Tweet
Beslenme ve İnsan Sağlığı Bakımından Önemi / PIRASA / SEBZECİLİK
Pırasa çok eskiden beri halk arasında severek yenen bir sebzedir. Besleyici değeri yanında insan sağlığının korunmasında oynadığı rol büyüktür.
100 gr pırasada bulunan vitaminler GRAFE’ye (1960) göre A=1000 I.E., B1= 0,12 mg, B2=0,04 mg, C=15 mg (Pişmiş)dir. Aynı yazara göre, 100 gr pırasa 29 gr kalori vermekte ve 91 gr su; 2,0 gr protein; 0,3 gr yağ; 4,5 g nişastalı maddeler ve 60 mg kalsiyum içermektedir. BİELKA'ya (1969) göre ku*ru madde % 15; C vitamini 15 mg; Karotein 0,2 mg; Ca 70,0 mg ; WNF (WNF sebzelerin biyolojik değerini gösterir) 2,9 mg’dır.
Şekil 2.2. Pırasa tohumunun enine kesiti. Ka. Tohum kabuğu, E. Endosperm Ku. Kök
ucu, K. Kök, S. Sürgün ucu, Ko. Kotiledon yaprağı
GÖBELER (1969), pırasanın kalsiyumdan başka demir, fosfor, potasyum, iyot, kalsiyum, sodyum ve kükürt gibi mineral maddeleri bol miktarda ihtiva ettiğini ve bu maddelerden iyodun vücudu güzelleştirdiğini, kükürdün cildi yumuşak tuttuğunu, kalsiyumun kemikleri kuvvetlendirdiğini, potasyumun da adaleler için yararlı olduğu yazmaktadır. Ayrıca pırasaya halk arasında eski deyimle “pür hassa” adının verildiğini açıklamakta ve yukarıda pırasa için açıklanan özellikler göz önüne alındığında, halkın pırasaya verdiği bu adın ne kadar yerinde olduğunu belirtmektedir. BAYRAKTAR (1970), Ercüment Sakur'a dayanarak ver*diği bilgilerde, 100 gr pırasada 6,5 gr şeker ve 2.8 gr protein bulunduğunu ve 46 kalori verdiğini, bu kalori değerini küçümsememek gerektiğini yazmaktadır. Birçok yazar, pırasanın besleyici değeri yanında sağ*lığı koruma bakımından önemi olduğunu belirtir. Pırasa, pek çok hastalığın tedavisinde ve diyetlerde önerilen bir seb*zedir. Çeşitli nedenlerle midesi bulanan, bir şey kabul etmeyen ve devamlı kusan hastalara pırasa çorbası verilir. Pırasa ye*meyi bağırsakları yumuşatır, ihtiva ettiği selüloz bağırsak cidarlarını kaygan hale getirir ve pekliği giderir. Pırasa çorbası, bol idrar söktürür, romatizma ve mafsal iltihabı olanlar, böbrek ağrısı çekerler, mesanesinde taş olanlar, id*rar tutukluğu çekenler 1 litre suda yarım kilo kıyılmış pırasayı 20 dakika kaynatmalı, 15 dakika bekletip süzdükten sonra, haşlanmış patatesle yemelidir. Bu çorba her zaman taze ha*zırlanmalıdır (ORAMAN 1968, BİELKA 1969, GÖBELER 1969, BAYRAKTAR 1970).
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Pırasa çok eskiden beri halk arasında severek yenen bir sebzedir. Besleyici değeri yanında insan sağlığının korunmasında oynadığı rol büyüktür.
100 gr pırasada bulunan vitaminler GRAFE’ye (1960) göre A=1000 I.E., B1= 0,12 mg, B2=0,04 mg, C=15 mg (Pişmiş)dir. Aynı yazara göre, 100 gr pırasa 29 gr kalori vermekte ve 91 gr su; 2,0 gr protein; 0,3 gr yağ; 4,5 g nişastalı maddeler ve 60 mg kalsiyum içermektedir. BİELKA'ya (1969) göre ku*ru madde % 15; C vitamini 15 mg; Karotein 0,2 mg; Ca 70,0 mg ; WNF (WNF sebzelerin biyolojik değerini gösterir) 2,9 mg’dır.
Şekil 2.2. Pırasa tohumunun enine kesiti. Ka. Tohum kabuğu, E. Endosperm Ku. Kök
ucu, K. Kök, S. Sürgün ucu, Ko. Kotiledon yaprağı
GÖBELER (1969), pırasanın kalsiyumdan başka demir, fosfor, potasyum, iyot, kalsiyum, sodyum ve kükürt gibi mineral maddeleri bol miktarda ihtiva ettiğini ve bu maddelerden iyodun vücudu güzelleştirdiğini, kükürdün cildi yumuşak tuttuğunu, kalsiyumun kemikleri kuvvetlendirdiğini, potasyumun da adaleler için yararlı olduğu yazmaktadır. Ayrıca pırasaya halk arasında eski deyimle “pür hassa” adının verildiğini açıklamakta ve yukarıda pırasa için açıklanan özellikler göz önüne alındığında, halkın pırasaya verdiği bu adın ne kadar yerinde olduğunu belirtmektedir. BAYRAKTAR (1970), Ercüment Sakur'a dayanarak ver*diği bilgilerde, 100 gr pırasada 6,5 gr şeker ve 2.8 gr protein bulunduğunu ve 46 kalori verdiğini, bu kalori değerini küçümsememek gerektiğini yazmaktadır. Birçok yazar, pırasanın besleyici değeri yanında sağ*lığı koruma bakımından önemi olduğunu belirtir. Pırasa, pek çok hastalığın tedavisinde ve diyetlerde önerilen bir seb*zedir. Çeşitli nedenlerle midesi bulanan, bir şey kabul etmeyen ve devamlı kusan hastalara pırasa çorbası verilir. Pırasa ye*meyi bağırsakları yumuşatır, ihtiva ettiği selüloz bağırsak cidarlarını kaygan hale getirir ve pekliği giderir. Pırasa çorbası, bol idrar söktürür, romatizma ve mafsal iltihabı olanlar, böbrek ağrısı çekerler, mesanesinde taş olanlar, id*rar tutukluğu çekenler 1 litre suda yarım kilo kıyılmış pırasayı 20 dakika kaynatmalı, 15 dakika bekletip süzdükten sonra, haşlanmış patatesle yemelidir. Bu çorba her zaman taze ha*zırlanmalıdır (ORAMAN 1968, BİELKA 1969, GÖBELER 1969, BAYRAKTAR 1970).
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay