Tweet
Hasat, Kavlatma ve Sert Kabuk Kýrma Ýþlemlerinde Mekanizasyon
HASAT, KAVLATMA VE SERT KABUK KIRMA ÝÞLEMLERÝNDE MEKANÝZASYON
Badem yetiþtiriciliðinde özelikle hasat sonrasý iþlemler önemli ölçüde iþçilik gerektirir. Meyvelerin toplanmasý, yeþil kabuklarýn ayrýlmasý (kavlatma) ve sert kabuðun kýrýlarak yenilebilir iç bademin çýkarýlmasý çok uðraþtýrýcýdýr. Bu iþlemler küçük badem bahçelerinde aile iþgücü yardýmýyla yapýlabilirse de, 100 - 1000 dekar gibi ticari büyüklükteki bahçelerde mekanizasyondan yararlanmak gerekir. Sadece 10 dekarlýk bir bahçeden toplanacak meyve sayýsýnýn yetiþtirilen çeþitlere göre 1.250.000 - 2.500.000 adet arasýnda olduðu dikkate alýnýrsa, daha büyük ölçekli bahçelerde meyve hasadýnýn, kavlatmanýn ve sonunda iç badem çýkarýlmasý gibi iþlerin kiralýk iþgücü ile ekonomik bir þekilde yapýlamayacaðý kolayca anlaþýlabilir.
Ülkemizde bademin sert kabuklu olarak (yenilen iç badem çýkarýlmadan) pazarlanmasý çoðu kez ürünün gerçek piyasa deðerinin oluþmamasýna yol açmaktadýr. Bu yüzden en iyisi, ticari bahçe sahibinin iç bademi kendisinin elde etmesi ve bu ürünü kendi markasýyla iç ve dýþ pazarlara rekabete açýk fiyatlarla satýþa sunmasýdýr. Ýç bademi ekonomik bir þekilde üretebilmek için mekanizasyon mutlaka dikkate alýnmalýdýr.
Modern anlamda badem tarýmýna yeni yöneldiðimiz için hasat, kavlatma ve kýrma için dünyada kullanýlan modern ekipmanlar henüz ülkemizde mevcut deðildir. Bu ekipmanlar yurt dýþýnda on binlerce dolar deðerindedir. Çeþitli giriþimciler ülkemiz koþullarýna uygun ekipmanlarýn teminine ve yerli üretim için ucuza mal edilecek þekilde tasarýmýna çaba harcamaktadýr.
Yurt dýþýndan zeytin hasadý için ithal edilmiþ olan akülü hasat makinalarý ile badem hasadý da yapýlabilmektedir. Bu makinalar fiyat ve iþlev açýsýndan çok uygun gözükmektedir. Küçük ve orta ölçekli bahçelerde yeterli sayýdaki hasat makinasý ile meyveler çok daha çabuk ve ekonomik bir þekilde hasat edilebilir. Büyük bahçeler için daha komplike hasat ve toplama makinalarý düþünülebilir (aðaçlarý gövdeden ya da dallardan sallayarak meyveleri düþüren ve vakumla toplayan hasat makinalarý gibi).
El ile kumanda edilen ve aküyle çalýþan bu hasat makinasýnýn karbon-fiber alaþýmlý taraklarý çiçek gözlerine zarar vermeden meyveleri aðaçtan düþürmektedir. Bu makinanýn teleskopik uzatma çubuðu sayesinde aðacýn ulaþýlmasý zor olan üst kýsýmlarýndaki meyveler de merdivene gerek kalmaksýzýn kolayca hasat edilmektedir. Bu makina ile bir kiþi bir saatte 5 adet büyük yetiþkin badem aðacýnýn meyvesini kolayca hasat edebilir. Hasat makinasýnýn yakýndan görünümü. Þekildeki hasat olgunluðuna gelmemiþ meyveler bile deneme amacýyla kolayca hasat edilebilmiþtir.
Ticari bahçelerde, hasat edilmiþ olan meyvelerin yeþil kabuðunun el ile kavlatýlmasý (soyulup çýkarýlmasý) fazla iþçilik gerektirir. Þanlýurfa’da bir badem üreticisi, deliklerini badem meyvesine uygun olacak þekilde geniþlettiði bir fýndýk patoz makinasýný baþarýlý bir þekilde badem kavlatmasýna uyarlamýþtýr. Bu üretici oldukça ucuza mal ettiði bu kavlatma makinasý ile bir uygulamada % 90 oranýnda kavlatma yapabilmekte, iyi kavlamayanlarý da tekrar makinadan geçirerek % 100 kavlatma elde edebilmektedir.
Kavlatýlmýþ bademler sonbahar aylarýnda yýðýn yapmamak ve zaman zaman karýþtýrmak koþuluyla açýk havada kolayca kurur. Eðer çevrede baþka ürünler için kullanýlan kurutma tesisleri varsa ve uygunsa onlardan da yararlanarak sert kabuklu bademleri hemen kurutmak olanaklý olabilir.
Kavlatýlmýþ ve kurutulmuþ olan sert kabuklu bademler depoda saklamaya çok uygundur. Sert kabuklu meyveler adi depolarda kolaylýkla aylarca saklanabilir ve istenilen fiyat yakalandýðý zaman depodan çýkarýlabilir. Depodan çýkarýlan sert kabuklu bademler kýrýlýp iç bademler elde edilir. Ýç bademlerin sýnýflandýrýlýp, kalitesine göre ambalajlanarak satýlmasý güvenilir ve istikrarlý bir pazarlamaya yol açacaktýr. Ýç bademi depoda saklamak olanaklý ise de, bunun için daha masraflý olan bazý koþullarý saðlamak gereklidir.
Sert kabuklu meyveden iç bademin çýkarýlmasý önemli bir iþtir. Bir giriþimci yurt dýþýndakilere göre daha düþük maliyetli bir badem kýrma makinasý geliþtirmiþtir. Bu makina ile elde edilen iç bademler elekten de geçirilmektedir. Malatya’da da kayýsý ve badem çekirdeðini kýran makinalar bulunmaktadýr.
Ýri ve gösteriþli iç bademler hem iç hem de dýþ piyasada daha yüksek fiyat bulmaktadýr. Özellikle, mekanizasyon yoluyla el deðmeden, saðlýklý koþullarda iç badem üreten yetiþtiricilerimiz öteki ülkelerdeki badem yetiþtiricileriyle ciddi bir þekilde rekabet etme olanaðý bulacaklardýr. Bu amaçla badem yetiþtiricilerimiz ürettikleri meyveleri sert kabuklu olarak deðil, iç badem olarak pazarlamaya çalýþmalýdýr.
ciftci.ksu.edu.tr
HASAT, KAVLATMA VE SERT KABUK KIRMA ÝÞLEMLERÝNDE MEKANÝZASYON
Badem yetiþtiriciliðinde özelikle hasat sonrasý iþlemler önemli ölçüde iþçilik gerektirir. Meyvelerin toplanmasý, yeþil kabuklarýn ayrýlmasý (kavlatma) ve sert kabuðun kýrýlarak yenilebilir iç bademin çýkarýlmasý çok uðraþtýrýcýdýr. Bu iþlemler küçük badem bahçelerinde aile iþgücü yardýmýyla yapýlabilirse de, 100 - 1000 dekar gibi ticari büyüklükteki bahçelerde mekanizasyondan yararlanmak gerekir. Sadece 10 dekarlýk bir bahçeden toplanacak meyve sayýsýnýn yetiþtirilen çeþitlere göre 1.250.000 - 2.500.000 adet arasýnda olduðu dikkate alýnýrsa, daha büyük ölçekli bahçelerde meyve hasadýnýn, kavlatmanýn ve sonunda iç badem çýkarýlmasý gibi iþlerin kiralýk iþgücü ile ekonomik bir þekilde yapýlamayacaðý kolayca anlaþýlabilir.
Ülkemizde bademin sert kabuklu olarak (yenilen iç badem çýkarýlmadan) pazarlanmasý çoðu kez ürünün gerçek piyasa deðerinin oluþmamasýna yol açmaktadýr. Bu yüzden en iyisi, ticari bahçe sahibinin iç bademi kendisinin elde etmesi ve bu ürünü kendi markasýyla iç ve dýþ pazarlara rekabete açýk fiyatlarla satýþa sunmasýdýr. Ýç bademi ekonomik bir þekilde üretebilmek için mekanizasyon mutlaka dikkate alýnmalýdýr.
Modern anlamda badem tarýmýna yeni yöneldiðimiz için hasat, kavlatma ve kýrma için dünyada kullanýlan modern ekipmanlar henüz ülkemizde mevcut deðildir. Bu ekipmanlar yurt dýþýnda on binlerce dolar deðerindedir. Çeþitli giriþimciler ülkemiz koþullarýna uygun ekipmanlarýn teminine ve yerli üretim için ucuza mal edilecek þekilde tasarýmýna çaba harcamaktadýr.
Yurt dýþýndan zeytin hasadý için ithal edilmiþ olan akülü hasat makinalarý ile badem hasadý da yapýlabilmektedir. Bu makinalar fiyat ve iþlev açýsýndan çok uygun gözükmektedir. Küçük ve orta ölçekli bahçelerde yeterli sayýdaki hasat makinasý ile meyveler çok daha çabuk ve ekonomik bir þekilde hasat edilebilir. Büyük bahçeler için daha komplike hasat ve toplama makinalarý düþünülebilir (aðaçlarý gövdeden ya da dallardan sallayarak meyveleri düþüren ve vakumla toplayan hasat makinalarý gibi).
El ile kumanda edilen ve aküyle çalýþan bu hasat makinasýnýn karbon-fiber alaþýmlý taraklarý çiçek gözlerine zarar vermeden meyveleri aðaçtan düþürmektedir. Bu makinanýn teleskopik uzatma çubuðu sayesinde aðacýn ulaþýlmasý zor olan üst kýsýmlarýndaki meyveler de merdivene gerek kalmaksýzýn kolayca hasat edilmektedir. Bu makina ile bir kiþi bir saatte 5 adet büyük yetiþkin badem aðacýnýn meyvesini kolayca hasat edebilir. Hasat makinasýnýn yakýndan görünümü. Þekildeki hasat olgunluðuna gelmemiþ meyveler bile deneme amacýyla kolayca hasat edilebilmiþtir.
Ticari bahçelerde, hasat edilmiþ olan meyvelerin yeþil kabuðunun el ile kavlatýlmasý (soyulup çýkarýlmasý) fazla iþçilik gerektirir. Þanlýurfa’da bir badem üreticisi, deliklerini badem meyvesine uygun olacak þekilde geniþlettiði bir fýndýk patoz makinasýný baþarýlý bir þekilde badem kavlatmasýna uyarlamýþtýr. Bu üretici oldukça ucuza mal ettiði bu kavlatma makinasý ile bir uygulamada % 90 oranýnda kavlatma yapabilmekte, iyi kavlamayanlarý da tekrar makinadan geçirerek % 100 kavlatma elde edebilmektedir.
Kavlatýlmýþ bademler sonbahar aylarýnda yýðýn yapmamak ve zaman zaman karýþtýrmak koþuluyla açýk havada kolayca kurur. Eðer çevrede baþka ürünler için kullanýlan kurutma tesisleri varsa ve uygunsa onlardan da yararlanarak sert kabuklu bademleri hemen kurutmak olanaklý olabilir.
Kavlatýlmýþ ve kurutulmuþ olan sert kabuklu bademler depoda saklamaya çok uygundur. Sert kabuklu meyveler adi depolarda kolaylýkla aylarca saklanabilir ve istenilen fiyat yakalandýðý zaman depodan çýkarýlabilir. Depodan çýkarýlan sert kabuklu bademler kýrýlýp iç bademler elde edilir. Ýç bademlerin sýnýflandýrýlýp, kalitesine göre ambalajlanarak satýlmasý güvenilir ve istikrarlý bir pazarlamaya yol açacaktýr. Ýç bademi depoda saklamak olanaklý ise de, bunun için daha masraflý olan bazý koþullarý saðlamak gereklidir.
Sert kabuklu meyveden iç bademin çýkarýlmasý önemli bir iþtir. Bir giriþimci yurt dýþýndakilere göre daha düþük maliyetli bir badem kýrma makinasý geliþtirmiþtir. Bu makina ile elde edilen iç bademler elekten de geçirilmektedir. Malatya’da da kayýsý ve badem çekirdeðini kýran makinalar bulunmaktadýr.
Ýri ve gösteriþli iç bademler hem iç hem de dýþ piyasada daha yüksek fiyat bulmaktadýr. Özellikle, mekanizasyon yoluyla el deðmeden, saðlýklý koþullarda iç badem üreten yetiþtiricilerimiz öteki ülkelerdeki badem yetiþtiricileriyle ciddi bir þekilde rekabet etme olanaðý bulacaklardýr. Bu amaçla badem yetiþtiricilerimiz ürettikleri meyveleri sert kabuklu olarak deðil, iç badem olarak pazarlamaya çalýþmalýdýr.
ciftci.ksu.edu.tr
