Tweet
İklim ve Toprak İstekleri / PIRASA / SEBZECİLİK
Pırasa serin iklimden hoşlanan bir sebzedir. Sıcaklığın l5-25oC de olmasını ister. Yüksek sıcaklıklardan fazla hoşlanmaz. Hava sıcaklığının artması pırasanın kalitesine ve gelişmesine olumsuz etki yapar. Sıcaklığın arttığı devrelerde pırasanın su isteği karşılanamaz ve düzensiz olursa, verim ve kalite oldukça düşer. Bu yüzden çok sıcak ve kurak bölgelerde Temmuz, Ağustos ve Eylül dışındaki diğer aylarda tarımı yapılır. Diğer bölgelerde, sıcak ve kuru dev*redeki su isteği karşılanırsa, kalite düşük olmasına karşın ürün alınabilir. Büyüme ve ge*lişmeleri 2-3oC kadar olan düşük sıcaklarda bile devam eder. Ancak, 0oC den sonra büyüme ve gelişme durur ve bitkiler bir duraklama devresine girer. Sıcaklık düş*mesi ani olacak olursa, dış yapraklarda don*ma görülür. Fakat büyüme konisinde ve iç yapraklarda ya*şam devam eder. Sıcaklık yavaş yavaş düşerse, eksi 10°C hatta eksi 20°C sıcak*lıklara bile dayanan çeşitler mevcuttur. Fakat sıcaklığın ani düşmesinde bu çeşitlerde bile, eksi 2°C sıcaklık donma ve derhal ölüm meydana getirebilir. Düşük sıcaklığa dayanıklılık, topraktaki su ve besin maddeleriyle de ilgilidir. Fazla azotlu gübreler ve topraktaki fazla su, dü*şük sıcaklığa karşı direnci azaltır. STEİNER (1972 b) pırasalar üzerinde yaptığı denemelerde sıcak, gün uzunluğunun, bitki gelişmesine, kök büyümesine ve miktarına, soğan teşkil ettirmesine ve çiçeklenmesine olan etkisini incele*miştir. Sıcaklık 21-24°C ve ışıklandırma 10-24 saat arasında olduğu zaman, 12-15°C sıcaklık ve 9-14 saatlik ışıklandırmaya nazaran yaprak teşekkülü hızlanmıştır. Uzun gün, pırasaların taze ve kuru ağırlık miktarını yük*seltmiş, kök gelişmesini arttırmış ve soğanın baş oluşumunu hızlandırmıştır. Sadece 12-15°C deki düşük sıcaklıkta, yine soğan teşkil etmeyi kuv*vetlendirmiştir. Bazı yazara göre, pırasalar uzun gün bitkisidir, uzun gün çiçeklenmeyi teşvik eder ve bu yüzden bitkilerin vernalizasyon sıcaklığına gereksinmeleri yoktur. Ancak uzun günde, düşük sıcaklık çiçeklenme üzerine pozitif etki yapar. Bu yazarlar dışındaki birçok yazarda çiçeklenmede en aktif rolü düşük sıcaklığın oynadığını ve gün uzunluğunun düşük sıcaklığa yardımcı bir faktör olduğunu belirtir. Hava neminin % 60-70 civarında olması arzulanır. Kuru ve yağışlı periyotların birbirini takip etmesi büyümeyi olumsuz yönde etkiler. Pırasaları her toprakta yetiştirmek mümkünse de, nemli, humus ve besin maddesince zengin tınlı-killi topraklar en idealidir. Toprak fazla kumlu ve killi olmamalıdır. Toprakta humus miktarının artması, pırasanın kalitesini yükseltir. Toprak suyu oldukça önemlidir. Toprakta su mümkün*se devamlı % 60-70 civarında tutulmalıdır. Özellikle kumlu ve sonra fazla killi topraklarda su miktarına dikkat edilmelidir. Sıcak bölgelerde ve kumlu topraklarda toprak suyu istenen seviyede tutmak oldukça güçtür ve su seviyesini düzeli tutmak için kısa aralıklarla yapılan devamlı sulama ise işçiliği ve dolayısıyla masrafları artırmaktadır. Fazla killi toprakların sakıncası, suyu fazla tutmalarından ileri gelmekte, özellikle ilk ve sonbaharda toprakta suyun fazla bulunması, toprağın havasız kalmasına ve köklerin oksijen bulamayıp hastalanmasına, yaz aylarında su miktarının azalması halinde çatlayan toprakla beraber yüzlek olan köklerin kopmasına ve kurumasına neden olmaktadır. Pırasa yetiştirirken olabildiğince asit bünyeli topraklardan kaçınılmalı ve toprak pH’ının 6,0-7,5 arasında olması sağlanmalıdır.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Pırasa serin iklimden hoşlanan bir sebzedir. Sıcaklığın l5-25oC de olmasını ister. Yüksek sıcaklıklardan fazla hoşlanmaz. Hava sıcaklığının artması pırasanın kalitesine ve gelişmesine olumsuz etki yapar. Sıcaklığın arttığı devrelerde pırasanın su isteği karşılanamaz ve düzensiz olursa, verim ve kalite oldukça düşer. Bu yüzden çok sıcak ve kurak bölgelerde Temmuz, Ağustos ve Eylül dışındaki diğer aylarda tarımı yapılır. Diğer bölgelerde, sıcak ve kuru dev*redeki su isteği karşılanırsa, kalite düşük olmasına karşın ürün alınabilir. Büyüme ve ge*lişmeleri 2-3oC kadar olan düşük sıcaklarda bile devam eder. Ancak, 0oC den sonra büyüme ve gelişme durur ve bitkiler bir duraklama devresine girer. Sıcaklık düş*mesi ani olacak olursa, dış yapraklarda don*ma görülür. Fakat büyüme konisinde ve iç yapraklarda ya*şam devam eder. Sıcaklık yavaş yavaş düşerse, eksi 10°C hatta eksi 20°C sıcak*lıklara bile dayanan çeşitler mevcuttur. Fakat sıcaklığın ani düşmesinde bu çeşitlerde bile, eksi 2°C sıcaklık donma ve derhal ölüm meydana getirebilir. Düşük sıcaklığa dayanıklılık, topraktaki su ve besin maddeleriyle de ilgilidir. Fazla azotlu gübreler ve topraktaki fazla su, dü*şük sıcaklığa karşı direnci azaltır. STEİNER (1972 b) pırasalar üzerinde yaptığı denemelerde sıcak, gün uzunluğunun, bitki gelişmesine, kök büyümesine ve miktarına, soğan teşkil ettirmesine ve çiçeklenmesine olan etkisini incele*miştir. Sıcaklık 21-24°C ve ışıklandırma 10-24 saat arasında olduğu zaman, 12-15°C sıcaklık ve 9-14 saatlik ışıklandırmaya nazaran yaprak teşekkülü hızlanmıştır. Uzun gün, pırasaların taze ve kuru ağırlık miktarını yük*seltmiş, kök gelişmesini arttırmış ve soğanın baş oluşumunu hızlandırmıştır. Sadece 12-15°C deki düşük sıcaklıkta, yine soğan teşkil etmeyi kuv*vetlendirmiştir. Bazı yazara göre, pırasalar uzun gün bitkisidir, uzun gün çiçeklenmeyi teşvik eder ve bu yüzden bitkilerin vernalizasyon sıcaklığına gereksinmeleri yoktur. Ancak uzun günde, düşük sıcaklık çiçeklenme üzerine pozitif etki yapar. Bu yazarlar dışındaki birçok yazarda çiçeklenmede en aktif rolü düşük sıcaklığın oynadığını ve gün uzunluğunun düşük sıcaklığa yardımcı bir faktör olduğunu belirtir. Hava neminin % 60-70 civarında olması arzulanır. Kuru ve yağışlı periyotların birbirini takip etmesi büyümeyi olumsuz yönde etkiler. Pırasaları her toprakta yetiştirmek mümkünse de, nemli, humus ve besin maddesince zengin tınlı-killi topraklar en idealidir. Toprak fazla kumlu ve killi olmamalıdır. Toprakta humus miktarının artması, pırasanın kalitesini yükseltir. Toprak suyu oldukça önemlidir. Toprakta su mümkün*se devamlı % 60-70 civarında tutulmalıdır. Özellikle kumlu ve sonra fazla killi topraklarda su miktarına dikkat edilmelidir. Sıcak bölgelerde ve kumlu topraklarda toprak suyu istenen seviyede tutmak oldukça güçtür ve su seviyesini düzeli tutmak için kısa aralıklarla yapılan devamlı sulama ise işçiliği ve dolayısıyla masrafları artırmaktadır. Fazla killi toprakların sakıncası, suyu fazla tutmalarından ileri gelmekte, özellikle ilk ve sonbaharda toprakta suyun fazla bulunması, toprağın havasız kalmasına ve köklerin oksijen bulamayıp hastalanmasına, yaz aylarında su miktarının azalması halinde çatlayan toprakla beraber yüzlek olan köklerin kopmasına ve kurumasına neden olmaktadır. Pırasa yetiştirirken olabildiğince asit bünyeli topraklardan kaçınılmalı ve toprak pH’ının 6,0-7,5 arasında olması sağlanmalıdır.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay