Tweet
Sebzecilikte Mekanizasyon ve Kullanılan Alet ve Makineler / MEKANİZASYON / SEBZECİLİK
Sebzecilikte mekanizasyon son yıllarda gelişmeye başlamıştır. Eskiden çoğunluğu büyük şehir içi ve kenarlarında kurulu bulunan küçük arazili işletmelerde daha çok insan gücüyle çalışan aletler kullanılmıştır. Arazinin biraz büyümesiyle insan + hayvan gücü ile çalışan aletler devreye girmiştir. Şehir kenarlarındaki bahçeler, nüfus artışıyla yerlerini iskan alanlarına bırakınca, buradaki işletmeler şehir dışına ve açık arazilere intikal etmiştir. Teknolojik gelişme dikkate alınarak kurulan bu yeni işletmelerde arazi varlığı arttırılarak orta ve büyük işletmeler kurulmaya başlamıştır. Böylece yeni işletmelerde eski iki güce bir de motor gücü eklenmiş ve çeşitli makine ve ekipmanlar kullanılmaya başlanmıştır.
Halen Türkiye’de bölgelere göre sebze kullanım alanlarına göre makine kullanımı aşağıdaki şekildedir (Cetvel 11.1).
Cetvel 11.1. Türkiye Sebze Alanlarına Göre Makine Kullanım Yüzdesi
__________________________________________________ ________
Bölgeler Sebze alanları Makine kullanım
__________________________________________________ ______
1. Bölge (Orta Kuzey Anadolu) % 9,6 % 2,5
2. Bölge (Ege ) % 15,7 % 18,6
3. Bölge (Marmara) % 23,6 % 21,1
4. Bölge (Akdeniz) % 28,2 % 30,3
5. Bölge (Kuzeydoğu) % 1,8 % 2,3
6. Bölge (Güneydoğu) % 11,4 % 15,7
7. Bölge (Karadeniz) % 3,5 % 3,3
8. Bölge (Ortadoğu) % 1,9 % 1,9
9. Bölge (Orta Güney) % 4,3 % 4,3
__________________________________________________ _________
Toplam % 100 % 100
__________________________________________________ __________
Ülkemizde sebzeciliğin % 70’i kıyı bölgelerinde toplanmıştır. Bu yüzden makine kullanım yüzdesi de, bu bölgelerin yüzde dağılım değerlerine paralel olacak şekilde % 73 oranındadır. Orta ve güney kısmında sulama olanakları kısıtlı olduğundan ve buralarda yapılan barajların büyük bir bölümünün sulama kanalları yapılamadığından sebzecilik istenen şekilde gelişememiştir. Daha çok dere, çay ve nehir kenarlarında sebzecilik görülür. Ayrıca derin kuyuların açıldığı ve sulama olanağı yaratılan yerlerde kısmen gelişme başlamıştır. Bu bakımdan Güney Anadolu Bölgesi ileride büyük olanaklar taşımaktadır. Burada sulanabilecek büyük arazi parçaları sebzeciliğe açılırsa, mekanizasyon da birinci sırayı alabilecektir. Kıyı ve nehir yataklarının kenarlarında arazi daha küçük parçalardan oluşmakta ve mekanizasyon ister istemez kısıtlı kalmaktadır. Bizde mekanizasyon deyince akla önce traktör almak gelir. Oysa tarımsal üretimde traktör bir çeki, yani güç aracıdır. Yanında çeşitli ekipmanları olmayan bir traktör fazla işe yaramaz. Şu anda ülkemizde tarla tarımı için traktör ve bu traktörlere uyacak daha çok toprak işleme aletleri yapılmaktadır. Oysa dış ülkelerde özellikle bahçe tarımına uygun ve çok değişik iş gücünde kırmalı kırmasız traktörler tek, çift veya dört tekerlekli üretilmekte ve çeşitli toprak işleme, tohum ekimi için mibzerler, fide dikimi için dikim makineleri, kök, yumru, soğanları, sürgün, yaprakları ve meyveleri yenen sebzelerinin hasadı için hasat makineleri geliştirilmiştir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Sebzecilikte mekanizasyon son yıllarda gelişmeye başlamıştır. Eskiden çoğunluğu büyük şehir içi ve kenarlarında kurulu bulunan küçük arazili işletmelerde daha çok insan gücüyle çalışan aletler kullanılmıştır. Arazinin biraz büyümesiyle insan + hayvan gücü ile çalışan aletler devreye girmiştir. Şehir kenarlarındaki bahçeler, nüfus artışıyla yerlerini iskan alanlarına bırakınca, buradaki işletmeler şehir dışına ve açık arazilere intikal etmiştir. Teknolojik gelişme dikkate alınarak kurulan bu yeni işletmelerde arazi varlığı arttırılarak orta ve büyük işletmeler kurulmaya başlamıştır. Böylece yeni işletmelerde eski iki güce bir de motor gücü eklenmiş ve çeşitli makine ve ekipmanlar kullanılmaya başlanmıştır.
