aşı tekniğinin diğer aşı tekniklerine göre tutma oranı yüksektir. Aşı yerinin bağlanılmasına gerek duyulmaz.
Kalem ve anaç bitki 10 gün düşük sıcaklıkda 2-3 c daha düşük sulama azaltılarak pişkinleştirilir.
Aşılamadan bir gün önce sulanır. Aşılama yapıldıktan sonra ortam sıcaklığı 20-22 C ve nem % 70-80 tutulmalıdır.
Aşı yerinde kaynaşma olduktan sonra şişkinlik meydana gelmektedir. Ayrıca anac üzerinde sürgünler görülmektedir. Anaç üzerindeki sürgünler temizlenir.

Kabakgillerde Koltuk Aşısı

Kabakgillerde koltuk aşısında anaçta kotiledon yapraklarından sonra meydana gelen ilk yapraklar yani büyüme noktası alınır. özel olarak yapılmış kama biçimindeki bıçak yardımı ile anacın gövdesinde 0,7- 1cm derinlikte delik açılır.iki yanı alınarak " V " şeklinde kalem yontularak boşluğa yerleştirilir. Bu teknik yarma veya delikli aşıya göre daha kolaydır ve daha az işçilik ister. Aşı yerinin sarılması gerekli olmayabilir.