Tweet
SOÐAN / Muhafaza
Taze soðanlar ancak 5-20 gün gibi, çok kýsa süreler için saklanýr. Normalde hasat sonrasý hemen pazara yollanýr. Kýsa süreli saklamada, taze soðanlar 1-2oC de % 85-90 nemde 1-4 hafta soðuk hava depolarýnda muhafazaya alýnabilir. Kuru soðanlar genelde soðutmasýz, basit (adi) depolarda saklanýr. Soðanlarýn depolama ömürlerine, tarlada geçirdikleri dönemde yapýlan bakým þartlarýnýn ve hasat sonrasý kurutulma durumlarýnýn etkisi büyüktür. Adi depolarýn nem ve sýcaklýðý ayarlayacak tesisatlarý bulunmaz. Ancak bu depolar, sýcaklýðý fazla deðiþken olmayan kuytu yerler, kilerler, maðara gibi iklimi iyi olan yerlerdir. Depodaki sýcaklýðýn 10-15oC üzerine çýkmamasý, 0oC'nin altýna inmemesi ve neminin % 60-70 civarýnda olmasý gerekir. Bu depolarda tabi havalandýrma mutlaka bulunmalýdýr. Eðer havalandýrma için vantilasyon yapýlabilirse, saklama daha baþarýlý olur. Adi depolara konan kuru soðanlarda ayýklama yapýlmaz. Bu yüzden ve birde depolama koþullarýnýn tam iyi olmamasý yüzünden saklama süresi kýsadýr ve bu içinde sürede zayiat miktarý artar. Nitekim 4-6 aylýk bir saklamadan sonra %40-60’a varan ürün kaybýyla karþýlaþýlabilir. Sýcaklýk ve nem kontrolü yapýlabilen depolarda, sýcaklýk 0-2oC ve nem % 60-70 arasýnda tutulursa, saklama süresi 6-8 aya çýkar ve kayýp oraný % 4-10 civarýnda kalýr. Eðer saklama sýrasýnda aktarmalý kontrol yapma olanaðý varsa, koflaþan, süren ve çürüyen soðanlar 1-2 defa ayýklanabilirse ürün kaybý azalýr, ancak bu iþlem maliyeti arttýrýr. Saklama sýrasýnda su kaybýyla meydana gelen aðýrlýk azalmasý yanýnda koflaþma, çürüme ve filizlenme, gri küf ve kahve rengi çürüklük ortaya çýkar. Hastalýklarýn ortaya çýkmasý, nem ve sýcaklýk kontrolünü gerekli kýlar. Sýcaklýk mümkün olduðu kadar düþük derecelerde tutulmalý ve sabit kalmalý, nem % 75’i geçmemelidir. Depolara soðanlar çuvallar ve en iyisi kasalar içinde konur. Çuvallar 50 kg'dan fazla aðýr olmamalý, üst üste 4-5 kat konulmalýdýr. Her çuval sýrasýndan sonra tahta latalar koymak, hem aðýrlýðýn eþit daðýlmasýný ve hem de havalanma olanaðýnýn artmasýný saðlar. Kasalara 25-50 kg arasýnda soðan konulmalý, fazla doldurulmamalýdýr. Kasalar üst üste konulduklarýnda soðanlar hiçbir þekilde sýkýþýp, ezilmemelidir. Ayrýca kasa sýralarý arasýnda ve üst üste konan kasalar arasýnda boþluk býrakýlmalý ve havalandýrma olanaðý saðlanmalýdýr. Soðanlar hevenk yapýlmýþsa, bunlar depolarda veya hangarlarda yapýlan direkler üzerindeki askýlýklara (çivilere) takýlmalý, özel yapýlmýþ askýlar üzerine asýlmalýdýr.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabý Prof. Dr. Atila Günay
Taze soðanlar ancak 5-20 gün gibi, çok kýsa süreler için saklanýr. Normalde hasat sonrasý hemen pazara yollanýr. Kýsa süreli saklamada, taze soðanlar 1-2oC de % 85-90 nemde 1-4 hafta soðuk hava depolarýnda muhafazaya alýnabilir. Kuru soðanlar genelde soðutmasýz, basit (adi) depolarda saklanýr. Soðanlarýn depolama ömürlerine, tarlada geçirdikleri dönemde yapýlan bakým þartlarýnýn ve hasat sonrasý kurutulma durumlarýnýn etkisi büyüktür. Adi depolarýn nem ve sýcaklýðý ayarlayacak tesisatlarý bulunmaz. Ancak bu depolar, sýcaklýðý fazla deðiþken olmayan kuytu yerler, kilerler, maðara gibi iklimi iyi olan yerlerdir. Depodaki sýcaklýðýn 10-15oC üzerine çýkmamasý, 0oC'nin altýna inmemesi ve neminin % 60-70 civarýnda olmasý gerekir. Bu depolarda tabi havalandýrma mutlaka bulunmalýdýr. Eðer havalandýrma için vantilasyon yapýlabilirse, saklama daha baþarýlý olur. Adi depolara konan kuru soðanlarda ayýklama yapýlmaz. Bu yüzden ve birde depolama koþullarýnýn tam iyi olmamasý yüzünden saklama süresi kýsadýr ve bu içinde sürede zayiat miktarý artar. Nitekim 4-6 aylýk bir saklamadan sonra %40-60’a varan ürün kaybýyla karþýlaþýlabilir. Sýcaklýk ve nem kontrolü yapýlabilen depolarda, sýcaklýk 0-2oC ve nem % 60-70 arasýnda tutulursa, saklama süresi 6-8 aya çýkar ve kayýp oraný % 4-10 civarýnda kalýr. Eðer saklama sýrasýnda aktarmalý kontrol yapma olanaðý varsa, koflaþan, süren ve çürüyen soðanlar 1-2 defa ayýklanabilirse ürün kaybý azalýr, ancak bu iþlem maliyeti arttýrýr. Saklama sýrasýnda su kaybýyla meydana gelen aðýrlýk azalmasý yanýnda koflaþma, çürüme ve filizlenme, gri küf ve kahve rengi çürüklük ortaya çýkar. Hastalýklarýn ortaya çýkmasý, nem ve sýcaklýk kontrolünü gerekli kýlar. Sýcaklýk mümkün olduðu kadar düþük derecelerde tutulmalý ve sabit kalmalý, nem % 75’i geçmemelidir. Depolara soðanlar çuvallar ve en iyisi kasalar içinde konur. Çuvallar 50 kg'dan fazla aðýr olmamalý, üst üste 4-5 kat konulmalýdýr. Her çuval sýrasýndan sonra tahta latalar koymak, hem aðýrlýðýn eþit daðýlmasýný ve hem de havalanma olanaðýnýn artmasýný saðlar. Kasalara 25-50 kg arasýnda soðan konulmalý, fazla doldurulmamalýdýr. Kasalar üst üste konulduklarýnda soðanlar hiçbir þekilde sýkýþýp, ezilmemelidir. Ayrýca kasa sýralarý arasýnda ve üst üste konan kasalar arasýnda boþluk býrakýlmalý ve havalandýrma olanaðý saðlanmalýdýr. Soðanlar hevenk yapýlmýþsa, bunlar depolarda veya hangarlarda yapýlan direkler üzerindeki askýlýklara (çivilere) takýlmalý, özel yapýlmýþ askýlar üzerine asýlmalýdýr.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabý Prof. Dr. Atila Günay
Comment