Tweet
1. SARIMSAĞIN ÖNEMİ:
İnsanlık tarihinde, çok eski olan bir sebze türü olan sarımsak vitaminler açısından zengin, besin değeri yüksek, insan sağlığı açısından çok faydalıdır.
2. İKLİM İSTEKLERİ:
Mutedil iklimden hoşlanan sarımsak diş halinde iken yaklaşık - 10°C bitki halinde iken ise - 3°C ile - 4°C kadar düşük soğuklara dayanıklıdır. Hava sıcaklılığı 25°C üstünde ise bitki gelişimi yavaşlar. En uygun gelişme sıcaklıkları 15-20°C' arasıdır. Sarımsak da çiçeklenmenin az olması diş verimini artıran bir özelliktir. Bunun için de sulamanın az veya hiç yapılmamasıdır.
3. TOPRAK ve GÜBRE İSTEKLERİ:
Sarımsak her tip toprak da yetişirse de, az miktarda humus ihtiva eden kumlu tınlı topraklar da daha kaliteli ve yüksek baş verimi verir. Toprak analizi sonucuna göre gübre yapılabilir. Genel olarak dekara ekim öncesi 15-15-15 gübresinden 30 kg/da veya 20-20-0 gübresinden 25 kg/da ticari gübreleme yapılabilir. Ağır killi ve su tutan tarım toprakları ile çok kuru topraklarda da sarımsak başları iyi gelişemez küçük ve dişler cılız kalır. Gelişmenin ilk dönemlerinde fazla olan azot ihtiyacı gittikçe azalarak son dönemde potasyuma olan ihtiyaç artar. Yetiştirme döneminde gerekirse azotlu gübreleme dekara 10 kg/da üre ile yapılabilir. Bu şekilde başlar ve dişler daha iri ve dolgun olur.
4. DİKİM ZAMANI, DERİNLİĞİ, YÖNTEMİ, TOHUMLUK MİKTARI VE BAKIM:
Sarımsak, sebzeler arasında tohum bağlamayan nadir bir türdür. Bu nedenle yetiştirilmesi, sarımsak başını oluşturan dişleri ile yapılır. Üretimde kullanılacak diş iriliği, elde edilecek ürünün baş iriliğini doğrudan etkileyen bir faktördür. Bu nedenle, üretimde 1.5-3.5 gram büyüklüğündeki dişler kullanılmalıdır. Zayıf ve küçük dişler güçlü bitkiler oluşturamaz ve verimi düşürür. Fazla iri dişler ise, erken çiçek sapı meydana getirir.
Sarımsak dişleri tek ve çok sıralı dikilebilir. Çok sıralı dikimde dekardan daha fazla ürün alınır. Tek sıralı dikim için kullanılacak orta irilikteki diş miktarı 55-60 kg iken, çok sıralı dikimde bu miktar 75-90 kg'a çıkmaktadır. Çok sıralı dikimde mesafe 10x10 cm olup dikim derinliği ise 3 - 4 cm’ dir.
Doğal yağış koşullarında yapılan kıraç koşullardaki yetiştiricilikte 2 ila 3 çapa yeterlidir. Düzenli sulama şartlarında her sulamadan sonra çapa yapılmalıdır.
Sarımsaklar ılıman iklimlerde Kasım ayından itibaren, kışı sert geçen yerlerde Mart-Nisan aylarında dikilir. Dikim, elle yapılabildiği gibi, bu amaçla geliştirilmiş dikim makinaları ile de yapılabilir.
Sarımsak yetiştiriciliğinde yabancı ot kontrolü önemlidir. Küçük üretim alanlarında mekanik olarak elle yabancı ot kontrolü yapılabilir. Ancak, geniş üretim alanlarında yabancı ot kontrolü yabancı ot ilaçları ile yapılmalıdır. Yabancı ot ilaçları üç farklı dönemde uygulanır. Birinci dönem, dikim öncesi toprağa karıştırarak; ikinci dönem, dişler dikildikten sonra ve çıkıştan önce, üçüncü dönem ise bitkilerin 2-6 yapraklı olduğu dönemdir.
Sarımsak yetiştiriciliğinde en önemli sorunlardan birisi de kök ur nematotlarıdır. Yabancı ot ilacı ve diğer kimyasal ilaçların kullanımında Tarım ve Köy İşleri bakanlığı Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerinden yardım alınmalıdır.
5. SARIMSAĞIN HASADI:
Sarımsak başlarının olgunlaşma zamanı, dikim zamanına bağlı olarak değişir. Taze yeşil sarımsaklar en erken Şubat sonunda en geç Haziran başında hasat edilir. Kuru tüketim için başlar; Mayıs sonu Haziran başında, geç ekimde ise Temmuz sonu Ağustos başında hasat edilir. Elde edilen ürün miktarı 700-1400 kg/da'dır.
Sarımsağın hasadı öncesi bitki sapları yatırılarak dişlerin daha iyi olgunlaşması sağlanır. Saplar iyice kuruyunca güneşli ve kuru bir havada çapa ile çıkarılabildiği gibi, traktör kuyruk milinden aldığı güç ile çalışan sarımsak söküm makinaları ile de sökülebilir.
Hasat da ürünün baş kalitesini bozmamak amacı ile kesinlikle elle çekilerek yapılmamalıdır. Ürün 4 ila 5 gün tarlada bırakılarak kurutulmalıdır. Yağışlı bölgelerde ise; kurutma sökülen bitkilerin kapalı yerlerde serilerek yapılır. Kurumuş başların pazarlaması üç yolla olur. Birincisi, sapları ve kökleri kesilmiş başların dökme olarak naylon torba ve kasalar içinde en çok 50 kg lık ambalajlarla pazarlamasıdır. İkincisi, kökleri kesilmiş 10 ila 15 adet sarımsak saplarından bağlanarak örgü ya da demet halinde sunulmasıdır. Üçüncü ise, kök ve sap kısmı kesilmiş başların, belli ağılıklarda, bu amaçla geliştirilmiş file ve strafor kaplar içinde pazarlamasıdır.
SARIMSAK TARIMI
Dr. Sami SÜZER
Ziraat Yük. Müh.
İnsanlık tarihinde, çok eski olan bir sebze türü olan sarımsak vitaminler açısından zengin, besin değeri yüksek, insan sağlığı açısından çok faydalıdır.
2. İKLİM İSTEKLERİ:
Mutedil iklimden hoşlanan sarımsak diş halinde iken yaklaşık - 10°C bitki halinde iken ise - 3°C ile - 4°C kadar düşük soğuklara dayanıklıdır. Hava sıcaklılığı 25°C üstünde ise bitki gelişimi yavaşlar. En uygun gelişme sıcaklıkları 15-20°C' arasıdır. Sarımsak da çiçeklenmenin az olması diş verimini artıran bir özelliktir. Bunun için de sulamanın az veya hiç yapılmamasıdır.
3. TOPRAK ve GÜBRE İSTEKLERİ:
Sarımsak her tip toprak da yetişirse de, az miktarda humus ihtiva eden kumlu tınlı topraklar da daha kaliteli ve yüksek baş verimi verir. Toprak analizi sonucuna göre gübre yapılabilir. Genel olarak dekara ekim öncesi 15-15-15 gübresinden 30 kg/da veya 20-20-0 gübresinden 25 kg/da ticari gübreleme yapılabilir. Ağır killi ve su tutan tarım toprakları ile çok kuru topraklarda da sarımsak başları iyi gelişemez küçük ve dişler cılız kalır. Gelişmenin ilk dönemlerinde fazla olan azot ihtiyacı gittikçe azalarak son dönemde potasyuma olan ihtiyaç artar. Yetiştirme döneminde gerekirse azotlu gübreleme dekara 10 kg/da üre ile yapılabilir. Bu şekilde başlar ve dişler daha iri ve dolgun olur.
4. DİKİM ZAMANI, DERİNLİĞİ, YÖNTEMİ, TOHUMLUK MİKTARI VE BAKIM:
Sarımsak, sebzeler arasında tohum bağlamayan nadir bir türdür. Bu nedenle yetiştirilmesi, sarımsak başını oluşturan dişleri ile yapılır. Üretimde kullanılacak diş iriliği, elde edilecek ürünün baş iriliğini doğrudan etkileyen bir faktördür. Bu nedenle, üretimde 1.5-3.5 gram büyüklüğündeki dişler kullanılmalıdır. Zayıf ve küçük dişler güçlü bitkiler oluşturamaz ve verimi düşürür. Fazla iri dişler ise, erken çiçek sapı meydana getirir.
Sarımsak dişleri tek ve çok sıralı dikilebilir. Çok sıralı dikimde dekardan daha fazla ürün alınır. Tek sıralı dikim için kullanılacak orta irilikteki diş miktarı 55-60 kg iken, çok sıralı dikimde bu miktar 75-90 kg'a çıkmaktadır. Çok sıralı dikimde mesafe 10x10 cm olup dikim derinliği ise 3 - 4 cm’ dir.
Doğal yağış koşullarında yapılan kıraç koşullardaki yetiştiricilikte 2 ila 3 çapa yeterlidir. Düzenli sulama şartlarında her sulamadan sonra çapa yapılmalıdır.
Sarımsaklar ılıman iklimlerde Kasım ayından itibaren, kışı sert geçen yerlerde Mart-Nisan aylarında dikilir. Dikim, elle yapılabildiği gibi, bu amaçla geliştirilmiş dikim makinaları ile de yapılabilir.
Sarımsak yetiştiriciliğinde yabancı ot kontrolü önemlidir. Küçük üretim alanlarında mekanik olarak elle yabancı ot kontrolü yapılabilir. Ancak, geniş üretim alanlarında yabancı ot kontrolü yabancı ot ilaçları ile yapılmalıdır. Yabancı ot ilaçları üç farklı dönemde uygulanır. Birinci dönem, dikim öncesi toprağa karıştırarak; ikinci dönem, dişler dikildikten sonra ve çıkıştan önce, üçüncü dönem ise bitkilerin 2-6 yapraklı olduğu dönemdir.
Sarımsak yetiştiriciliğinde en önemli sorunlardan birisi de kök ur nematotlarıdır. Yabancı ot ilacı ve diğer kimyasal ilaçların kullanımında Tarım ve Köy İşleri bakanlığı Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerinden yardım alınmalıdır.
5. SARIMSAĞIN HASADI:
Sarımsak başlarının olgunlaşma zamanı, dikim zamanına bağlı olarak değişir. Taze yeşil sarımsaklar en erken Şubat sonunda en geç Haziran başında hasat edilir. Kuru tüketim için başlar; Mayıs sonu Haziran başında, geç ekimde ise Temmuz sonu Ağustos başında hasat edilir. Elde edilen ürün miktarı 700-1400 kg/da'dır.
Sarımsağın hasadı öncesi bitki sapları yatırılarak dişlerin daha iyi olgunlaşması sağlanır. Saplar iyice kuruyunca güneşli ve kuru bir havada çapa ile çıkarılabildiği gibi, traktör kuyruk milinden aldığı güç ile çalışan sarımsak söküm makinaları ile de sökülebilir.
Hasat da ürünün baş kalitesini bozmamak amacı ile kesinlikle elle çekilerek yapılmamalıdır. Ürün 4 ila 5 gün tarlada bırakılarak kurutulmalıdır. Yağışlı bölgelerde ise; kurutma sökülen bitkilerin kapalı yerlerde serilerek yapılır. Kurumuş başların pazarlaması üç yolla olur. Birincisi, sapları ve kökleri kesilmiş başların dökme olarak naylon torba ve kasalar içinde en çok 50 kg lık ambalajlarla pazarlamasıdır. İkincisi, kökleri kesilmiş 10 ila 15 adet sarımsak saplarından bağlanarak örgü ya da demet halinde sunulmasıdır. Üçüncü ise, kök ve sap kısmı kesilmiş başların, belli ağılıklarda, bu amaçla geliştirilmiş file ve strafor kaplar içinde pazarlamasıdır.
SARIMSAK TARIMI
Dr. Sami SÜZER
Ziraat Yük. Müh.
Comment