Halen Türkiye’de bölgelere göre sebze kullanım alanlarına göre makine kullanımı aşağıdaki şekildedir (Cetvel 11.1).
Cetvel 11.1. Türkiye Sebze Alanlarına Göre Makine Kullanım Yüzdesi
__________________________________________________ ________
Bölgeler Sebze alanları Makine kullanım
__________________________________________________ ______
1. Bölge (Orta Kuzey Anadolu) % 9,6 % 2,5
2. Bölge (Ege ) % 15,7 % 18,6
3. Bölge (Marmara) % 23,6 % 21,1
4. Bölge (Akdeniz) % 28,2 % 30,3
5. Bölge (Kuzeydoğu) % 1,8 % 2,3
6. Bölge (Güneydoğu) % 11,4 % 15,7
7. Bölge (Karadeniz) % 3,5 % 3,3
8. Bölge (Ortadoğu) % 1,9 % 1,9
9. Bölge (Orta Güney) % 4,3 % 4,3
__________________________________________________ _________
Toplam % 100 % 100
__________________________________________________ __________
Ülkemizde sebzeciliğin % 70’i kıyı bölgelerinde toplanmıştır. Bu yüzden makine kullanım yüzdesi de, bu bölgelerin yüzde dağılım değerlerine paralel olacak şekilde % 73 oranındadır. Orta ve güney kısmında sulama olanakları kısıtlı olduğundan ve buralarda yapılan barajların büyük bir bölümünün sulama kanalları yapılamadığından sebzecilik istenen şekilde gelişememiştir. Daha çok dere, çay ve nehir kenarlarında sebzecilik görülür. Ayrıca derin kuyuların açıldığı ve sulama olanağı yaratılan yerlerde kısmen gelişme başlamıştır. Bu bakımdan Güney Anadolu Bölgesi ileride büyük olanaklar taşımaktadır. Burada sulanabilecek büyük arazi parçaları sebzeciliğe açılırsa, mekanizasyon da birinci sırayı alabilecektir. Kıyı ve nehir yataklarının kenarlarında arazi daha küçük parçalardan oluşmakta ve mekanizasyon ister istemez kısıtlı kalmaktadır. Bizde mekanizasyon deyince akla önce traktör almak gelir. Oysa tarımsal üretimde traktör bir çeki, yani güç aracıdır. Yanında çeşitli ekipmanları olmayan bir traktör fazla işe yaramaz. Şu anda ülkemizde tarla tarımı için traktör ve bu traktörlere uyacak daha çok toprak işleme aletleri yapılmaktadır. Oysa dış ülkelerde özellikle bahçe tarımına uygun ve çok değişik iş gücünde kırmalı kırmasız traktörler tek, çift veya dört tekerlekli üretilmekte ve çeşitli toprak işleme, tohum ekimi için mibzerler, fide dikimi için dikim makineleri, kök, yumru, soğanları, sürgün, yaprakları ve meyveleri yenen sebzelerinin hasadı için hasat makineleri geliştirilmiştir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay