Tweet
Doğal Çitler / Sebze Bahçesinin Etrafının Çevrelenmesi / SEBZE BAHÇESİNİN KURULMASI / SEBZECİLİK
Çeşitli bitkiler kullanılarak yapılan çitlere doğal çit denir. İklim koşullarına ve sulama durumuna göre kullanılacak çit bitkilerinden aranacak bazı özellikler vardır:
a. Bitkiler dikenli ve sık taç meydana getirmelidir.
b. Gelişmeleri kuvvetli olmalı ve budamaya gelmelidir.
c. Bahçede yetiştirilecek bitkilere zarar vermemeli, onların çeşitli entomolojik ve
fitopatolojik zararlı ve hastalıklarına barınak olmamalı ve kendisi de hastalık
ve zararlılara yakalanmamalıdır.
d. Kışın yapraklarını dökmemelidir.
e. Mümkün olduğu kadar uzun ömürlü olmalıdır.
Şekil 10.2. Suni bir çit
Çit bitkisi olarak kullanılacak bitkiler Maklura, Gladiçya, Mimoza, Selvi, Kazuarina, Mazı, İris, Kızılcık, Ligistrum, Üç yapraklı, Limon, Acıbadem, Akdiken, Ateş dikeni, Yabani gül, İğde, Dut, Defne, Taflan, Ladin, Cehri ve Gürgendir. Ayrıca Kamış bitkileri de çit bitkisi olarak kullanılabilir. Bu bitkiler çit olarak dikilirken tek veya iki sıralı üçgen dikim yapılır ve aralarında 30-40 cm sıra arası ve üzeri mesafe bırakılır. Dikim sırasında gübre ve can suyu verilir. İlk birkaç yıl sulama yapılmasında fayda vardır. Birkaç yıl tutmayan bitkiler kontrol edilmeli ve yerlerine yenileri dikilmelidir.
Bahçe yeri, mümkün olduğu kadar şiddetli, soğuk veya sıcak rüzgarlara maruz kalmayan yerler olmalıdır. Ancak bu her zaman mümkün olmaz. Bu durumda çit bitkileri aynı zamanda rüzgar kıran olarak bahçeyi koruyabilir. Rüzgar kıranlar, rüzgarın olumsuz etkisini büyük ölçüde azaltır. Rüzgar esen tarafta çit bitkileri birkaç sıra halinde dikilmelidir. Ancak bitki sıklığı % 50 hava geçirecek şekilde yapılmalıdır. Aksi halde fazla sık dikimlerde, rüzgarı önlemek isterken bahçeyi havasız hale getirebiliriz. Ayrıca fazla sık dikimlerde rüzgar kıranın arkasındaki koruma alanında anafor meydana gelebilir. Bir rüzgar kıranın faydalı alanı, rüzgar kıranın boyu ve uzunluğu ile ilgilidir. Rüzgar kıran kendi yüksekliğinin 10 katı uzaklığı ve genişliğinin 2/3 katı genişliği kontrol altında tutabilir. Ancak bu alan bir üçgen şeklinde olup, üçgenin tabanı rüzgar kırandan başlar, tepesi, yani sivri ucu ileriye doğru gider. Büyük arazilerde tek bir rüzgar kıran yeterli olmayabilir. Burada her rüzgar kıranın koruma mesafeleri kadar aralıklarla, rüzgar kıranlar peş peşe yapılırsa, arazinin tümü koruma altına alınabilir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Çeşitli bitkiler kullanılarak yapılan çitlere doğal çit denir. İklim koşullarına ve sulama durumuna göre kullanılacak çit bitkilerinden aranacak bazı özellikler vardır:
a. Bitkiler dikenli ve sık taç meydana getirmelidir.
b. Gelişmeleri kuvvetli olmalı ve budamaya gelmelidir.
c. Bahçede yetiştirilecek bitkilere zarar vermemeli, onların çeşitli entomolojik ve
fitopatolojik zararlı ve hastalıklarına barınak olmamalı ve kendisi de hastalık
ve zararlılara yakalanmamalıdır.
d. Kışın yapraklarını dökmemelidir.
e. Mümkün olduğu kadar uzun ömürlü olmalıdır.
Şekil 10.2. Suni bir çit
Çit bitkisi olarak kullanılacak bitkiler Maklura, Gladiçya, Mimoza, Selvi, Kazuarina, Mazı, İris, Kızılcık, Ligistrum, Üç yapraklı, Limon, Acıbadem, Akdiken, Ateş dikeni, Yabani gül, İğde, Dut, Defne, Taflan, Ladin, Cehri ve Gürgendir. Ayrıca Kamış bitkileri de çit bitkisi olarak kullanılabilir. Bu bitkiler çit olarak dikilirken tek veya iki sıralı üçgen dikim yapılır ve aralarında 30-40 cm sıra arası ve üzeri mesafe bırakılır. Dikim sırasında gübre ve can suyu verilir. İlk birkaç yıl sulama yapılmasında fayda vardır. Birkaç yıl tutmayan bitkiler kontrol edilmeli ve yerlerine yenileri dikilmelidir.
Bahçe yeri, mümkün olduğu kadar şiddetli, soğuk veya sıcak rüzgarlara maruz kalmayan yerler olmalıdır. Ancak bu her zaman mümkün olmaz. Bu durumda çit bitkileri aynı zamanda rüzgar kıran olarak bahçeyi koruyabilir. Rüzgar kıranlar, rüzgarın olumsuz etkisini büyük ölçüde azaltır. Rüzgar esen tarafta çit bitkileri birkaç sıra halinde dikilmelidir. Ancak bitki sıklığı % 50 hava geçirecek şekilde yapılmalıdır. Aksi halde fazla sık dikimlerde, rüzgarı önlemek isterken bahçeyi havasız hale getirebiliriz. Ayrıca fazla sık dikimlerde rüzgar kıranın arkasındaki koruma alanında anafor meydana gelebilir. Bir rüzgar kıranın faydalı alanı, rüzgar kıranın boyu ve uzunluğu ile ilgilidir. Rüzgar kıran kendi yüksekliğinin 10 katı uzaklığı ve genişliğinin 2/3 katı genişliği kontrol altında tutabilir. Ancak bu alan bir üçgen şeklinde olup, üçgenin tabanı rüzgar kırandan başlar, tepesi, yani sivri ucu ileriye doğru gider. Büyük arazilerde tek bir rüzgar kıran yeterli olmayabilir. Burada her rüzgar kıranın koruma mesafeleri kadar aralıklarla, rüzgar kıranlar peş peşe yapılırsa, arazinin tümü koruma altına alınabilir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay