Tweet
ELMALARDA RUSSET (PAS) HASTALIĞI
Elmalarda meyve dış yüzeyinin bir ağ gibi kabuk bağlaması şeklinde görülen anormalliğe "Russet" adı verilmektedir. Bu anormallik : meyvenin yüksek nem, yağmur, çiğ, don gibi bazı çevre koşullarından; epidermal hücrelerin anormal büyümesinden ; kimyasal maddelerin kötü etkisinden ;düzensiz beslenmeden ya da Pseudomonas cinsine ait bazı bakterilerden kaynaklanmaktadır. Bilindiği üzere tüm bitkilerde hastalık denildiğinde ' hayat olayları seyrinin normalden uzaklaşması ' anlaşılır.
Hastalıkların nedenleri ise önce iki ana gruba ayrılır :
a) Canlı etmenler ,
b) Cansız etkenler .
Russet hastalığı yukarıda belirtildiği gibi daha çok cansız etkenlerden kaynaklanmaktadır. Türkçe'de "pas hastalığı" olarak da isimlendirilen "Russet" hastalığının çeşitli fungal patojenlerden ileri gelen pas hastalığı ile ilgisi yoktur.
Meyve, çiçeklenme ile taç yaprakların dökülmesinden 30 gün sonraki süre arasında daha duyarlı olmaktadır. Bu süre, meyvedeki kütiküla tabakasının gözle görülür gelişmesi ile çakışmaktadır. Çiçeklenme sırasında ya da çiçeklenmeden hemen sonra meyve kütikülası fiziksel olarak zarar görürse yahut da epidermel hücreler çok hızlı bölünürse (fizyolojik russet) kütikülanın kırılması vukubulur ve aktif kabuk kambiyumu alt epidermel bölgede oluşmaya başlar ve böylece kabuk teşekkül eder.Bu oluşumdan sonra , kabuk hücreleri dışa dökülür ve sonunda meyvenin o bölgesinde esas koruyucu tabaka halini alır.
Russet'e duyarlılık meyve çeşitlerine göre değişmektedir.Belirli bazı armut çeşitlerinde (örn.: Beurre Bosc) ve elma çeşitlerinde (örn.:Golden Russet) tam russet (pas) oluşumu bazan normal bir özellik olarak değerlendirilmektedir. Aslında russet oluşumu istenmeyen bir durumdur.Golden Delicious ve Cox's Orange Pippin elma çeşitleri bu istenmeyen russet oluşumuna meyillidir. Golden Delicious elma çeşitlerinin bazı bireyleri duyarlılık yönünden farklılıklar göstermektedir: spur tipler genellikle diğer alışılagelmiş tiplerden daha duyarlı olmaktadır.Jonathan ve Northern Spy gibi bazı çeşitlerde russet oluşumu gövde çukurluklarında olmaktadır. Çiçeklenme sırasındaki don, russet oluşumunu teşvik etmektedir. İlaçlamalardan dolayı oluşan russet , elmanın ilaçlanan yüzeyinde görülmektedir.Oysa fizyolojik russet meyvenin tüm yüzeyinde düzgün (uniform) bir dağılım gösterir.
Russet genellikle birçok etkenden kaynaklanır ve bu nedenle mücadelesi zordur.Hava kökenli ya da fizyolojik russet(çiçeklenmenin 30 günlük süresi içinde başlayan) ; yüksek nem,yağmur, ya da çiğden kaynaklanan ;yüksek sıcaklıktan ya da beslenme düzensizliğinden (yüksek azottan) ; yakıcı ilaçlamalardan ileri gelen russet, bu hastalığın başlıca şekillerini oluşturmaktadır.
Russet hastalığı ile mücadelede : yeni bahçe tesis ederken genetik olarak dayanıklı çeşitlerin seçimi ; hastalığı teşvik eden ilaçlamalardan sakınılması ( ıslanabilir toz -WP-formülasyonlar emülsiyon konsantre-EC-'lerden daha emniyetlidir ) ; ağaçların dengeli beslenmesine dikkat edilmesi (yüksek azottan sakınılması , yeterli fosfor verilmesi) ; budamanın tam olarak yapılması ; russet oluşumuna uygun hava koşullarında (yavaş kuruma durumlarında,yüksek nemde ve sıcaklığı 32 C 'den büyük olduğu zaman ) ilaçlamaların yapılmaması gerekmektedir. Giberellik asit (hormon) uygulamaları bazı meyve çeşitlerinde russet oluşumunu azaltmıştır.
bafratarim.gov.tr