Tweet
Gübreleme / SOĞAN / SEBZECİLİK
Soğan, toprakta organik maddenin bulunmasını isteyen, fakat aynı zamanda organik gübrelemeye hassas bir bitkidir. Ahır gübre*sinin soğan yetiştirme sırasında verilmesi, birçok zararlı*ların üremesine ve soğana zarar vermesine neden olur. Bu yüzden ahır gübresi, soğandan önce yetiştirilen bitkiye bol verilmeli ve soğan, o bitkiden arta kalan ahır gübresinden istifade etmelidir. Bu bakımdan bol ahır gübresi isteyen hıyar, domates, kere*viz, patates, tütün, baklagil bitkileri, soğan için ideal bir ön bitkisi olabilir. Ayrıca buğday, arpa ve çavdar gibi tahıl bitkileri bu amaçla kullanılabilir. Bir başka yol da, tarlanın sonbaharda 3-4 ton ahır gübresi ile gübrelenmesi ve kışı geçir*dikten sonra, bu tarlada soğanın yetiştirilmesidir veya ilkbaharda toprak işlemesi sırasında 3-4 sene çok iyi çürütülmüş, adeta hümüsleşmiş ve içinde yabancı ot tohumu bulunmayan ahır gübresi 2-4 ton arasında toprağa karıştırılır ve sonra tohum ekimi yapılır. Soğan ticaret gübresinden hoşlanır. Soğan gelişmesinin ilk devresinde % 7, orta devrede % 55 ve daha sonra da % 100 kuru madde oluşturur. Soğan başı yaklaşık 8-10 haf*talık bir zaman içinde oluşur. Bu süre içinde kuru madde teşekkülü dikkate alınarak gübreleme yapılır. DILLINGEN (1956), dönümden 3000 kg ürün için saf madde olarak azotun 5 kg/dek, po*tasın 12 kg/dek, fosforun 4 kg/dek ve kalsiyumun 7,5 kg/dek verilmesini öngörür. Bu miktar NICOLAISEN (1956) tarafından, saf madde olarak dekara 10-11 kg azot, 12 kg potasyum, 9-10 kg fosfor, 12-15 kg potasyum şeklinde verilmektedir. THOMPSON (1949) göre ise, dekara iyi yanmış 1,5-2 ton ahır gübresiyle beraber 2,5 kg azot, 5 kg fosfor ve 5 kg potasyum atılması şeklindedir. Verilecek gübrelerde, aşırı azotlu gübre kullanmak başı çabuk büyüktür, fakat soğanın içini boş bırakır, yani soğanın başı kof olur. Bu tip başlar, hasat sonrası saklamaya pek gelmez, Yapılan bir denemede 0 (Şahit), 4, 7 ve 10 kg/dekara azotlu gübre verilerek yetiştirilen soğanla*rın hasat edilip, kışın saklanması sonucunda, hiç azot verilmeyen (Şahit = 0 doz) ve en az azot dozundan başlayarak, artan azot dozlarına doğru sırasıyla kayıp oranı % 19, 16, 24 ve 28 olmuştur. Dik*kat edilirse hiç azot verilmeyenle, azot miktarının giderek arttığı dozlarda kayıp oranı da artmış, en az kayıp dekara 10 kg azot dozu gübresinden alınmıştır (HOSSLIN, MAPPES, STEIB, 1964). Mümkün olduğunca azotlu gübreleri bir defada değil, 3 eşit doza bölerek ve 3 defada at*mak daha iyidir. Soğanın dayanıklılığını, potasyumlu ve fosforlu gübreler geliştirir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Soğan, toprakta organik maddenin bulunmasını isteyen, fakat aynı zamanda organik gübrelemeye hassas bir bitkidir. Ahır gübre*sinin soğan yetiştirme sırasında verilmesi, birçok zararlı*ların üremesine ve soğana zarar vermesine neden olur. Bu yüzden ahır gübresi, soğandan önce yetiştirilen bitkiye bol verilmeli ve soğan, o bitkiden arta kalan ahır gübresinden istifade etmelidir. Bu bakımdan bol ahır gübresi isteyen hıyar, domates, kere*viz, patates, tütün, baklagil bitkileri, soğan için ideal bir ön bitkisi olabilir. Ayrıca buğday, arpa ve çavdar gibi tahıl bitkileri bu amaçla kullanılabilir. Bir başka yol da, tarlanın sonbaharda 3-4 ton ahır gübresi ile gübrelenmesi ve kışı geçir*dikten sonra, bu tarlada soğanın yetiştirilmesidir veya ilkbaharda toprak işlemesi sırasında 3-4 sene çok iyi çürütülmüş, adeta hümüsleşmiş ve içinde yabancı ot tohumu bulunmayan ahır gübresi 2-4 ton arasında toprağa karıştırılır ve sonra tohum ekimi yapılır. Soğan ticaret gübresinden hoşlanır. Soğan gelişmesinin ilk devresinde % 7, orta devrede % 55 ve daha sonra da % 100 kuru madde oluşturur. Soğan başı yaklaşık 8-10 haf*talık bir zaman içinde oluşur. Bu süre içinde kuru madde teşekkülü dikkate alınarak gübreleme yapılır. DILLINGEN (1956), dönümden 3000 kg ürün için saf madde olarak azotun 5 kg/dek, po*tasın 12 kg/dek, fosforun 4 kg/dek ve kalsiyumun 7,5 kg/dek verilmesini öngörür. Bu miktar NICOLAISEN (1956) tarafından, saf madde olarak dekara 10-11 kg azot, 12 kg potasyum, 9-10 kg fosfor, 12-15 kg potasyum şeklinde verilmektedir. THOMPSON (1949) göre ise, dekara iyi yanmış 1,5-2 ton ahır gübresiyle beraber 2,5 kg azot, 5 kg fosfor ve 5 kg potasyum atılması şeklindedir. Verilecek gübrelerde, aşırı azotlu gübre kullanmak başı çabuk büyüktür, fakat soğanın içini boş bırakır, yani soğanın başı kof olur. Bu tip başlar, hasat sonrası saklamaya pek gelmez, Yapılan bir denemede 0 (Şahit), 4, 7 ve 10 kg/dekara azotlu gübre verilerek yetiştirilen soğanla*rın hasat edilip, kışın saklanması sonucunda, hiç azot verilmeyen (Şahit = 0 doz) ve en az azot dozundan başlayarak, artan azot dozlarına doğru sırasıyla kayıp oranı % 19, 16, 24 ve 28 olmuştur. Dik*kat edilirse hiç azot verilmeyenle, azot miktarının giderek arttığı dozlarda kayıp oranı da artmış, en az kayıp dekara 10 kg azot dozu gübresinden alınmıştır (HOSSLIN, MAPPES, STEIB, 1964). Mümkün olduğunca azotlu gübreleri bir defada değil, 3 eşit doza bölerek ve 3 defada at*mak daha iyidir. Soğanın dayanıklılığını, potasyumlu ve fosforlu gübreler geliştirir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay