Tweet
Türkiyede Kayısı Yetiştiriçiliği
TÜRKİYE'DE KAYISI ÜRETİMİ
Kayısı Üretim Miktarı
2002 istatistik verilerine göre ülkemizin kayısı üretim miktarı 580.000 tondur. Türkiye’nin en önemli kayısı üretim merkezi Malatya ili olup, ülkemizin yaş kayısı üretiminin yaklaşık % 50’si bu il tarafından sağlanmaktadır. Bu ilde üretilen yaş kayısının yaklaşık %90-95’i kurutularak ihraç edilmektedir. Kuru kayısıdaki ihracat başarısı ne yazık ki sofralık çeşitlerde yakalanamamıştır. Ülkemizin 2001 yılı sofralık kayısı ihracatı sadece 5.740 ton ve elde edilen gelir ise 3.769.000 $ dır.
Kayısı Yetiştiriciliğinin Sorunları
Türkiye’nin yaş kayısı üretim miktarı bakımından dünyada birinci sırada yer alması bizler için gurur kaynağı gibi görünse de, ağaç başına verimimiz çok düşüktür. Tarımda ileri gitmiş ülkelerde ağaç başına verim 100 kg’ın üzerinde iken ülkemizde bu rakam 30-40 kg dır.
Ülkemizde verim düşüklüğünün yanı sıra çeşit seçimi, fidan üretimi, ilkbaharın geç donlarından kaynaklanan zararlanmalar, sulama, gübreleme, hasat, kükürtleme, depolama, pazarlama, hastalık ve zararlılarla mücadele gibi konularda da sorunlar bulunmaktadır. Kaliteli bir üretim için; kayısı üreticilerinin fidan dikiminden pazarlamaya kadar her konuda yeterli bilgiye sahip olması gerekmektedir. Aksi takdirde kayısıda verim ve kalitenin düşmesi yanı sıra üretim maliyetinin artması da kaçınılmaz olacaktır.
Genellikle 2-3 yılda bir meydana gelen ilkbahar geç donları nedeniyle üretici kayısı bahçesine gerekli yatırım ve özeni göstermemektedir. Son yıllarda kuru kayısının ekonomik getirisinin artması ile birlikte kayısı bahçeleri uygun olmayan iklim bölgelerine kaymaktadır. İyi gübrelenmeyen, yeterli kültürel ve mücadele işleri yapılmayan ağaçlar zayıf kalmakta, verim ve kalite düşmektedir.
Ülkemizde kaliteli, ismine doğru üretilmiş yeterli sayıda kayısı fidanı bulmak oldukça zordur. Bazı fidancılar kaynağı belli olmayan aşı kalemleri kullanmakta veya aşısız fidan satışı yapmaktadır.
Kayısı hasadı ve özellikle kuru kayısı hasadı dalların uzun sopalarla çırpılarak veya silkelenerek yapılmaktadır. Hasat sırasında olgun meyvelerin yanı sıra, ham meyveler de dökülmekte, bir sonraki yılda meyve verecek gözler zarara görmekte, yaralanan dallar hastalıkların girişi için uygun ortam hazırlamaktadır. Yere düşen meyveler parçalanmakta, içerisine taş ve toprak parçacıkları girmektedir. Bu şekilde hasat edilmiş kayısıların kalitesi düşmekte, işleme ve ihracat sırasında problemlere neden olmaktadır
Ülkemizde kayısı üretimi yeterli gibi görünse de; üretilen kayısılarda özellikle sofralık kayısı çeşitlerinde, verim ve kalite istenilen düzeyde değildir. Son yıllarda Akdeniz sahil kesiminde (Doğu Akdeniz) erkenci sofralık kayısı çeşitleri ile kapama bahçeler kurulmaktadır. Burada üretilen kayısılar ihracat şansımızı artırmaktadır. Fakat bunun dışında iç bölgelerde sofralık kayısı üretilen bahçelerde çeşit standardı yoktur. Çiftçilerin bahçesinde birkaç çeşit kayısıya rastlanılmakta, bunların pazarlanması sırasında sorunlar yaşanmaktadır.
Ülkemizde kayısı, özellikle de kuru kayısı tüketimi çok azdır. Nitekim üretilen kuru kayısının yaklaşık %80-85’lik kısmı ihraç edilmektedir.
Kayısıda Elde Edilen Gelirin Artırılması Amacıyla Yetiştiricilik Bakımından Alınması Gereken Önlemler
· Bölgelere göre üretim planlaması yapılmalıdır. Bölgenin ekonomik konumuna ve ekolojisine göre çeşitler belirlenmeli ve çeşit sayısı sınırlı tutulmalıdır. Hangi bölgelerde sofralık, hangilerinde kurutmalık veya sanayiye uygun çeşit yetiştiriciliği tespit edilmelidir.
· Sağlıklı, doğru ve yeterli miktarda fidan üretimi sağlanmalıdır. Çeşit ve anaç ismi gibi bilgileri içeren etiketler her fidan için kullanılmalıdır.
· Akdeniz ve Ege Bölgelerinin ekolojisine uygun soğuklama isteği az, erkenci ve yola dayanıklı sofralık çeşitlerin yetiştirilmesi yaygınlaştırılmalıdır.
· İlkbahar geç donlarından meydana gelecek zararı en aza indirmek amacıyla yapılan ıslah çalışmaları devam edilmelidir.
· Kayısıda en önemli sorunların başında ilkbahar geç donları gelmektedir. İlkbahar geç donlarından zarar görmemenin en etkili yolu, don tehlikesinin bulunduğu, rutubetli taban araziler ve soğuk havanın biriktiği vadi içlerinde kayısı bahçesi tesis edilmemesidir. Fakat her şeye rağmen don riski bulunan bir bölgede, kayısı bahçesi tesis edilmişse donlardan korunma yöntemlerinin dikkatlice uygulanması gerekir.
· Hasattan sonra çiftçiler bahçe bakımını devam etmelidir. Yağış durumuna göre Eylül ayına kadar bahçeyi sulamaya, hastalık ve zararlılarla mücadeleye devam etmelidir. Hastalıklı, kurumuş dallar kesilerek imha edilmelidir.
· Bahçe tesis edilmeye başlandığı andan itibaren budamaya önem verilmeli, yaz ve kış budaması aksatılmadan her yıl düzenli olarak yapılmalıdır.
· Kayısı yetiştirilecek bölgeler için uygun gübre uygulamalarını tespit etmek amacıyla araştırmalar yapılmalıdır. Toprak ve yaprak analizi yapılması teşvik edilmelidir.
· Üretimde standartlaşmayı sağlamak amacı ile düzenli bir üretim politikası geliştirilmelidir.
· Kayısıda kendine kısır çeşitlerin dölleyicilerinin bulunması için yapılan çalışmalara devam edilmelidir.
· Kalite oluşturmada ve pazarlamada “sıfır hata” ilkesi benimsenmelidir. Bunun için; “toplam kalite” kuruluşların felsefesi ve yaşam tarzı olmalıdır.
· Yeni pazarlara girilmeli ve ürünlerin tartışmasız kalitesi kanıtlanmalı ve promosyona özel önem verilmelidir.
· Tüm kuruluşlar öncelikle yurtiçi bilgi alışverişine önem vermeli ve yapılan çalışmaların pratik çıktılarını kullanmalıdırlar.
· Boyutları ve kapasiteleri ne olursa olsun, işletmelerde mutlaka konu uzmanı teknik eleman istihdam edilmeli ve bunların belirli aralıklarla bilgileri yenilenmelidir.
Yapılacak yatırımlar, mutlaka teknolojinin gerektirdiği son yenilikleri içerecek şekilde olmalı ve günü kurtarıcı yatırımlar yerine uzun vadeli yatırımlar düşünülmelidir.
ebkae.gov.tr
TÜRKİYE'DE KAYISI ÜRETİMİ
Kayısı Üretim Miktarı
2002 istatistik verilerine göre ülkemizin kayısı üretim miktarı 580.000 tondur. Türkiye’nin en önemli kayısı üretim merkezi Malatya ili olup, ülkemizin yaş kayısı üretiminin yaklaşık % 50’si bu il tarafından sağlanmaktadır. Bu ilde üretilen yaş kayısının yaklaşık %90-95’i kurutularak ihraç edilmektedir. Kuru kayısıdaki ihracat başarısı ne yazık ki sofralık çeşitlerde yakalanamamıştır. Ülkemizin 2001 yılı sofralık kayısı ihracatı sadece 5.740 ton ve elde edilen gelir ise 3.769.000 $ dır.
Kayısı Yetiştiriciliğinin Sorunları
Türkiye’nin yaş kayısı üretim miktarı bakımından dünyada birinci sırada yer alması bizler için gurur kaynağı gibi görünse de, ağaç başına verimimiz çok düşüktür. Tarımda ileri gitmiş ülkelerde ağaç başına verim 100 kg’ın üzerinde iken ülkemizde bu rakam 30-40 kg dır.
Ülkemizde verim düşüklüğünün yanı sıra çeşit seçimi, fidan üretimi, ilkbaharın geç donlarından kaynaklanan zararlanmalar, sulama, gübreleme, hasat, kükürtleme, depolama, pazarlama, hastalık ve zararlılarla mücadele gibi konularda da sorunlar bulunmaktadır. Kaliteli bir üretim için; kayısı üreticilerinin fidan dikiminden pazarlamaya kadar her konuda yeterli bilgiye sahip olması gerekmektedir. Aksi takdirde kayısıda verim ve kalitenin düşmesi yanı sıra üretim maliyetinin artması da kaçınılmaz olacaktır.
Genellikle 2-3 yılda bir meydana gelen ilkbahar geç donları nedeniyle üretici kayısı bahçesine gerekli yatırım ve özeni göstermemektedir. Son yıllarda kuru kayısının ekonomik getirisinin artması ile birlikte kayısı bahçeleri uygun olmayan iklim bölgelerine kaymaktadır. İyi gübrelenmeyen, yeterli kültürel ve mücadele işleri yapılmayan ağaçlar zayıf kalmakta, verim ve kalite düşmektedir.
Ülkemizde kaliteli, ismine doğru üretilmiş yeterli sayıda kayısı fidanı bulmak oldukça zordur. Bazı fidancılar kaynağı belli olmayan aşı kalemleri kullanmakta veya aşısız fidan satışı yapmaktadır.
Kayısı hasadı ve özellikle kuru kayısı hasadı dalların uzun sopalarla çırpılarak veya silkelenerek yapılmaktadır. Hasat sırasında olgun meyvelerin yanı sıra, ham meyveler de dökülmekte, bir sonraki yılda meyve verecek gözler zarara görmekte, yaralanan dallar hastalıkların girişi için uygun ortam hazırlamaktadır. Yere düşen meyveler parçalanmakta, içerisine taş ve toprak parçacıkları girmektedir. Bu şekilde hasat edilmiş kayısıların kalitesi düşmekte, işleme ve ihracat sırasında problemlere neden olmaktadır
Ülkemizde kayısı üretimi yeterli gibi görünse de; üretilen kayısılarda özellikle sofralık kayısı çeşitlerinde, verim ve kalite istenilen düzeyde değildir. Son yıllarda Akdeniz sahil kesiminde (Doğu Akdeniz) erkenci sofralık kayısı çeşitleri ile kapama bahçeler kurulmaktadır. Burada üretilen kayısılar ihracat şansımızı artırmaktadır. Fakat bunun dışında iç bölgelerde sofralık kayısı üretilen bahçelerde çeşit standardı yoktur. Çiftçilerin bahçesinde birkaç çeşit kayısıya rastlanılmakta, bunların pazarlanması sırasında sorunlar yaşanmaktadır.
Ülkemizde kayısı, özellikle de kuru kayısı tüketimi çok azdır. Nitekim üretilen kuru kayısının yaklaşık %80-85’lik kısmı ihraç edilmektedir.
Kayısıda Elde Edilen Gelirin Artırılması Amacıyla Yetiştiricilik Bakımından Alınması Gereken Önlemler
· Bölgelere göre üretim planlaması yapılmalıdır. Bölgenin ekonomik konumuna ve ekolojisine göre çeşitler belirlenmeli ve çeşit sayısı sınırlı tutulmalıdır. Hangi bölgelerde sofralık, hangilerinde kurutmalık veya sanayiye uygun çeşit yetiştiriciliği tespit edilmelidir.
· Sağlıklı, doğru ve yeterli miktarda fidan üretimi sağlanmalıdır. Çeşit ve anaç ismi gibi bilgileri içeren etiketler her fidan için kullanılmalıdır.
· Akdeniz ve Ege Bölgelerinin ekolojisine uygun soğuklama isteği az, erkenci ve yola dayanıklı sofralık çeşitlerin yetiştirilmesi yaygınlaştırılmalıdır.
· İlkbahar geç donlarından meydana gelecek zararı en aza indirmek amacıyla yapılan ıslah çalışmaları devam edilmelidir.
· Kayısıda en önemli sorunların başında ilkbahar geç donları gelmektedir. İlkbahar geç donlarından zarar görmemenin en etkili yolu, don tehlikesinin bulunduğu, rutubetli taban araziler ve soğuk havanın biriktiği vadi içlerinde kayısı bahçesi tesis edilmemesidir. Fakat her şeye rağmen don riski bulunan bir bölgede, kayısı bahçesi tesis edilmişse donlardan korunma yöntemlerinin dikkatlice uygulanması gerekir.
· Hasattan sonra çiftçiler bahçe bakımını devam etmelidir. Yağış durumuna göre Eylül ayına kadar bahçeyi sulamaya, hastalık ve zararlılarla mücadeleye devam etmelidir. Hastalıklı, kurumuş dallar kesilerek imha edilmelidir.
· Bahçe tesis edilmeye başlandığı andan itibaren budamaya önem verilmeli, yaz ve kış budaması aksatılmadan her yıl düzenli olarak yapılmalıdır.
· Kayısı yetiştirilecek bölgeler için uygun gübre uygulamalarını tespit etmek amacıyla araştırmalar yapılmalıdır. Toprak ve yaprak analizi yapılması teşvik edilmelidir.
· Üretimde standartlaşmayı sağlamak amacı ile düzenli bir üretim politikası geliştirilmelidir.
· Kayısıda kendine kısır çeşitlerin dölleyicilerinin bulunması için yapılan çalışmalara devam edilmelidir.
· Kalite oluşturmada ve pazarlamada “sıfır hata” ilkesi benimsenmelidir. Bunun için; “toplam kalite” kuruluşların felsefesi ve yaşam tarzı olmalıdır.
· Yeni pazarlara girilmeli ve ürünlerin tartışmasız kalitesi kanıtlanmalı ve promosyona özel önem verilmelidir.
· Tüm kuruluşlar öncelikle yurtiçi bilgi alışverişine önem vermeli ve yapılan çalışmaların pratik çıktılarını kullanmalıdırlar.
· Boyutları ve kapasiteleri ne olursa olsun, işletmelerde mutlaka konu uzmanı teknik eleman istihdam edilmeli ve bunların belirli aralıklarla bilgileri yenilenmelidir.
Yapılacak yatırımlar, mutlaka teknolojinin gerektirdiği son yenilikleri içerecek şekilde olmalı ve günü kurtarıcı yatırımlar yerine uzun vadeli yatırımlar düşünülmelidir.
ebkae.gov.tr
Comment