Tweet
Pırasalar birinci sene sadece vejetatif olarak gelişir. Vejetatif devrede, her hangi bir etken neden olmadıkça bitkiler çiçeklenmez. Belli bir soğuklama gereksinimini tamamladıktan ve*ya bazı çeşitlerde ışıklanma süresi dolduktan sonra, ikinci senenin ilkbaharında en iç yaprağın arasındaki tek büyüme konisi başkalaşıma uğrayarak bir çiçek sürgünü oluşturur. Yabani olanlarda eğer birden fazla büyüme konisi oluşmuşsa, o kadar çiçek sürgünü meydana gelir. Çiçek sürgünü düzgün bir boru seklindedir. Bazı tiplerde orta kısımda hafif bir şişlik meydana gelebilir. Baş*langıçta çiçek sürgünü, sap ve sürgün ucu örtülü düz bir çiçek tablasından iba*rettir. Daha sonra üstü örtülü çiçek tablasının üst kısmında sa*yısız kabarcıklar (primordiumlar) meydana gelir ve böylece çiçek tomurcuk*larının teşekkülü başlar. Kabaran bu primordiumlar (çiçek taslağı) uzar, önce çiçek sapını meydana getirir, sonra sap ucunda çanak yaprakların yeri belirginleşir, daha sonra erkek ve dişi organların teşekkülü başlar. Böylece çiçek tablası üzerinde çok sayıda çiçek tomurcukları teşekkül eder. Bu çiçek tomurcukları üstlerini örten dış zarla bir arada tutulur. Zarın yırtılmasıyla çiçek tomurcukları dışarı çıkar, yeşil veya morumsu yeşil bir top görünümünü alır ve toptaki çiçek tomurcuklarında çiçeklenme başlar. Dikkatlice izlenecek olursa, önce topun üst orta kısmındaki çiçek tomurcukları açar ve sonra kenarlardan aşağıya sapa doğru olan çiçek tomurcuklarına sıra gelir. Böylece ilk açan çiçeklerle, son açan çiçekler arasında 10-15 günlük bir fark ortaya çıkabilir ve topun çiçeklenme müddeti 10-15 gün arasında devam eder. Her çiçek, birkaç gün açık kalır, bu arada döllenir ve daha sonra tohum oluşumu başlar. Çiçek sürgünü 80 ile 200 cm arasında boy alır. Çiçek*lenme zamanı bölge şartlarına göre değişir. Örnek olarak: Akdeniz Bölgesinde Şubat-Mart; Ege'de Mart-Nisan; Marma*ra ve iç Anadolu’da Nisan-Mayıs'tır. KRAUSE (1939), BRAUNER ve HASMAN (1945), LÜBEN’e (1959) göre, pırasa çiçekleri hermafrodit'tir. Hem yabancı ve hem de kendine döllenebilir. Çeşitlerde yabancı döllemeyi önlemek ve saf çeşitler yetiştirmek için, tohum alınacak çeşitler arasında en azından 300-1000 m mesafe bırakmalı veya her çeşidin bitkileri bir arada veya bir çeşide ait bitkiler tek tek örtü altına alınmalıdır (POLLAND 1954, MAATSCH 1956, KERNİCK 1961). Çiçek, Liliaceae familyasının genel özelliğine tamamen uyar ve P 3 + 3 ; A 3 + 3 ve G3 formülüne göre, çiçek yaprakları 6 adet olup, 3 tanesi dışarıda, 3 tanesi içeride ve dıştakilerin ortalarında yer alır. Çiçek yaprakları beyaz, eflatun ve beyaz karışımı eflatun renklidir. Erkek organlar 6 adettir. Dış halkada olan 3 tanesi, iç halkadaki 3 taneye nazaran biraz daha uzun boylu ve iri takkelidir. Yumurtalık 3 karpellidir. Her karpelde 2 tohum taslağı bulunur. Fakat teşekkül eden tohum sayısı 1-5 arasında değişir (KRAUSE 1939, BRAUNER ve HASMAN 1945, LÜBBEN 1959, MAATSCH 1956).
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay