Tweet
Bitkinin Oluşumu / Botanik Özellikleri / PIRASA / SEBZECİLİK
Tohum toprağa atıldıktan sonra, ortamda gerekli çim*lenme şartları mevcutsa, tohumlar 2 gün içinde şişer ve tohum ekiminin 3.-8. gününde tohum kabuğu yarılarak çim kökü görülmeye başlar. Çim kökü 1-2 cm boy aldığında, emici tüyler meydana gelir. 8.-10. günde, ucunda tohum kabuğu bulunan kotiledon uza*yarak toprak üzerine çıkar. Bu sınıfın genel özelliği kotiledon yaprağın tekli olmasıdır. Kotiledon üzerinde tohum kabuğu çoğu kez düşmeden kalabilir. Kotiledon yaprak toprak yüzüne çıktığında, hypokotil gövde uzamasına devam eder. Kotiledon yaprak 2-3 cm’den kıvrılarak aşağı sarkar. Hypokotil gövde kıvrık bir durum alır. Bu esnada primer kökün, ilk emeci tüylerinin çıktığı kısmında bir şişlik meydana gele*rek, buradan ikinci kökün teşekkülü başlar. Adventif kökle*rin sayısı 3-5 adet olduğunda, hypokotil gövdenin yan tara*fında vejetatif büyüme konisi daha çok belirginleşir. Büyü*me konisi hypokotil kınını yırtarak dışarı çıkar. Pırasalar*da dallanma meydana gelmez. Gelişmiş bir bitkinin dip kısmı ortadan boyuna ke*silirse, yaprakların birleştiği kısımda bu küçük gövdeyi gözle görmek mümkün olur. Büyüme konisinde devamlı yapraklar oluşur. Yapraklar sapsız olup kın şeklini alan geniş taban*larıyla gövdeye bağlanır. İlk teşekkül eden yapraklar en dışta, daha sonraki yapraklar birbirinin kını içinde teşekkül eder. Böylece pırasalarda yaprak kınlarının mey*dana getirdiği bir sap veya kın gövdeden söz edilir. Bu kın gövdenin boyu, çeşit özelliğine göre kısa, orta veya uzundur. Kın gövdenin bitim yerinde yapraklar dışarıya çıkar, işte bu kın gövde ve yapraklar pırasanın yenen kısımlarıdır. Pırasalar birinci yıl vejetatif gelişir. Kış soğuklarını geçirirken vernalize olur ve ertesi sene ilkbahar aylarında çiçek sürgünü vererek çiçek açar, tohum bağlar ve bu yüzden pırasalara iki yılık bitki olarak anılır. İlkbahar aylarında üretime alınan genç bitkiler, bu genç dönemlerinde soğukların etkisiyle vernalize olursa, o yıl içinde de erken çiçeklenmeye gidebileceği ve tohum oluşturabileceği unutulmamalıdır.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Tohum toprağa atıldıktan sonra, ortamda gerekli çim*lenme şartları mevcutsa, tohumlar 2 gün içinde şişer ve tohum ekiminin 3.-8. gününde tohum kabuğu yarılarak çim kökü görülmeye başlar. Çim kökü 1-2 cm boy aldığında, emici tüyler meydana gelir. 8.-10. günde, ucunda tohum kabuğu bulunan kotiledon uza*yarak toprak üzerine çıkar. Bu sınıfın genel özelliği kotiledon yaprağın tekli olmasıdır. Kotiledon üzerinde tohum kabuğu çoğu kez düşmeden kalabilir. Kotiledon yaprak toprak yüzüne çıktığında, hypokotil gövde uzamasına devam eder. Kotiledon yaprak 2-3 cm’den kıvrılarak aşağı sarkar. Hypokotil gövde kıvrık bir durum alır. Bu esnada primer kökün, ilk emeci tüylerinin çıktığı kısmında bir şişlik meydana gele*rek, buradan ikinci kökün teşekkülü başlar. Adventif kökle*rin sayısı 3-5 adet olduğunda, hypokotil gövdenin yan tara*fında vejetatif büyüme konisi daha çok belirginleşir. Büyü*me konisi hypokotil kınını yırtarak dışarı çıkar. Pırasalar*da dallanma meydana gelmez. Gelişmiş bir bitkinin dip kısmı ortadan boyuna ke*silirse, yaprakların birleştiği kısımda bu küçük gövdeyi gözle görmek mümkün olur. Büyüme konisinde devamlı yapraklar oluşur. Yapraklar sapsız olup kın şeklini alan geniş taban*larıyla gövdeye bağlanır. İlk teşekkül eden yapraklar en dışta, daha sonraki yapraklar birbirinin kını içinde teşekkül eder. Böylece pırasalarda yaprak kınlarının mey*dana getirdiği bir sap veya kın gövdeden söz edilir. Bu kın gövdenin boyu, çeşit özelliğine göre kısa, orta veya uzundur. Kın gövdenin bitim yerinde yapraklar dışarıya çıkar, işte bu kın gövde ve yapraklar pırasanın yenen kısımlarıdır. Pırasalar birinci yıl vejetatif gelişir. Kış soğuklarını geçirirken vernalize olur ve ertesi sene ilkbahar aylarında çiçek sürgünü vererek çiçek açar, tohum bağlar ve bu yüzden pırasalara iki yılık bitki olarak anılır. İlkbahar aylarında üretime alınan genç bitkiler, bu genç dönemlerinde soğukların etkisiyle vernalize olursa, o yıl içinde de erken çiçeklenmeye gidebileceği ve tohum oluşturabileceği unutulmamalıdır.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay