Tweet
Sebzecilikte Sulamanın Yapılması
Arazide iyi bir sulama yapılabilmesi için kullanılan suyun debisinin, sulanacak alanın büyüklüğünün, sulama süresinin, bir sulamada verilecek su miktarının ve derinliğinin, sulama randımanının bilinmesi gerekir. Bu veriler elimizde mevcut ise istenen özelliğe göre aşağıdaki formülden yararlanarak istediğimiz sonucu hesap edebiliriz (SÖNMEZ ve BALABAN 1968).
A x d = 3,6 x Q x t x R
Formülde
A = Sulama alanı miktarı (dekar)
d = Tarlaya bir sulamada verilecek su derinliği (mm)
Q = Sulamada kullanılan suyun debisi (lt/sn)
t = Sulama süresi (saat)
R = Sulama randımanıdır.
Bu formülde bitki kök derinliğine göre değişecek, bir sulamada verilecek su derinliğinin (d) hesaplanması gerekir. Bu hesaplamanın yapılması için
D = (Tk – Sn) x As x D / 10
Formülü kullanılır. Formülde
d = Bir sulamada verilecek su derinliği (mm)
Tk = Tarla kapasitesi (%) (Toprakta 1/3 atmosfer güçle tutunan su)
Sn = Solma noktası (%) (Toprakta 15 atmosferden daha güçle tutulan su)
As = Bitki kök derinliği (gr/cm2)
D = Toprak katmanı derinliğidir (cm)
Sulama yapılırken tarla kapasitesi (Tk) değeri yerine tarladan alınan örneklerdeki su rutubeti (%) değeri alınabilir. Açık alanlarda sulama, toprak nemi % 50’ye düştüğü zaman yapılır. Şimdi 30 dekar bir tarlada yetiştirilecek sebze bitkisinin kök derinliği 60 cm olduğunda ve yetiştiricilik yaptığımız yerde sulama randımanı % 60 olduğunda, günde 24 saat sulama yapmak koşuluyla 4 gün içinde sulama yapmak istersek, suyun debisi ne olmalıdır ? Deneme yerinden 0-30 cm, 30-60 ve 60-90 cm profil derinliklerinden örnekler alınmış ve bu örnekler laboratuvarda analiz edilerek, profil derinliğine göre tarla kapasitesi (%), solma noktası (%) ve toprak hacim ağırlığı (gr/cm3) ve sulama derinliği (d = mm) değerleri hesaplanmıştır (Cetvel 13.8). Bu arazi için 60 cm kök derinliği için D= 126,85 mm'dir.
Sulama randımanı % 60 olduğundan
d = 126.85 x 0,60 = 76,11 mm'dir.
A = 30 dek
R = % 60
t = 4 x 24 = 96 saat
A x d = 3,6 x Q x t x R formülünde değerler yerine konulduğunda
30 x 76,11 = 3,6 x Q x 96 x 0,60
2283,3 = Q x 207,36
Q = 2283,3 / 207,36 = 11 lt/sn bulunur.
Bu hesaplamada suyun debisi hesaplanmak istenmiştir. Şimdi de sulamanın kaç günde yapılacağını hesaplamak istersek :
d = 76,11
A = 50 dekar
R = % 50
t = ?
Q = 20 l/sn
50 x 76,11 = 3,6 x 20 x t x 0,50
3805,5 = 36 x t
t = 3805,5 / 36 = 105,708 saat yani 105,708 / 24 = 4,4 gün bulunur.
Cetvel 13.8. Deneme Yerinden Alınan Örnekler Üzerinde Laboratuvar Analiz Sonuçları
Profil Pofil derinliği Tarla Solma Hacim Kullanılabilir
No (cm) kapasitesi Noktası Ağırlığı Su (D)
(%) (%) (gr/cm3) (mm)
0 - 30 17 1,56 70,2
30 - 60 32 23,8 1,58 53,66
1 60 - 90 35,1 22,1 1,6 96,96
42,8
0– 30 34,4 20 1,5 64,8
30 – 60 37,8 21,6 1,52 73,87
2 60 – 90 41,4 22,9 1,58 87,69
0 – 30 35,5 20,3 1,48 67,49
30 – 60 36 25,2 1,56 50,54
3 60 – 90 38 23,7 1,59 66,07
D = (Tk – Sn) x As. Kd /10
? D = 70,70+53,56+96,96+64,80+73,87+87,69+67,49+50,54+66 ,07 / 3 = 210,56
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Arazide iyi bir sulama yapılabilmesi için kullanılan suyun debisinin, sulanacak alanın büyüklüğünün, sulama süresinin, bir sulamada verilecek su miktarının ve derinliğinin, sulama randımanının bilinmesi gerekir. Bu veriler elimizde mevcut ise istenen özelliğe göre aşağıdaki formülden yararlanarak istediğimiz sonucu hesap edebiliriz (SÖNMEZ ve BALABAN 1968).
A x d = 3,6 x Q x t x R
Formülde
A = Sulama alanı miktarı (dekar)
d = Tarlaya bir sulamada verilecek su derinliği (mm)
Q = Sulamada kullanılan suyun debisi (lt/sn)
t = Sulama süresi (saat)
R = Sulama randımanıdır.
Bu formülde bitki kök derinliğine göre değişecek, bir sulamada verilecek su derinliğinin (d) hesaplanması gerekir. Bu hesaplamanın yapılması için
D = (Tk – Sn) x As x D / 10
Formülü kullanılır. Formülde
d = Bir sulamada verilecek su derinliği (mm)
Tk = Tarla kapasitesi (%) (Toprakta 1/3 atmosfer güçle tutunan su)
Sn = Solma noktası (%) (Toprakta 15 atmosferden daha güçle tutulan su)
As = Bitki kök derinliği (gr/cm2)
D = Toprak katmanı derinliğidir (cm)
Sulama yapılırken tarla kapasitesi (Tk) değeri yerine tarladan alınan örneklerdeki su rutubeti (%) değeri alınabilir. Açık alanlarda sulama, toprak nemi % 50’ye düştüğü zaman yapılır. Şimdi 30 dekar bir tarlada yetiştirilecek sebze bitkisinin kök derinliği 60 cm olduğunda ve yetiştiricilik yaptığımız yerde sulama randımanı % 60 olduğunda, günde 24 saat sulama yapmak koşuluyla 4 gün içinde sulama yapmak istersek, suyun debisi ne olmalıdır ? Deneme yerinden 0-30 cm, 30-60 ve 60-90 cm profil derinliklerinden örnekler alınmış ve bu örnekler laboratuvarda analiz edilerek, profil derinliğine göre tarla kapasitesi (%), solma noktası (%) ve toprak hacim ağırlığı (gr/cm3) ve sulama derinliği (d = mm) değerleri hesaplanmıştır (Cetvel 13.8). Bu arazi için 60 cm kök derinliği için D= 126,85 mm'dir.
Sulama randımanı % 60 olduğundan
d = 126.85 x 0,60 = 76,11 mm'dir.
A = 30 dek
R = % 60
t = 4 x 24 = 96 saat
A x d = 3,6 x Q x t x R formülünde değerler yerine konulduğunda
30 x 76,11 = 3,6 x Q x 96 x 0,60
2283,3 = Q x 207,36
Q = 2283,3 / 207,36 = 11 lt/sn bulunur.
Bu hesaplamada suyun debisi hesaplanmak istenmiştir. Şimdi de sulamanın kaç günde yapılacağını hesaplamak istersek :
d = 76,11
A = 50 dekar
R = % 50
t = ?
Q = 20 l/sn
50 x 76,11 = 3,6 x 20 x t x 0,50
3805,5 = 36 x t
t = 3805,5 / 36 = 105,708 saat yani 105,708 / 24 = 4,4 gün bulunur.
Cetvel 13.8. Deneme Yerinden Alınan Örnekler Üzerinde Laboratuvar Analiz Sonuçları
Profil Pofil derinliği Tarla Solma Hacim Kullanılabilir
No (cm) kapasitesi Noktası Ağırlığı Su (D)
(%) (%) (gr/cm3) (mm)
0 - 30 17 1,56 70,2
30 - 60 32 23,8 1,58 53,66
1 60 - 90 35,1 22,1 1,6 96,96
42,8
0– 30 34,4 20 1,5 64,8
30 – 60 37,8 21,6 1,52 73,87
2 60 – 90 41,4 22,9 1,58 87,69
0 – 30 35,5 20,3 1,48 67,49
30 – 60 36 25,2 1,56 50,54
3 60 – 90 38 23,7 1,59 66,07
D = (Tk – Sn) x As. Kd /10
? D = 70,70+53,56+96,96+64,80+73,87+87,69+67,49+50,54+66 ,07 / 3 = 210,56
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay