Tweet
Kompoze Gübreler (Karışık Gübreler)/ İnorganik Gübreler / Bitki Beslemesinde Kullanılan Gübreler / GÜBRELEME / SEBZECİLİK
Bileşiminde en az iki veya ikiden fazla bitki besin maddesini içeren gübrelere kompoze gübre denir. Kompoze gübrelerin ana bitki besleme maddeleri azot (N), fosfor (P) ve potasyum (K) dur. Bunlardan ikisi veya üçü bir araya gelerek üretilir. Genelde tek besin maddesi içeren gübrelerin karıştırılması sonucu ortaya çıkar. Fakat bazı durumlarda karıştırılan maddeler arasında bir reaksiyon meydana getirilerek elde olunur. Temel besin maddeleri yanında gübrenin özelliklerini düzeltmek (kekleşmesini önlemek, pH'ı nötrleştirmek, granüle hale getirmek, makineyle atılmasını sağlamak vb.) ve gübrenin ağırlığına göre besin maddeleri yüzdesini ayarlamak üzere bazı maddeler daha konur. Bunlara dolgu maddesi denir. Dolgu maddesinin miktarı belli bir oranın üzerine çıkmamalıdır. Dolgu maddesi olarak konulan kalsiyumlu ve magnezyumlu bileşikler kireçleme gereksinmesini karşılayabilir. Kompoze gübre meydana getirilirken kullanılan her maddenin özellikleri iyi bilinmelidir. Bunlar karıştırıldıklarında fiziksel ve kimyasal bakımdan ileride olumsuz bir durum oluşturmamalıdır. Örneğin, nem çekme özelliğinde bir gübre, daha da yüksek değerde nem çekmeyen bir gübreyle karıştırıldığında, kompoze gübrenin nem çekme özelliği ortadan kaldırılırken, bu sefer gübre kuruyarak topaklaşabilir ve dağıtılamaz, kullanılamaz hale gelebilir. Kimyasal reaksiyonlar ortaya çıkarak gübredeki besin maddelerinin değerleri farklılaşabilir, karışım sonrası gaz oluşabilir. Kompoze gübre kullanımının bazı avantaj ve dezavantajları vardır. Bunlar :
a. Gübrenin verilmesinde iş gücünden ve zamandan tasarruf sağlar.
b. Fiziksel özellikleri yapım sırasında düzeltilmiştir ve böylece kötü özellikteki
gübrelerin kullanılması kolaylaşır.
c. Kompoze gübre hazırlanırken pH’ı (asit veya bazlığı) nötralize edildiğinden, toprağa
uygulanması halinde toprakta kimyasal reaksiyon meydana getirmez.
d. Az miktarda gereksinim duyulan besin maddelerinin verilmesi kolaylaşır.
e. Besin maddesi konsantrasyonu yüksek olan kompoze gübrelerde dolgu maddesi
miktarı azdır. Bu üreticinin yararınadır. Taşıma, depolama ve gübreye verdiği para
boşa gitmez
f. Genelde granüle olduklarından depolanmaları, taşınmaları ve toprağa dağıtılmaları
kolaydır.
g. Azotta olduğu gibi besin maddelerinin bölünerek verilmesi zorlaşır.
h. Gübreyi kullanacak kişinin kullandığı gübrenin özelliklerini iyi bilmesi gerekir. Aksi
halde toprakta veya bitkilerde istenmeyen durumlar ortaya çıkar.
i. Devamlı kompoze gübre kullanımında, kompoze gübre içindeki besin maddelerinin
bazıları yüksek, bazıları düşük dozda karıştırıldıklarından, ileride toprakta besin madde
fazlalığı veya azlığı ortaya çıkabilir.
j. Kompoze gübrelerin birim fiyatı, yalın gübrelerin fiyatından yüksektir.
