Türkiyede Modern Badem Yetiþtiriciliði
Türkiye’de badem yetiþtiriciliðine olan ilginin son yýllarda giderek arttýðý dikkat çekmektedir. Badem üretimiyle sadece meyve yetiþtiricileri deðil, yatýrým danýþmanlarý, doktorlar, bilgisayar uzmanlarý, fabrikatörler vb. tarým dýþý sektörlerde görev yapanlar da ilgilenmektedir. Bunda, ülkemizde sevilerek tüketilen bademin oldukça yüksek fiyatla satýlmasýnýn büyük etkisi vardýr. Bir çok kiþi badem aðacýnýn öteki meyve türlerine göre çok daha kolay yetiþtiðini düþünmekte ve meyvesinin bu kadar pahalý olmasýný hayretle karþýlamaktadýr. Bu yüzden günümüzde badem bahçesi tesisi kazançlý bir yatýrým olarak görülmeye baþlanmýþtýr.
Kaliteli çeþitlerin yetiþtirildiði verimli bir badem bahçesinin ilkbahardaki görünümü. Mevsim içinde geliþmekte olan badem meyvelerinin yakýndan görünümü. Bu dönemde yeþil kabuklu meyvelerin saðlýklý bir þekilde büyümesi için sulama, bitki besleme ve ilaçlama gibi kültürel uygulamalarýn yapýlmasý gerekir. Badem meyvelerinin dýþ yeþil kabuklarý çatlayýp sert kabuklu meyveler görüldüðü zaman hasat yapýlýr. Hasat edilen bademlerin dýþ yeþil kabuðu ayrýlýr (kavlatýlýr) ve sert kabuklu meyveler kurutulur Sert kabuklu meyveler kýrýlarak yenilen iç badem ürünü elde edilir (solda). Saðda ise ince dýþ kabuðu da soyulmuþ olan iç bademler görülmektedir.
Ülkemizde yýlda yaklaþýk 40.000 ton sert kabuklu badem üretilmektedir. Yerli bademlerimizin iç randýmaný % 18- 20 dolayýnda olduðuna göre, en iyimser tahminle yýlda 8.000 ton kadar iç badem elde edilmektedir. Ancak, mevcut badem bahçelerinin hemen hepsi tohumdan yetiþmiþ aðaçlardan oluþtuðundan, iç bademlerin kalitesi düþük olup, iç pazarýn isteklerini bile karþýlayamamaktadýr. Nitekim, Türkiye son yýllarda 2.000 ton dolayýnda iç badem ithal etmeye baþlamýþtýr.
Ülkemizde satýlan ithal bademler irilik, tat ve görünüm gibi çeþitli kalite özellikleri açýsýndan tüketicilerin beðenisini kazanmýþ olup, yerli bademlere göre yaklaþýk iki kat daha fazla fiyatla alýcý bulmaktadýr. Bu yüzden yeni kurulacak olan modern badem bahçeleri hem ülkemizdeki yetersiz olan kaliteli iç badem üretiminin artmasýna hem de dünya piyasalarýna pazarlanabilir nitelikte iç badem sunulmasýna yol açabilir.
Bu teknik not meyve yetiþtiricilerini olduðu kadar, tarým dýþý sektörlerden badem üretimine ilgi duyanlarý da aydýnlatmak amacýyla hazýrlanmýþtýr. Bu dokümandaki resimleri incelemeniz ve alt yazýlarý okumanýz bademle ilgili daha ayrýntýlý bilgiye sahip olmanýz açýsýndan yararlý olacaktýr.
Çok verimli bir badem çeþidinin ilkbaharda açmakta olan çiçek tomurcuklarýnýn yakýndan görünümü. Çiçek tomurcuklarýnýn dal boyunca sýralanýþýna dikkat ediniz. Verimli badem çeþitleri tacýn iç kýsmýnda ve hatta ana dallarýn üzerinde de meyve tutar. Bu yüzden büyük aðaçlarda zaman zaman dallar seyreltilerek tacýn içine ýþýk girmesi saðlanýr. Damla sulama ile sulanan 10 yaþýndaki bir badem aðacýnýn görünümü. Þekildeki aðaçtan 5 kg iç badem alýnmýþtýr (Ferragnes çeþidi). Bu bahçedeki aðaçlar 5 metre aralýkla dikilmiþtir. Verimli topraklar ve kuvvetli geliþen çeþitler badem aðaçlarýnýn daha büyük taç yapmasýna yol açar; bu takdirde aðaçlarýn dikim mesafesi en az 6 metre olmalýdýr .
Kaynak : ciftci.ksu.edu.tr/
Türkiye’de badem yetiþtiriciliðine olan ilginin son yýllarda giderek arttýðý dikkat çekmektedir. Badem üretimiyle sadece meyve yetiþtiricileri deðil, yatýrým danýþmanlarý, doktorlar, bilgisayar uzmanlarý, fabrikatörler vb. tarým dýþý sektörlerde görev yapanlar da ilgilenmektedir. Bunda, ülkemizde sevilerek tüketilen bademin oldukça yüksek fiyatla satýlmasýnýn büyük etkisi vardýr. Bir çok kiþi badem aðacýnýn öteki meyve türlerine göre çok daha kolay yetiþtiðini düþünmekte ve meyvesinin bu kadar pahalý olmasýný hayretle karþýlamaktadýr. Bu yüzden günümüzde badem bahçesi tesisi kazançlý bir yatýrým olarak görülmeye baþlanmýþtýr.
Kaliteli çeþitlerin yetiþtirildiði verimli bir badem bahçesinin ilkbahardaki görünümü. Mevsim içinde geliþmekte olan badem meyvelerinin yakýndan görünümü. Bu dönemde yeþil kabuklu meyvelerin saðlýklý bir þekilde büyümesi için sulama, bitki besleme ve ilaçlama gibi kültürel uygulamalarýn yapýlmasý gerekir. Badem meyvelerinin dýþ yeþil kabuklarý çatlayýp sert kabuklu meyveler görüldüðü zaman hasat yapýlýr. Hasat edilen bademlerin dýþ yeþil kabuðu ayrýlýr (kavlatýlýr) ve sert kabuklu meyveler kurutulur Sert kabuklu meyveler kýrýlarak yenilen iç badem ürünü elde edilir (solda). Saðda ise ince dýþ kabuðu da soyulmuþ olan iç bademler görülmektedir.
Ülkemizde yýlda yaklaþýk 40.000 ton sert kabuklu badem üretilmektedir. Yerli bademlerimizin iç randýmaný % 18- 20 dolayýnda olduðuna göre, en iyimser tahminle yýlda 8.000 ton kadar iç badem elde edilmektedir. Ancak, mevcut badem bahçelerinin hemen hepsi tohumdan yetiþmiþ aðaçlardan oluþtuðundan, iç bademlerin kalitesi düþük olup, iç pazarýn isteklerini bile karþýlayamamaktadýr. Nitekim, Türkiye son yýllarda 2.000 ton dolayýnda iç badem ithal etmeye baþlamýþtýr.
Ülkemizde satýlan ithal bademler irilik, tat ve görünüm gibi çeþitli kalite özellikleri açýsýndan tüketicilerin beðenisini kazanmýþ olup, yerli bademlere göre yaklaþýk iki kat daha fazla fiyatla alýcý bulmaktadýr. Bu yüzden yeni kurulacak olan modern badem bahçeleri hem ülkemizdeki yetersiz olan kaliteli iç badem üretiminin artmasýna hem de dünya piyasalarýna pazarlanabilir nitelikte iç badem sunulmasýna yol açabilir.
Bu teknik not meyve yetiþtiricilerini olduðu kadar, tarým dýþý sektörlerden badem üretimine ilgi duyanlarý da aydýnlatmak amacýyla hazýrlanmýþtýr. Bu dokümandaki resimleri incelemeniz ve alt yazýlarý okumanýz bademle ilgili daha ayrýntýlý bilgiye sahip olmanýz açýsýndan yararlý olacaktýr.
Çok verimli bir badem çeþidinin ilkbaharda açmakta olan çiçek tomurcuklarýnýn yakýndan görünümü. Çiçek tomurcuklarýnýn dal boyunca sýralanýþýna dikkat ediniz. Verimli badem çeþitleri tacýn iç kýsmýnda ve hatta ana dallarýn üzerinde de meyve tutar. Bu yüzden büyük aðaçlarda zaman zaman dallar seyreltilerek tacýn içine ýþýk girmesi saðlanýr. Damla sulama ile sulanan 10 yaþýndaki bir badem aðacýnýn görünümü. Þekildeki aðaçtan 5 kg iç badem alýnmýþtýr (Ferragnes çeþidi). Bu bahçedeki aðaçlar 5 metre aralýkla dikilmiþtir. Verimli topraklar ve kuvvetli geliþen çeþitler badem aðaçlarýnýn daha büyük taç yapmasýna yol açar; bu takdirde aðaçlarýn dikim mesafesi en az 6 metre olmalýdýr .
Kaynak : ciftci.ksu.edu.tr/

