Tweet
DİCOTYLEDONEAE sınıfında embriyon iki kotyledon yapraklıdır. Ana kök tam teşekkül eder ve ekseriyetle kazık köktür. Bu kazık kökün etrafında yan kökler ve yan köklerden de ikinci yan kökler çıkar. Kısaca, kökler dallanmış bir görünüm*dedir. Gövde otsu ve odunsudur. Gövdede boru demetleri bir daire üzerinde dizilmiştir. Boru demetleri açıktır. Yapraklar saplı, damarlı ve çoğu kez parçalı, bazen tamdır. Bu sınıfın çiçek daireleri 4-5 parçalıdır. Dicotyledoneae sınıfında üç alt sınıf içersinde, 12 ile 24 arasında değişen takımlar bulunur. Ta*kım sayısının değişmesi yazarlara bağlı kalmaktadır. Bu takımlar içinde birden başlayarak sayısı 10'a kadar çıkan familyalar vardır. Her takım ve familyada sebzeye rastlanmaz. Sebzelerin bulunduğu takım sayısı on bir adettir (BAĞDA 1953, BRAUNSR ve KASMAN 1945, LÜBBEN 1959, ORAMAN 1968, BAYRAKTAR 1970). Simdi sırasıyla bu sı*nıftaki takım, familya ve familyalardaki sebze cins ve türlerini bir liste halinde verelim.
TAKIM : COLUMNİFERAE
Familya : Malvaceae (Ebegümeciler)
BAMYA (Hibiscus esculentus)
EBEGÜMECİ (Malve vulgaris)
TAKIM : UMBELLİFLORAE
Familya : Umbelliferae (Maydonozgiller)
MAYDONOZ (Petroselinum crispum)
HAVUÇ (Daucus carota)
KÖK KEREVİZİ (Apium graveolens var. rapaceum)
YAPRAK KEREVİZİ (Apium graveo*lens var. dulce)
DERE OTU (Anethum graveolens)
TAKIM : POLYGONALES
Familya : Polygonaceae (Karabuğdaygiller)
RAVENT (Rheum rhaponticum)
TAKIM : ROSALES
Familya : Rosaceae (Gülgiller)
ÇİLEK (Fragaria vesca)
TAKIM : LEGUMINOSAE
Familya : Leguminosae (Baklagiller) [FABACEAE _ PAPİLİONACEAE]
BEZELYE (Pisum sativum)
BAKLA (Vicia faba)
FASULYE (Phaseolus vulgaris)
BODUR FASULYE (Phaseolus vulga*ris var. humilis)
ATEŞ FASULYE (Phaseolus coccineus)
TAKIM : RHOEADALES
Familya : Cruciferae (Turpgiller)[BRASSlCACEAE]
TURP (Raphanus sativus)
FINDIK TURBU (Raphanus sativus var. sativus)
KIVIRCIK YAPRAK LAHANASI (Brassica oleracea var. acephale)
BRÜKSEL LAHANASI (Brassiea oleracea var. gemmifera)
BEYAZ BAŞ LAHANA (Brassica cieracea var. capitata subvar. alba)
KIRMIZI BAŞ LAHANA (Brassica oleracea var. capitata subvar. rubra)
KARNABAHAR (Brassica oleracea var.botrytis)
ALABAŞ (Brascisa oleracea var. gongylodes)
ŞALGAM (Brassica campestris var.rapa)
TERE (Lepidium sativum)
TAKIM : CENTROSPERMAE
Familya : Portulacaceae (Semizotugiller)
SEMİZOTU (Portulaca oleracea)
Familya : Chenopodiaceae (Ispanakgiller)
KIRMIZI PANCAR (Beta vulgaris var.cruenta)
PAZI (Beta vulgaris var. cicla)
ISPANAK (Spinacia oleracea)
TAKIM : TUBİFLORAE
Familya : Labiatae (Balıbabagiller)
NANE (Mentha piperita)
Familya : Convolvulaceae
TATLI PATATES (Ipomea batatas)
TAKIM : PERSONATAE
Familya : Solaneceae (Patlıcangiller)
PATATES (Solanum tuberosum)
PATLICAN (Solanum melongena)
DOMATES (Lycopersicon esculentum)
BİBER (Capsicum annum)
ARNAVUT BİBERİ (Capsicum annum var. cerasiforme)
UZUN BİBERLER (Capsicum annum var. longum)
YUVARLAK BİBERLER (Capsium annum var. grossum)
TAKIM : CUCURBİTALES
Familya :Cucurbitaceae (Kabakgiller)
SAKIZ KABAĞI (Cucurbita pepo)
BAL KABAĞI (Cucurbita moshata)
KESTANE KABAĞI (Cucurbita maxima)
HIYAR (Cucumis sativus)
KAVUN (Cucumis melo)
KARPUZ (Citrullus vulgaris)
TAKIM : SYNANDRAE
Familya : Compositae (Bileşikgiller)[ASTERACEAE]
YER ELMASI (Helianthus tuberosus)
ENGİNAR (Cynara scolymus)
HİNDİBA (Cichorum intbus)
HİNDİBA (Ciohorum endiva)
KARA HİNDİBA (Tarajcacum officinale)
KIVIRCIK SALATA (Lactuca sativa var. crispa)
KUŞKONMAZ SALATA (Lactuca sativa var. agustana)
BAŞ SALATA (Lactuca sativa var.capitata)
MARUL (Lactuca sativa var.longifolia)
Botanik özelliklerine göre yapılan sınıflamada, Bölüm, Sınıf, Takım, Familya, Cins, Tür ve Alt tür ele alınarak yapılan sınıflamanın yeterli olmadığı du*rumlarda, bunlara ilave olarak yazarlar, bitkileri diğer bazı botanik özelliklerini ön plana çıkarak örneğin çiçek biyolojilerini ele alıp sınıfla*ma yapar.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
TAKIM : COLUMNİFERAE
Familya : Malvaceae (Ebegümeciler)
BAMYA (Hibiscus esculentus)
EBEGÜMECİ (Malve vulgaris)
TAKIM : UMBELLİFLORAE
Familya : Umbelliferae (Maydonozgiller)
MAYDONOZ (Petroselinum crispum)
HAVUÇ (Daucus carota)
KÖK KEREVİZİ (Apium graveolens var. rapaceum)
YAPRAK KEREVİZİ (Apium graveo*lens var. dulce)
DERE OTU (Anethum graveolens)
TAKIM : POLYGONALES
Familya : Polygonaceae (Karabuğdaygiller)
RAVENT (Rheum rhaponticum)
TAKIM : ROSALES
Familya : Rosaceae (Gülgiller)
ÇİLEK (Fragaria vesca)
TAKIM : LEGUMINOSAE
Familya : Leguminosae (Baklagiller) [FABACEAE _ PAPİLİONACEAE]
BEZELYE (Pisum sativum)
BAKLA (Vicia faba)
FASULYE (Phaseolus vulgaris)
BODUR FASULYE (Phaseolus vulga*ris var. humilis)
ATEŞ FASULYE (Phaseolus coccineus)
TAKIM : RHOEADALES
Familya : Cruciferae (Turpgiller)[BRASSlCACEAE]
TURP (Raphanus sativus)
FINDIK TURBU (Raphanus sativus var. sativus)
KIVIRCIK YAPRAK LAHANASI (Brassica oleracea var. acephale)
BRÜKSEL LAHANASI (Brassiea oleracea var. gemmifera)
BEYAZ BAŞ LAHANA (Brassica cieracea var. capitata subvar. alba)
KIRMIZI BAŞ LAHANA (Brassica oleracea var. capitata subvar. rubra)
KARNABAHAR (Brassica oleracea var.botrytis)
ALABAŞ (Brascisa oleracea var. gongylodes)
ŞALGAM (Brassica campestris var.rapa)
TERE (Lepidium sativum)
TAKIM : CENTROSPERMAE
Familya : Portulacaceae (Semizotugiller)
SEMİZOTU (Portulaca oleracea)
Familya : Chenopodiaceae (Ispanakgiller)
KIRMIZI PANCAR (Beta vulgaris var.cruenta)
PAZI (Beta vulgaris var. cicla)
ISPANAK (Spinacia oleracea)
TAKIM : TUBİFLORAE
Familya : Labiatae (Balıbabagiller)
NANE (Mentha piperita)
Familya : Convolvulaceae
TATLI PATATES (Ipomea batatas)
TAKIM : PERSONATAE
Familya : Solaneceae (Patlıcangiller)
PATATES (Solanum tuberosum)
PATLICAN (Solanum melongena)
DOMATES (Lycopersicon esculentum)
BİBER (Capsicum annum)
ARNAVUT BİBERİ (Capsicum annum var. cerasiforme)
UZUN BİBERLER (Capsicum annum var. longum)
YUVARLAK BİBERLER (Capsium annum var. grossum)
TAKIM : CUCURBİTALES
Familya :Cucurbitaceae (Kabakgiller)
SAKIZ KABAĞI (Cucurbita pepo)
BAL KABAĞI (Cucurbita moshata)
KESTANE KABAĞI (Cucurbita maxima)
HIYAR (Cucumis sativus)
KAVUN (Cucumis melo)
KARPUZ (Citrullus vulgaris)
TAKIM : SYNANDRAE
Familya : Compositae (Bileşikgiller)[ASTERACEAE]
YER ELMASI (Helianthus tuberosus)
ENGİNAR (Cynara scolymus)
HİNDİBA (Cichorum intbus)
HİNDİBA (Ciohorum endiva)
KARA HİNDİBA (Tarajcacum officinale)
KIVIRCIK SALATA (Lactuca sativa var. crispa)
KUŞKONMAZ SALATA (Lactuca sativa var. agustana)
BAŞ SALATA (Lactuca sativa var.capitata)
MARUL (Lactuca sativa var.longifolia)
Botanik özelliklerine göre yapılan sınıflamada, Bölüm, Sınıf, Takım, Familya, Cins, Tür ve Alt tür ele alınarak yapılan sınıflamanın yeterli olmadığı du*rumlarda, bunlara ilave olarak yazarlar, bitkileri diğer bazı botanik özelliklerini ön plana çıkarak örneğin çiçek biyolojilerini ele alıp sınıfla*ma yapar.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay