Tweet
Tohumların Çimlenmesi / Tohumların İç Özellikleri / Tohumlarda Aranacak Özellikler / Tohum / Tohum ve Tohumla Üretim / SEBZELERDE YETİŞTİRME TEKNİĞİ / SEBZECİLİK
Tohumda çimlenme olayı, tohumun etrafında çimlenmeye uygun ortamın meydana gelmesiyle başlar. Ortamı sıcaklık, su ve hava yaratır. Tohum, çevresinde bulunan su, tohum kabuğunu yumuşatır ve su tohum kabuğundan içeri girer. Protoplazma suyu emerek şişer ve kabuğu çatlatır. Bu sırada bazı biyokimyasal ve fizyolojik olaylar meydana gelir. Bu olaylar için yeterli derecede sıcaklığa ve havaya (oksijene) gereksinim vardır. Bu sırada, aleuron tabakasındaki enzimler aktivite kazanır ve endospermi eritmeye başlar. Diastase enzimi nişastayı, şekere; protease enzimi proteini, amino asitlerine; lipase enzimi yağı, yağ asitlerine indirger. Bu sırada kökçüğün kalkancık kısmında bulunan hormonlar suda eriyerek, çimlenmeyi uyarır. Kökçük, kalkancığı vasıtasıyla suda çözünmüş olan yukarıda sayılan besin maddelerini alır. Bu maddeleri, kök ucuna ve tepe tomurcuğuna iletir. Sürme ucunda bulunan meristem hücrelerinde bölünme başlayarak tohumdaki minyatür bitkiciğin kök ve sürgün ucu büyümeye başlar. Alınan besin maddelerinden karbonhidratlar bitkinin enerjisini; proteinler ve yağlar yapı maddelerini teşkil eder. Kökçük, endospermin suyu alarak genişlemesi sırasında çatlattığı kabuktan dışarıya çıkar. Tohumun çimlenmiş bu haline, burunlanma, filizlenme ve halk arasında çengellenme denir. Kökçük daha da büyüyerek bir kök ve etrafında kılcal kökleri oluşturur. Bu kılcal kökler, toprakla temas haline geldiğinde, bu sefer toprakta bulunan suyu ve sudaki besin maddelerini alır ve sürgün ucuna iletir. Hipokotilde uzama meydana gelir. Bu uzamayla tohum toprak içinden, toprak dışına doğru itilir. Bazen sürgün ucu ve kotiledon yaprak tohum kabuğuyla ve çoğu kez, kabuğun toprağa takılmasıyla, sadece sürgün ucu ve kotiledon yaprak toprak yüzüne çıkar. Kotiledon yaprak gün ışığına kavuştuğunda, özümleme yapmağa başlar. Kökler, su ve suyla aldıkları besin maddelerini yapraklara iletir, yapraklar özümleme yaparak, elde ettikleri şekerli maddeleri köklerden gelen besin maddesiyle birleştirerek, aminoasitlerine ve yağ asitlerine dönüştürür. Böylece hücrelerin bölünmesi için gerekli besin maddeleri ve enerji sağlanmış olur. Sürgün ucundaki yaprak primordiumları gelişerek, bitkinin vejetatif büyümesine başlar ve ilk hakiki yaprak kendini gösterir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Tohumda çimlenme olayı, tohumun etrafında çimlenmeye uygun ortamın meydana gelmesiyle başlar. Ortamı sıcaklık, su ve hava yaratır. Tohum, çevresinde bulunan su, tohum kabuğunu yumuşatır ve su tohum kabuğundan içeri girer. Protoplazma suyu emerek şişer ve kabuğu çatlatır. Bu sırada bazı biyokimyasal ve fizyolojik olaylar meydana gelir. Bu olaylar için yeterli derecede sıcaklığa ve havaya (oksijene) gereksinim vardır. Bu sırada, aleuron tabakasındaki enzimler aktivite kazanır ve endospermi eritmeye başlar. Diastase enzimi nişastayı, şekere; protease enzimi proteini, amino asitlerine; lipase enzimi yağı, yağ asitlerine indirger. Bu sırada kökçüğün kalkancık kısmında bulunan hormonlar suda eriyerek, çimlenmeyi uyarır. Kökçük, kalkancığı vasıtasıyla suda çözünmüş olan yukarıda sayılan besin maddelerini alır. Bu maddeleri, kök ucuna ve tepe tomurcuğuna iletir. Sürme ucunda bulunan meristem hücrelerinde bölünme başlayarak tohumdaki minyatür bitkiciğin kök ve sürgün ucu büyümeye başlar. Alınan besin maddelerinden karbonhidratlar bitkinin enerjisini; proteinler ve yağlar yapı maddelerini teşkil eder. Kökçük, endospermin suyu alarak genişlemesi sırasında çatlattığı kabuktan dışarıya çıkar. Tohumun çimlenmiş bu haline, burunlanma, filizlenme ve halk arasında çengellenme denir. Kökçük daha da büyüyerek bir kök ve etrafında kılcal kökleri oluşturur. Bu kılcal kökler, toprakla temas haline geldiğinde, bu sefer toprakta bulunan suyu ve sudaki besin maddelerini alır ve sürgün ucuna iletir. Hipokotilde uzama meydana gelir. Bu uzamayla tohum toprak içinden, toprak dışına doğru itilir. Bazen sürgün ucu ve kotiledon yaprak tohum kabuğuyla ve çoğu kez, kabuğun toprağa takılmasıyla, sadece sürgün ucu ve kotiledon yaprak toprak yüzüne çıkar. Kotiledon yaprak gün ışığına kavuştuğunda, özümleme yapmağa başlar. Kökler, su ve suyla aldıkları besin maddelerini yapraklara iletir, yapraklar özümleme yaparak, elde ettikleri şekerli maddeleri köklerden gelen besin maddesiyle birleştirerek, aminoasitlerine ve yağ asitlerine dönüştürür. Böylece hücrelerin bölünmesi için gerekli besin maddeleri ve enerji sağlanmış olur. Sürgün ucundaki yaprak primordiumları gelişerek, bitkinin vejetatif büyümesine başlar ve ilk hakiki yaprak kendini gösterir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay