Tweet
Her işletmede olduğu gibi sebzecilikte de müspet bir sonuca varabilmek için yetiştirme ortamı en iyi şartlarda olsa da bitkilerin gelişmesi, ürüne yatması ve ürünü olgunlaştırması için çeşitli vejetasyon devrelerinde gerekli bakım işlerinin ihmal etmeden zamanında ve yeteri kadar yapılması zorunludur.
Sebze bahçelerinde tohum ekimi veya fide dikimi yapıldıktan ve bitkiler gelişmeye başladıktan sonra yapılması gereken başlıca bakım işleri şöyle sıralanabilir.
1. Çapa
2. Sulama,
3. Gübreleme
4. Sırık verme ve bağlama
5. Budama
6. Hastalık ve zararlılarla savaş
Çapalama , Bitkiler gelişmeye başladıkça toprağı havalandırmak, yabani otlarla mücadele etmek ve yağışlardan sonra meydana gelen kaymak tabakasını kırmak amacıyla, işletmenin karakterine göre çeşitli araçlardan faydalanılarak çapa yapılır. Pratikte "iki çapa bir su yerini tutar" sözü hatırdan çıkarılmayarak sebzelerin gelişme durumlarına göre zamanında ve uygun şekilde çapa yapılmalıdır. Yalnız çapa esnasında yetiştirilen sebzenin özellikleri ve özellikle kök sistemleri göz önünde tutularak çapa işinin bunlara zarar vermeyecek şekilde dikkatle yapılmasına özellikle gayret edilmelidir.
Sulama, Sebzecilikte sulama bitkinin şahsi gelişmesi, meyveye yatması üzerinde olağanüstü rol oynadığından sulama konusunda da bahsedildiği gibi, bitkilerin gelişmesi daima sıkı bir kontrol altında bulundurularak zamanında ve yeterli miktarlarda sulama yapmayı asla ihmal etmemelidir.
Gübreleme, Bitkilerin devamlı olarak topraktan aldıkları çeşitli besin maddelerinin çeşitli gübreleme yöntemleri ile yeter miktarlarda tekrar toprağa verilmesi şarttır. Yalnız her işte olduğu gibi gübrelemede de aşırıya kaçmamalı ve her gübreyi ihtiyaç duyulan miktarlarda ve uygun zamanlarda verilmelidir. Bu arada özellikle çeşitli gübrelerin bitkiler üzerindeki fonksiyonlar göz önünde tutularak tabii ve çeşitli ticaret gübreleri uzmanların verecekleri direktif gözetiminde kullanılmalıdır.
Sırık Verme ve Bağlama, Sebze bahçelerinde yapılan bakım işleri arasında bir kısım sebzeler için sırık verme ve bağlama işi de yer alır. Her ne kadar kültür sebzelerinin bir çoğu sırığa ihtiyaç göstermeden yetiştirilmekte ise de özellikle sırık domatesleri, sırık fasulyeleri ve bazı bezelye çeşitlerinde bu ayrı bir önem taşımaktadır. Bunun için pratikte genellikle 4-5 cm çapında 1.75-2.00 m uzunluğunda kuvvetli yapısı olan ağaçların sırıkları uygun tutulur. Hazırlanan sırıkların toprak içerisine sokulacak 25 cm uzunluktaki uç kısımları ömürlerinin uzun olası için toprağa sokulmadan önce katrana batırılmalı ve üzerleri 2 mm kadar kalınlıkta bir kömür tabakası meydana getirecek şekilde hafifçe yakılmalıdır. Domatesler usulüne göre hazırlanan sırıklar, bitkiler 30-35 cm boy alınca bunların aşağı yukarı 8-10 cm kadar uzağına ve kuzey tarafına verilir. Sırık verme işi ile birlikte domateslerde ilk bağlama işi de başlar. Bağlama içinde bitkinin gelişmesi esnasında bitkiye zarar vermeyecek rafya kullanılır. Rafyanın temin edilemediği yerlerde bu iş biraz daha dikkatle bağlamak şartıyla pamuk ipliği ile de yapılır. Rafya veya pamuk ipliği ile bağlama yapılırken ileride kalınlaşan gövdenin zarar görmemesi için bağlama şekli olarak ? şeklinde yapılmalıdır. İlk bağlamadan sonra bitki büyümesine devam ettikçe aşağı yukarı 30-35 cm de bir bağlama aynı şekilde yapılmalıdır.
Budama, Açıkta veya serada yetiştirilirken askıya alınmış domateslerde yapılması tavsiye edilen uç alma, açıkta yapılan yetiştirmelerde domatesler bağlı bulundukları sırığın boyunu aldıklarında, serada yetiştirilenlerde ise zeminden itibaren son salkımın iki yaprak üzerinden bitkinin uç kısmı ya parmakla kıvrılarak veya bir makasla kesilmek suretiyle alınır. Bu suretle besin maddeleri bitkinin devamlı olarak uzamasına harcanacağı yerde mevcut meyvelerin gelişmesine harcanacağından, mevsim sonlarına doğru bitki üzerinde bulunan küçük domateslerin mümkün olduğu kadar irileşmesine ve iri fakat yeşil olanlarının da olgunlaşarak daha iyi fiyatla satılmasına yardım edilmektedir.
Hastalık ve Zararlılarla Savaş, Yaşayan bir varlığın hayatını normal bir zamanda tamamlayabilmesi ve kendinden bekleneni verebilmesi için onun sağlığı ile yakından ilgilenmek gerekir. Bitki tarımında da yapılan emek eve masrafları karşılamak ve kazanmak için mevcut yetiştirme şartları arasında onlara zarar veren çeşitli ve tehlikeli hastalık ve zararlıları ile zamanında ve kesin sonucu alacak tarzda mücadele etmeyi kesinlikle ihmal etmemek gerekir.
Sebze bahçelerinde tohum ekimi veya fide dikimi yapıldıktan ve bitkiler gelişmeye başladıktan sonra yapılması gereken başlıca bakım işleri şöyle sıralanabilir.
1. Çapa
2. Sulama,
3. Gübreleme
4. Sırık verme ve bağlama
5. Budama
6. Hastalık ve zararlılarla savaş
Çapalama , Bitkiler gelişmeye başladıkça toprağı havalandırmak, yabani otlarla mücadele etmek ve yağışlardan sonra meydana gelen kaymak tabakasını kırmak amacıyla, işletmenin karakterine göre çeşitli araçlardan faydalanılarak çapa yapılır. Pratikte "iki çapa bir su yerini tutar" sözü hatırdan çıkarılmayarak sebzelerin gelişme durumlarına göre zamanında ve uygun şekilde çapa yapılmalıdır. Yalnız çapa esnasında yetiştirilen sebzenin özellikleri ve özellikle kök sistemleri göz önünde tutularak çapa işinin bunlara zarar vermeyecek şekilde dikkatle yapılmasına özellikle gayret edilmelidir.
Sulama, Sebzecilikte sulama bitkinin şahsi gelişmesi, meyveye yatması üzerinde olağanüstü rol oynadığından sulama konusunda da bahsedildiği gibi, bitkilerin gelişmesi daima sıkı bir kontrol altında bulundurularak zamanında ve yeterli miktarlarda sulama yapmayı asla ihmal etmemelidir.
Gübreleme, Bitkilerin devamlı olarak topraktan aldıkları çeşitli besin maddelerinin çeşitli gübreleme yöntemleri ile yeter miktarlarda tekrar toprağa verilmesi şarttır. Yalnız her işte olduğu gibi gübrelemede de aşırıya kaçmamalı ve her gübreyi ihtiyaç duyulan miktarlarda ve uygun zamanlarda verilmelidir. Bu arada özellikle çeşitli gübrelerin bitkiler üzerindeki fonksiyonlar göz önünde tutularak tabii ve çeşitli ticaret gübreleri uzmanların verecekleri direktif gözetiminde kullanılmalıdır.
Sırık Verme ve Bağlama, Sebze bahçelerinde yapılan bakım işleri arasında bir kısım sebzeler için sırık verme ve bağlama işi de yer alır. Her ne kadar kültür sebzelerinin bir çoğu sırığa ihtiyaç göstermeden yetiştirilmekte ise de özellikle sırık domatesleri, sırık fasulyeleri ve bazı bezelye çeşitlerinde bu ayrı bir önem taşımaktadır. Bunun için pratikte genellikle 4-5 cm çapında 1.75-2.00 m uzunluğunda kuvvetli yapısı olan ağaçların sırıkları uygun tutulur. Hazırlanan sırıkların toprak içerisine sokulacak 25 cm uzunluktaki uç kısımları ömürlerinin uzun olası için toprağa sokulmadan önce katrana batırılmalı ve üzerleri 2 mm kadar kalınlıkta bir kömür tabakası meydana getirecek şekilde hafifçe yakılmalıdır. Domatesler usulüne göre hazırlanan sırıklar, bitkiler 30-35 cm boy alınca bunların aşağı yukarı 8-10 cm kadar uzağına ve kuzey tarafına verilir. Sırık verme işi ile birlikte domateslerde ilk bağlama işi de başlar. Bağlama içinde bitkinin gelişmesi esnasında bitkiye zarar vermeyecek rafya kullanılır. Rafyanın temin edilemediği yerlerde bu iş biraz daha dikkatle bağlamak şartıyla pamuk ipliği ile de yapılır. Rafya veya pamuk ipliği ile bağlama yapılırken ileride kalınlaşan gövdenin zarar görmemesi için bağlama şekli olarak ? şeklinde yapılmalıdır. İlk bağlamadan sonra bitki büyümesine devam ettikçe aşağı yukarı 30-35 cm de bir bağlama aynı şekilde yapılmalıdır.
Budama, Açıkta veya serada yetiştirilirken askıya alınmış domateslerde yapılması tavsiye edilen uç alma, açıkta yapılan yetiştirmelerde domatesler bağlı bulundukları sırığın boyunu aldıklarında, serada yetiştirilenlerde ise zeminden itibaren son salkımın iki yaprak üzerinden bitkinin uç kısmı ya parmakla kıvrılarak veya bir makasla kesilmek suretiyle alınır. Bu suretle besin maddeleri bitkinin devamlı olarak uzamasına harcanacağı yerde mevcut meyvelerin gelişmesine harcanacağından, mevsim sonlarına doğru bitki üzerinde bulunan küçük domateslerin mümkün olduğu kadar irileşmesine ve iri fakat yeşil olanlarının da olgunlaşarak daha iyi fiyatla satılmasına yardım edilmektedir.
Hastalık ve Zararlılarla Savaş, Yaşayan bir varlığın hayatını normal bir zamanda tamamlayabilmesi ve kendinden bekleneni verebilmesi için onun sağlığı ile yakından ilgilenmek gerekir. Bitki tarımında da yapılan emek eve masrafları karşılamak ve kazanmak için mevcut yetiştirme şartları arasında onlara zarar veren çeşitli ve tehlikeli hastalık ve zararlıları ile zamanında ve kesin sonucu alacak tarzda mücadele etmeyi kesinlikle ihmal etmemek gerekir.