Günümüzde çok değişik kompoze gübreler piyasaya sunulmaktadır. Bazı ülkelerde sayısı 200’e kadar yükselmiştir. Kompoze gübreler içerisindeki besin maddeleri miktarı, ağırlık üzerinden yüzde olarak belirlenir. Bu sayede üretilen kompoze gübrenin terkibine bakarak üretici isteğine uygun olanını seçer. İstediğimiz takdirde kendimizde tek besinli gübreleri karıştırarak kompoze gübre yapabiliriz. Bunu yaparken yukarıdaki temel kaideleri dikkate alarak aşağıdaki Cetvel 14.9’da verilen bilgilerden yararlanabiliriz.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Bileşiminde en az iki veya ikiden fazla bitki besin maddesini içeren gübrelere kompoze gübre denir. Kompoze gübrelerin ana bitki besleme maddeleri azot (N), fosfor (P) ve potasyum (K) dur. Bunlardan ikisi veya üçü bir araya gelerek üretilir. Genelde tek besin maddesi içeren gübrelerin karıştırılması sonucu ortaya çıkar. Fakat bazı durumlarda karıştırılan maddeler arasında bir reaksiyon meydana getirilerek elde olunur. Temel besin maddeleri yanında gübrenin özelliklerini düzeltmek (kekleşmesini önlemek, pH'ı nötrleştirmek, granüle hale getirmek, makineyle atılmasını sağlamak vb.) ve gübrenin ağırlığına göre besin maddeleri yüzdesini ayarlamak üzere bazı maddeler daha konur. Bunlara dolgu maddesi denir. Dolgu maddesinin miktarı belli bir oranın üzerine çıkmamalıdır. Dolgu maddesi olarak konulan kalsiyumlu ve magnezyumlu bileşikler kireçleme gereksinmesini karşılayabilir. Kompoze gübre meydana getirilirken kullanılan her maddenin özellikleri iyi bilinmelidir. Bunlar karıştırıldıklarında fiziksel ve kimyasal bakımdan ileride olumsuz bir durum oluşturmamalıdır. Örneğin, nem çekme özelliğinde bir gübre, daha da yüksek değerde nem çekmeyen bir gübreyle karıştırıldığında, kompoze gübrenin nem çekme özelliği ortadan kaldırılırken, bu sefer gübre kuruyarak topaklaşabilir ve dağıtılamaz, kullanılamaz hale gelebilir. Kimyasal reaksiyonlar ortaya çıkarak gübredeki besin maddelerinin değerleri farklılaşabilir, karışım sonrası gaz oluşabilir. Kompoze gübre kullanımının bazı avantaj ve dezavantajları vardır. Bunlar :
a. Gübrenin verilmesinde iş gücünden ve zamandan tasarruf sağlar.
b. Fiziksel özellikleri yapım sırasında düzeltilmiştir ve böylece kötü özellikteki
gübrelerin kullanılması kolaylaşır.
c. Kompoze gübre hazırlanırken pH’ı (asit veya bazlığı) nötralize edildiğinden, toprağa
uygulanması halinde toprakta kimyasal reaksiyon meydana getirmez.
d. Az miktarda gereksinim duyulan besin maddelerinin verilmesi kolaylaşır.
e. Besin maddesi konsantrasyonu yüksek olan kompoze gübrelerde dolgu maddesi
miktarı azdır. Bu üreticinin yararınadır. Taşıma, depolama ve gübreye verdiği para
boşa gitmez
f. Genelde granüle olduklarından depolanmaları, taşınmaları ve toprağa dağıtılmaları
kolaydır.
g. Azotta olduğu gibi besin maddelerinin bölünerek verilmesi zorlaşır.
h. Gübreyi kullanacak kişinin kullandığı gübrenin özelliklerini iyi bilmesi gerekir. Aksi
halde toprakta veya bitkilerde istenmeyen durumlar ortaya çıkar.
i. Devamlı kompoze gübre kullanımında, kompoze gübre içindeki besin maddelerinin
bazıları yüksek, bazıları düşük dozda karıştırıldıklarından, ileride toprakta besin madde
fazlalığı veya azlığı ortaya çıkabilir.
j. Kompoze gübrelerin birim fiyatı, yalın gübrelerin fiyatından yüksektir.
Günümüzde çok değişik kompoze gübreler piyasaya sunulmaktadır. Bazı ülkelerde sayısı 200’e kadar yükselmiştir. Kompoze gübreler içerisindeki besin maddeleri miktarı, ağırlık üzerinden yüzde olarak belirlenir. Bu sayede üretilen kompoze gübrenin terkibine bakarak üretici isteğine uygun olanını seçer. İstediğimiz takdirde kendimizde tek besinli gübreleri karıştırarak kompoze gübre yapabiliriz. Bunu yaparken yukarıdaki temel kaideleri dikkate alarak aşağıdaki Cetvel 14.9’da verilen bilgilerden yararlanabiliriz.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay