Tweet
BAĞ TESİSİNDE DİKKATE ALINMASI GEREKEN HUSUSLAR
1. Bağ tesisinin planlama aşamasında bu konuda uzman resmi ve/veya özel kişi ve/veya kuruluşlardan teknik yardım
alınmalıdır.
2. Ülkemizin bağ bölgeleri tümüyle filoksera böceği ve nematodlar ile bulaşıktır. Kendi kökleri üzerinde yetiştirilen üzüm
çeşitlerine ait bağlarda asmaların kök sisteminde beslenen ve kökler üzerinde ur ve yara oluşturarak bağların kısa
sürede çökmesine yol açan bu zararlılarla ilaçlı mücadele yapılamadığından, tek çare dayanıklı anaç kullanılmasıdır.
Bu yüzden, üzüm çeşitlerinin bir yaşlı dallarından (çubuk) hazırlanan çeliklerin doğrudan ya da köklendirildikten sonra
(yerli fidan) bağ tesisinde kullanılmasından kesinlikle kaçınılmalıdır. Yeni bağ tesis edilirken, aşısız Amerikan asma
fidanlarının kullanılması da mümkün olmakla birlikte;-bağda aşılamanın ve aşı tutturmanın zorluğunun yanı sıra, aşı
için geçen sürede uğranılan zaman kaybı da dikkate alınarak, bağ kurulacak yerin iklim ve toprak koşullarına uygun
anaçlar ile üretilmiş "Aşılı Asma Fidanları11 tercih edilmelidir. Açık köklü veya kapalı olarak üretilebilen aşılı fidanlarda;
daha iyi gelişmiş olmaları, daha erken dönemde dikilebilmeleri, dikim ve bakım işlerinin daha kolay olmasından dolayı
açık köklü olanları tercih edilmelidir. Özel ya da zorunlu durumlarda kaplı fidanlar da kullanılabilir.
3. Bağ tesisinde; ismine doğru ve sağlıklı olduğu, TSE'nin standartlarına uygun olarak üretildiği garanti edilen SERTİFİKALI
fidanlar tercih edilmelidir. Böylece hem fidanın kalitesi yönünden güvence alınmış, hem de bu alandaki kamu desteklerinden
yararlanma yolu açılmış olmaktadır. Sertifikalı fidanlar, üzerlerindeki mavi renkli sertifika etiketi ile satışa sunulur. Açık
köklü olarak üretilen aşılı ve aşısız asma fidanlarının her 50'lik demeti için bir adet yine aşılı ve aşısız olarak üretilen
kaplı asma fidanlarının ise her biri için ayrı bir sertifika etiketi bağlanır.
4. Fidan siparişleri, açık köklü fidanlar için bit yıl, kaplı fidanlar için en az 6 ay önceden verilmelidir.
5. Bağ kurulacak arazinin meyil durumu, sulama, toprak işleme, gübreleme, budama, hasat gibi kültürel işlemlerde
mekanizasyona ve erozyon kontrolüne imkan vermeyecek derecede yüksekse, sekileme veya teraslama; arazi yüzeyi
engebeli ise tesviye yapmak gerekebilir.
6. Bağ tesisine karar vermeden önce, arazinin toprak yapısını temsil edecek sayıda 0-30,30-60, 60-90 ve 90-120 cm
derinlikten toprak örnekleri (her derinlikten fer kg) alınarak toprak yapısı ve pH'nın yanı sıra aktif kireç, tuzluluk, organik
madde kapsamları ile makro (N,P,K,Ca, Mg, S) ve mikro (Fe, Mn, Zn, Cu, Bor, Molibden) besin elementlerinin yarayışlı
düzeyleri belirlenmeli ve analiz sonuçları iklim verileri (Özellikle sıcaklık, güneşlenme ve yağış) ile birlikte değerlendirilerek
anaç ve çeşit seçimi yapılmalıdır. Sulama suyunun kaynağından alınacak su örneğinde de su kalitesinin belirlenmesine
yönelik olarak sertlik, tuzluluk ve Na alkaliliği ve bor içeriği analiz ettirilmelidir.
7. Bağ tesisi için uygun olduğuna karar verilen arazide seki, teras, tesviye (gerek duyulursa) ve temizlik (taş, bitki vb.)
işlemleri tamamlandıktan sonra önce dip kazan (tercihen yaz ortasında ve 1 x 1 m aralıklarla) ile 70-75 cm'den patlatma
da denilen derin toprak işlemi yapılır. Sonbaharda toprak işleme tavına geldiğinde toprağın organik madde düzeyi (%1'in
üzerinde olması istenir) dikkate alınarak toprak yüzeyine, dekara 1-3 ton iyi yanmış ahır gübresi serildikten sonra krizma
pulluğu ile 30-40 cm derinlikte toprak işleme yapılır.
8. Sıraların düzgün olması için işaretleme ve dikim sırasında, uzunluğu sıra üzeri dikim sıklığına göre değişen (genellikle
100-150 cm) "Dikim tahtası" kullanılmalıdır.
9. Dikim çukurları, dikimden hemen önce, 20-30 cm çapında ve 30-40 cm derinliğinde açılmalıdır.
10. Açık köklü fidanlarda, daha önce yapılmamışsa "Dikim budaması" yapılmalıdır. Bu budama ile fidan tek bir dala
sahipse bu dal, daha fazla sayıda dala sahipse aralarından seçilen dal 2 göz üzerinden budanır, diğerleri dipten çıkarılır.
Kökler ise dipten itibaren 8-10 cm'lik uzunluktan budanır.
11. Dikimden hemen önce, çukurların tabanına organik gübre ile karıştırılmış 1-2 kürek üst toprak serilir, onun üzerine
toprak analiz sonuçlarına göre uygun miktarda, gerekli makro ve mikro besin elementleri ile humik ve fulvik asitleri
içeren taban gübresi serilir, onun da üzerine iki kürek üst toprak serilip düzeltildikten sonra dikime geçilir. Fidanın dikim
yerinin ve derinliğinin ayarlanmasında "Dikim tahtasından yararlanılır. Bunun için, fidan aşı yerinden tahtanın orta yivine
asılarak çukurun üst toprakla doldurulmasına devam edilir. Dikim çukuru yarıyı geçecek şekilde üst toprakla doldurulduktan
sonra, toprak ayakla bastırılarak orta düzeyde sıkıştırılır, ardından can suyu verilir. Su süzüldükten sonra, çukurun üst
boşluğu çukurun dibinden çıkan toprakla doldurulur ve tekrar hafifçe bastırılır. Dikim tamamlanınca, fidanın uç gözü
nemli üst toprakla yaklaşık 5 cm. örtülecek şekilde kümbetleme yapılır. Üretici firma tarafından dikim budaması yapıldıktan
sonra aşı yerinin üst bölümü parafinlenerek satışa sunulan fidanlar için kümbetlemeye gerek yoktur.
1. Bağ tesisinin planlama aşamasında bu konuda uzman resmi ve/veya özel kişi ve/veya kuruluşlardan teknik yardım
alınmalıdır.
2. Ülkemizin bağ bölgeleri tümüyle filoksera böceği ve nematodlar ile bulaşıktır. Kendi kökleri üzerinde yetiştirilen üzüm
çeşitlerine ait bağlarda asmaların kök sisteminde beslenen ve kökler üzerinde ur ve yara oluşturarak bağların kısa
sürede çökmesine yol açan bu zararlılarla ilaçlı mücadele yapılamadığından, tek çare dayanıklı anaç kullanılmasıdır.
Bu yüzden, üzüm çeşitlerinin bir yaşlı dallarından (çubuk) hazırlanan çeliklerin doğrudan ya da köklendirildikten sonra
(yerli fidan) bağ tesisinde kullanılmasından kesinlikle kaçınılmalıdır. Yeni bağ tesis edilirken, aşısız Amerikan asma
fidanlarının kullanılması da mümkün olmakla birlikte;-bağda aşılamanın ve aşı tutturmanın zorluğunun yanı sıra, aşı
için geçen sürede uğranılan zaman kaybı da dikkate alınarak, bağ kurulacak yerin iklim ve toprak koşullarına uygun
anaçlar ile üretilmiş "Aşılı Asma Fidanları11 tercih edilmelidir. Açık köklü veya kapalı olarak üretilebilen aşılı fidanlarda;
daha iyi gelişmiş olmaları, daha erken dönemde dikilebilmeleri, dikim ve bakım işlerinin daha kolay olmasından dolayı
açık köklü olanları tercih edilmelidir. Özel ya da zorunlu durumlarda kaplı fidanlar da kullanılabilir.
3. Bağ tesisinde; ismine doğru ve sağlıklı olduğu, TSE'nin standartlarına uygun olarak üretildiği garanti edilen SERTİFİKALI
fidanlar tercih edilmelidir. Böylece hem fidanın kalitesi yönünden güvence alınmış, hem de bu alandaki kamu desteklerinden
yararlanma yolu açılmış olmaktadır. Sertifikalı fidanlar, üzerlerindeki mavi renkli sertifika etiketi ile satışa sunulur. Açık
köklü olarak üretilen aşılı ve aşısız asma fidanlarının her 50'lik demeti için bir adet yine aşılı ve aşısız olarak üretilen
kaplı asma fidanlarının ise her biri için ayrı bir sertifika etiketi bağlanır.
4. Fidan siparişleri, açık köklü fidanlar için bit yıl, kaplı fidanlar için en az 6 ay önceden verilmelidir.
5. Bağ kurulacak arazinin meyil durumu, sulama, toprak işleme, gübreleme, budama, hasat gibi kültürel işlemlerde
mekanizasyona ve erozyon kontrolüne imkan vermeyecek derecede yüksekse, sekileme veya teraslama; arazi yüzeyi
engebeli ise tesviye yapmak gerekebilir.
6. Bağ tesisine karar vermeden önce, arazinin toprak yapısını temsil edecek sayıda 0-30,30-60, 60-90 ve 90-120 cm
derinlikten toprak örnekleri (her derinlikten fer kg) alınarak toprak yapısı ve pH'nın yanı sıra aktif kireç, tuzluluk, organik
madde kapsamları ile makro (N,P,K,Ca, Mg, S) ve mikro (Fe, Mn, Zn, Cu, Bor, Molibden) besin elementlerinin yarayışlı
düzeyleri belirlenmeli ve analiz sonuçları iklim verileri (Özellikle sıcaklık, güneşlenme ve yağış) ile birlikte değerlendirilerek
anaç ve çeşit seçimi yapılmalıdır. Sulama suyunun kaynağından alınacak su örneğinde de su kalitesinin belirlenmesine
yönelik olarak sertlik, tuzluluk ve Na alkaliliği ve bor içeriği analiz ettirilmelidir.
7. Bağ tesisi için uygun olduğuna karar verilen arazide seki, teras, tesviye (gerek duyulursa) ve temizlik (taş, bitki vb.)
işlemleri tamamlandıktan sonra önce dip kazan (tercihen yaz ortasında ve 1 x 1 m aralıklarla) ile 70-75 cm'den patlatma
da denilen derin toprak işlemi yapılır. Sonbaharda toprak işleme tavına geldiğinde toprağın organik madde düzeyi (%1'in
üzerinde olması istenir) dikkate alınarak toprak yüzeyine, dekara 1-3 ton iyi yanmış ahır gübresi serildikten sonra krizma
pulluğu ile 30-40 cm derinlikte toprak işleme yapılır.
8. Sıraların düzgün olması için işaretleme ve dikim sırasında, uzunluğu sıra üzeri dikim sıklığına göre değişen (genellikle
100-150 cm) "Dikim tahtası" kullanılmalıdır.
9. Dikim çukurları, dikimden hemen önce, 20-30 cm çapında ve 30-40 cm derinliğinde açılmalıdır.
10. Açık köklü fidanlarda, daha önce yapılmamışsa "Dikim budaması" yapılmalıdır. Bu budama ile fidan tek bir dala
sahipse bu dal, daha fazla sayıda dala sahipse aralarından seçilen dal 2 göz üzerinden budanır, diğerleri dipten çıkarılır.
Kökler ise dipten itibaren 8-10 cm'lik uzunluktan budanır.
11. Dikimden hemen önce, çukurların tabanına organik gübre ile karıştırılmış 1-2 kürek üst toprak serilir, onun üzerine
toprak analiz sonuçlarına göre uygun miktarda, gerekli makro ve mikro besin elementleri ile humik ve fulvik asitleri
içeren taban gübresi serilir, onun da üzerine iki kürek üst toprak serilip düzeltildikten sonra dikime geçilir. Fidanın dikim
yerinin ve derinliğinin ayarlanmasında "Dikim tahtasından yararlanılır. Bunun için, fidan aşı yerinden tahtanın orta yivine
asılarak çukurun üst toprakla doldurulmasına devam edilir. Dikim çukuru yarıyı geçecek şekilde üst toprakla doldurulduktan
sonra, toprak ayakla bastırılarak orta düzeyde sıkıştırılır, ardından can suyu verilir. Su süzüldükten sonra, çukurun üst
boşluğu çukurun dibinden çıkan toprakla doldurulur ve tekrar hafifçe bastırılır. Dikim tamamlanınca, fidanın uç gözü
nemli üst toprakla yaklaşık 5 cm. örtülecek şekilde kümbetleme yapılır. Üretici firma tarafından dikim budaması yapıldıktan
sonra aşı yerinin üst bölümü parafinlenerek satışa sunulan fidanlar için kümbetlemeye gerek yoktur.
Comment