Tohumdan İleri Gelen Çimlenme Kısıtlamaları / Tohumların Çimlenmesinde Kısıtlamalar / Tohum / Tohum ve Tohumla Üretim / SEBZELERDE YETİŞTİRME TEKNİĞİ / SEBZECİLİK
Canlı olan tohumların iç özelliklerinde ileri gelen çimlenme kısıtlaması ve dolaysıyla çimlenme gecikmesi ya embriyo dinlenmesi, ya tohum içinde çimlenmeyi kısıtlayıcı bazı maddelerin bulunması yada tohum kabuğu özelliklerinden ortaya çıkar.
Umbelliferae familyasına ait havuç gibi bazı sebze tohumları, tohumluk hasadından sonra, hemen uygun bir çimlenme ortamına konulduklarında, çimlenmedikleri görülür. Çünkü hasat sonrası, bu sebzelerin tohumları henüz morfolojik olarak olgunlaşmamış, tohum içindeki embriyo istenen büyüklüğe ve olgunluğa erişmemiştir. Hasat sonrası bu tohumlar, 1-6 ay gibi bir süreyle bekletilir ve dinlendirilirse, bu süre içinde embriyonun büyümesi ve olgunlaşması tamamlanır ve çimlenme olanağına kavuşur. Bazı sebze tohumları hasat sonrası bünyelerinde çimlenmeyi kısıtlayıcı amonyak, siyanür, etilen, doymamış organik asitler, laktonlar ve yağlar, alkoloidler, nikotin, kokain, kafein, kumarin ve paraskobik asit gibi maddeler bulunur. Belli bir dinlenme periyodu içinde, bu tohumların bünyesinde bulunan yukarıdaki çimlenmeyi kısıtlayıcı maddelerin miktarı giderek azalır ve kısıtlama etkisi kaybolur ve tohumlar çimlenebilir. Bazı leguminosae, Malvaceae, Chenopodiaceae ve Liliaceae familyası türlerinde tohum kabukları çok serttir. Çimlenme ortamına konulduklarında, su bu sert kabuktan tohumun iç kısmına geçemez ve çimlenmenin aksamasına yol açar. Ancak nemli toprak içinde 20-30 gün gibi belli bir süre kaldıklarında, tohum kabukları yumuşamağa başlar ve tohumlar suyu alarak çimlenir. Bu tohumların kabukları çimlenme öncesi kırılırsa, ekim öncesi sulandırılmış asit içinde belli bir süre bekletilerek kabuklarının sertliği giderilirse veya sıcak su içinde 12-24 saat bırakılarak kabukları yumuşatılırsa, çimlenme daha kısa süre içinde gerçekleşir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Canlı olan tohumların iç özelliklerinde ileri gelen çimlenme kısıtlaması ve dolaysıyla çimlenme gecikmesi ya embriyo dinlenmesi, ya tohum içinde çimlenmeyi kısıtlayıcı bazı maddelerin bulunması yada tohum kabuğu özelliklerinden ortaya çıkar.
Umbelliferae familyasına ait havuç gibi bazı sebze tohumları, tohumluk hasadından sonra, hemen uygun bir çimlenme ortamına konulduklarında, çimlenmedikleri görülür. Çünkü hasat sonrası, bu sebzelerin tohumları henüz morfolojik olarak olgunlaşmamış, tohum içindeki embriyo istenen büyüklüğe ve olgunluğa erişmemiştir. Hasat sonrası bu tohumlar, 1-6 ay gibi bir süreyle bekletilir ve dinlendirilirse, bu süre içinde embriyonun büyümesi ve olgunlaşması tamamlanır ve çimlenme olanağına kavuşur. Bazı sebze tohumları hasat sonrası bünyelerinde çimlenmeyi kısıtlayıcı amonyak, siyanür, etilen, doymamış organik asitler, laktonlar ve yağlar, alkoloidler, nikotin, kokain, kafein, kumarin ve paraskobik asit gibi maddeler bulunur. Belli bir dinlenme periyodu içinde, bu tohumların bünyesinde bulunan yukarıdaki çimlenmeyi kısıtlayıcı maddelerin miktarı giderek azalır ve kısıtlama etkisi kaybolur ve tohumlar çimlenebilir. Bazı leguminosae, Malvaceae, Chenopodiaceae ve Liliaceae familyası türlerinde tohum kabukları çok serttir. Çimlenme ortamına konulduklarında, su bu sert kabuktan tohumun iç kısmına geçemez ve çimlenmenin aksamasına yol açar. Ancak nemli toprak içinde 20-30 gün gibi belli bir süre kaldıklarında, tohum kabukları yumuşamağa başlar ve tohumlar suyu alarak çimlenir. Bu tohumların kabukları çimlenme öncesi kırılırsa, ekim öncesi sulandırılmış asit içinde belli bir süre bekletilerek kabuklarının sertliği giderilirse veya sıcak su içinde 12-24 saat bırakılarak kabukları yumuşatılırsa, çimlenme daha kısa süre içinde gerçekleşir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay

