Tweet
Botanik Özellikleri / RAVENT / SEBZECİLİK
/ Bitki Oluşumu / Botanik Özellikleri / RAVENT / SEBZECİLİK
Ravent çok yıllık bir bitkidir. Toprak altında oluşan gövde yumrularından her yıl yeni bitkiler meydana gelir. Bu yumrular sökülüp üretimde kullanılabileceği gibi, tohumları ekilerek de bitkiler elde olunabilir.
Yumrularla üretildiğinde, toprak altı rizom gövdeden bir parça, kökler ile beraber kesilip alınır. Bu parça, top*rağın 5-10 cm içine gömülür. Toprak altı gövde sürerek, uzun saplı bol miktarda yaprak meydana getirir. Raventin bu sapları hasat edilerek tüketimde kullanılır. Tohum kullanılırsa, tohumun çimlenmesiyle beraber etli bir çim kök meydana gelir. Kök boğazından devamlı yalın kökler olu*şur. Bu kökler yaşlandıkları zaman bile çok az sayıda yan kök mey*dana getirir. Kök boğazı ve gövde ilk önce toprağın üstünde büyür ve daha sonra içe doğru çekilerek toprağın 5-10 cm altında oluşur. Bu toprak altındaki gövde devamlı büyür ve yeni yeni yaprak sürgün*leri meydana getirir.
Yaprak sürgünleri, 30-50 cm’lik bir çevre içinden çıkar ve bu bitkiye ocakta yetiştirilmiş bir görünüm verir. Ayrıca ravente, yüksek boylu bir çalı görünümü kazandırır. Sonbaharda yapraklar ve saplar kurur. Bitki kışı top*rak altı gövdesi ile geçirir. Genellikle bitkiler, dikimden sonraki ikinci yılda çiçek sapı meydana getirerek çiçek açar. Ravent bitkisi çok yıllık bir bitki olduğundan hayat çemberi yıllık veya çok yıllık olarak değerlendirilebilir. Yıllık olanı ilkbaharda sürüp kışın kurumaya kadar olan dönemidir. Diğeri ise üretime alınıp, üretimden kaldırıldığı süredir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Kök / RAVENT / SEBZECİLİK
Ravent kökleri oldukça kalın ve etli olup, fazla oluşan be*sin maddeleri bu kökler içinde depo edilir. Her bir kök yalın olarak büyür (Şekil 6.1). Yaşlı kökler bazen 2-3 adet yan kök meydana getirebilir.
Her kök 40-100 cm yanlamasına veya derinliğine uzayabilir. Bazen birkaç kök 150-200 cm derinliğe kadar inebilir. Köklerin derine gitmesinde toprağın su durumu ön plana çıkar ve bu birkaç kökün uzaması, toprak derinliğinde yeterli taban suyu bulunduğu yere kadar devam eder. Raventte kökler çok sayıda meydana gelmez, yani saçaklı kök görünümü göstermez.
Şekil 6.1. Ravent bitkisi kökleri (DİLLİNGEN 1956)
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
/ Gövde / Botanik Özellikleri / RAVENT / SEBZECİLİK
Tohumla üretilen bitkilerde gövde ilk önce toprağın üst kısmında oluşur. Fakat sonbahara doğru, havaların soğumasından önce yavaş yavaş toprağın içine çekilir. Besin mad*deleri toplanması ile gövde bir yumru şeklini alır ve bitki kışı bu yumru gövde ile geçirir. Yumru gövde, etli köklerle birlikte bir besin deposu organıdır ve devamlı sürgün, yaprak ve kök oluşturur.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Yaprak ve Sap / RAVENT / SEBZECİLİK
Raventin yenen kısmı yaprak saplarıdır (Şekil 6.2). Sap*lar 0,50-1,00 m uzunluktadır. Genelde oluklu ve oluk V şeklindedir. Bazı çeşitlerde kapalı V şeklindeki oluk açılır ve tam belirgin olmayan bir oluk görünümü kazanır. Sapın enine kesiti uzun yuvarlak, yuvarlak, basık yuvarlaktır.
Şekil 6.2. Raventin sap ve yaprakları (MAATSCH 1956)
Ge*nelde oluklu ve yuvarlak saplı çeşitler arzu edilir. Sapın ağırlığı 0,5-1,5 kg kadar çıkar. Sap dış rengi yeşilden başlar koyu kırmızı, şarap rengine kadar değişim gösterir. Buna göre çeşitlerin yeşil, kırmızı yeşil, koyu kırmızı yeşil renge göre ayrımları yapılır. Sapın et rengi beyaz, yeşil, kırmızı yeşil ve kırmızı tondadır. Yapraklar, yuvarlak büyük ve bütün bir yaprak ayasına sahiptir. Çok az da olsa parçalı yaprak ayasına rastlanabilir. Yaprakların ucu yuvarlak veya hafif sivri kalp şeklindedir. Yaprak kenarları hafif dişlidir. Bazı çeşitlerde dişler adeta yırtmaçlı bir gö*rünüm kazanır. Böylece yaprak kenar dişleri az belirginden, tam belirgine doğru farklılık gösterir. Yaprak rengi genelde ye*şildir. Fakat bazı çeşitlerde renk, aynı sapta olduğu gibi yeşilden şarap kırmızısına kadar değişim gösterebilir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
/ Çiçek / Botanik Özellikleri / RAVENT / SEBZECİLİK
Ravent bitkisi, genelde dikilmesinden 2-3 yıl sonra çiçek açar. Bundan sonraki yıllarda, her yılki çiçeklenme Nisan ve Mayıs ayları arasında meydana gelir. Ancak bazı çeşitlerde çiçeklenmenin geciktiği ve Haziran ayına doğru kaydığı görülür. Ravent tarımında çiçeklenme arzu edilmez, bu yüzden geç çiçek açan çe*şitler tercih edilir ve çiçek sürgünü meydana gelmişse, bunlar görülür görülmez kırı*lır. Çiçeklenmeye ancak tohum alınmak isteniyorsa izin verilir. Çiçek sürgünü 1-2 m arasında boy alır. Çiçekler sürgün üzerinde birbiri ardına sıra*lanmış ve bir noktada üzümsü bir sal*kım meydana getirmiştir. Bir bitkide 1-10 arasında çiçek sür*günü meydana gelebilir. Genelde ravent erdişi çiçeklere sahiptir. Bazı durumlarda cinsiyet organlarının dumura uğramasıyla, tek cinsiyetli çiçeklere de rastlanır. Böylece bir bitki üzerinde erdişi, erkek veya dişi çiçekler meydana gelebilir.
Çiçek, 3 adet yeşil kırmızı renkli çanak, 3 adet beyaz, yeşil beyaz renkli taç, 9 adet erkek organ ve ortada 3 karpelli bir dişi organdan ibarettir (Şekil 6.3). Bazı çeşitlerde erkek organ sayısı dokuzun al*tına veya üstüne, dişi organ karpel sayısı dörde çıkabilir. Dişi organ karpelleri belirgindir. Her karpel ayrı bir stigma başına sahiptir (Şekil 6.3). Stigma başı yayvandır ve boyuncuk kıvrılmış olduğundan yana doğru bakar (HOOKER 1873). Erkek organlar dişi organdan daha önce döllenme olgunluğuna gelir. Böylece ravent Protandry bir görünüm kazanır. Kendi kendine dölleme, üstteki çiçeklerin çiçek tozlarının, altta daha önce oluşan çiçeklerdeki olgunluğa gelmiş dişi tepesine düşmesiyle vuku bulur. Tozlama rüzgar ve böceklerle meydana gelir. Kendi kendine dölleme dışında, yabancı dölleme olma yüzdesi oldukça fazladır.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
/ Tohum / Botanik Özellikleri / RAVENT / SEBZECİLİK
Tohumlar kanatlı ve kahverengi renklidir. Uzunlukları 6-10 mm, genişlikleri 5-7 mm’dir. Tohumların çimlenme özelliği % 90, saflığı % 98, kullanma değeri % 89’dur. Tohumluğun l gramında 35-60 adet tohum bulunur. Tohumlar 5°C’den itibaren çimlenmeye başlar. Optimum sıcaklık 20-30°C’dir. Tohumlar çimlenmeye 4. günden itibaren başlar ve çimlenme 15. güne kadar devam eder. Çimlendirme denemeleri karanlıkta yapılmalıdır. Işık çimlenmeyi olumsuz yönde etkiler. Tohumlar çimlenme gücünü 3-4 yıl korur.
a. Çiçek diyagramı b. Çiçek
c. Erkek ve dişi organ d. Dişi organ
Şekil 6.3. Ravent çiçek diyagramı ve çiçeğe ait kısımlar
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
/ Bitki Oluşumu / Botanik Özellikleri / RAVENT / SEBZECİLİK
Ravent çok yıllık bir bitkidir. Toprak altında oluşan gövde yumrularından her yıl yeni bitkiler meydana gelir. Bu yumrular sökülüp üretimde kullanılabileceği gibi, tohumları ekilerek de bitkiler elde olunabilir.
Yumrularla üretildiğinde, toprak altı rizom gövdeden bir parça, kökler ile beraber kesilip alınır. Bu parça, top*rağın 5-10 cm içine gömülür. Toprak altı gövde sürerek, uzun saplı bol miktarda yaprak meydana getirir. Raventin bu sapları hasat edilerek tüketimde kullanılır. Tohum kullanılırsa, tohumun çimlenmesiyle beraber etli bir çim kök meydana gelir. Kök boğazından devamlı yalın kökler olu*şur. Bu kökler yaşlandıkları zaman bile çok az sayıda yan kök mey*dana getirir. Kök boğazı ve gövde ilk önce toprağın üstünde büyür ve daha sonra içe doğru çekilerek toprağın 5-10 cm altında oluşur. Bu toprak altındaki gövde devamlı büyür ve yeni yeni yaprak sürgün*leri meydana getirir.
Yaprak sürgünleri, 30-50 cm’lik bir çevre içinden çıkar ve bu bitkiye ocakta yetiştirilmiş bir görünüm verir. Ayrıca ravente, yüksek boylu bir çalı görünümü kazandırır. Sonbaharda yapraklar ve saplar kurur. Bitki kışı top*rak altı gövdesi ile geçirir. Genellikle bitkiler, dikimden sonraki ikinci yılda çiçek sapı meydana getirerek çiçek açar. Ravent bitkisi çok yıllık bir bitki olduğundan hayat çemberi yıllık veya çok yıllık olarak değerlendirilebilir. Yıllık olanı ilkbaharda sürüp kışın kurumaya kadar olan dönemidir. Diğeri ise üretime alınıp, üretimden kaldırıldığı süredir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Kök / RAVENT / SEBZECİLİK
Ravent kökleri oldukça kalın ve etli olup, fazla oluşan be*sin maddeleri bu kökler içinde depo edilir. Her bir kök yalın olarak büyür (Şekil 6.1). Yaşlı kökler bazen 2-3 adet yan kök meydana getirebilir.
Her kök 40-100 cm yanlamasına veya derinliğine uzayabilir. Bazen birkaç kök 150-200 cm derinliğe kadar inebilir. Köklerin derine gitmesinde toprağın su durumu ön plana çıkar ve bu birkaç kökün uzaması, toprak derinliğinde yeterli taban suyu bulunduğu yere kadar devam eder. Raventte kökler çok sayıda meydana gelmez, yani saçaklı kök görünümü göstermez.
Şekil 6.1. Ravent bitkisi kökleri (DİLLİNGEN 1956)
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
/ Gövde / Botanik Özellikleri / RAVENT / SEBZECİLİK
Tohumla üretilen bitkilerde gövde ilk önce toprağın üst kısmında oluşur. Fakat sonbahara doğru, havaların soğumasından önce yavaş yavaş toprağın içine çekilir. Besin mad*deleri toplanması ile gövde bir yumru şeklini alır ve bitki kışı bu yumru gövde ile geçirir. Yumru gövde, etli köklerle birlikte bir besin deposu organıdır ve devamlı sürgün, yaprak ve kök oluşturur.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Yaprak ve Sap / RAVENT / SEBZECİLİK
Raventin yenen kısmı yaprak saplarıdır (Şekil 6.2). Sap*lar 0,50-1,00 m uzunluktadır. Genelde oluklu ve oluk V şeklindedir. Bazı çeşitlerde kapalı V şeklindeki oluk açılır ve tam belirgin olmayan bir oluk görünümü kazanır. Sapın enine kesiti uzun yuvarlak, yuvarlak, basık yuvarlaktır.
Şekil 6.2. Raventin sap ve yaprakları (MAATSCH 1956)
Ge*nelde oluklu ve yuvarlak saplı çeşitler arzu edilir. Sapın ağırlığı 0,5-1,5 kg kadar çıkar. Sap dış rengi yeşilden başlar koyu kırmızı, şarap rengine kadar değişim gösterir. Buna göre çeşitlerin yeşil, kırmızı yeşil, koyu kırmızı yeşil renge göre ayrımları yapılır. Sapın et rengi beyaz, yeşil, kırmızı yeşil ve kırmızı tondadır. Yapraklar, yuvarlak büyük ve bütün bir yaprak ayasına sahiptir. Çok az da olsa parçalı yaprak ayasına rastlanabilir. Yaprakların ucu yuvarlak veya hafif sivri kalp şeklindedir. Yaprak kenarları hafif dişlidir. Bazı çeşitlerde dişler adeta yırtmaçlı bir gö*rünüm kazanır. Böylece yaprak kenar dişleri az belirginden, tam belirgine doğru farklılık gösterir. Yaprak rengi genelde ye*şildir. Fakat bazı çeşitlerde renk, aynı sapta olduğu gibi yeşilden şarap kırmızısına kadar değişim gösterebilir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
/ Çiçek / Botanik Özellikleri / RAVENT / SEBZECİLİK
Ravent bitkisi, genelde dikilmesinden 2-3 yıl sonra çiçek açar. Bundan sonraki yıllarda, her yılki çiçeklenme Nisan ve Mayıs ayları arasında meydana gelir. Ancak bazı çeşitlerde çiçeklenmenin geciktiği ve Haziran ayına doğru kaydığı görülür. Ravent tarımında çiçeklenme arzu edilmez, bu yüzden geç çiçek açan çe*şitler tercih edilir ve çiçek sürgünü meydana gelmişse, bunlar görülür görülmez kırı*lır. Çiçeklenmeye ancak tohum alınmak isteniyorsa izin verilir. Çiçek sürgünü 1-2 m arasında boy alır. Çiçekler sürgün üzerinde birbiri ardına sıra*lanmış ve bir noktada üzümsü bir sal*kım meydana getirmiştir. Bir bitkide 1-10 arasında çiçek sür*günü meydana gelebilir. Genelde ravent erdişi çiçeklere sahiptir. Bazı durumlarda cinsiyet organlarının dumura uğramasıyla, tek cinsiyetli çiçeklere de rastlanır. Böylece bir bitki üzerinde erdişi, erkek veya dişi çiçekler meydana gelebilir.
Çiçek, 3 adet yeşil kırmızı renkli çanak, 3 adet beyaz, yeşil beyaz renkli taç, 9 adet erkek organ ve ortada 3 karpelli bir dişi organdan ibarettir (Şekil 6.3). Bazı çeşitlerde erkek organ sayısı dokuzun al*tına veya üstüne, dişi organ karpel sayısı dörde çıkabilir. Dişi organ karpelleri belirgindir. Her karpel ayrı bir stigma başına sahiptir (Şekil 6.3). Stigma başı yayvandır ve boyuncuk kıvrılmış olduğundan yana doğru bakar (HOOKER 1873). Erkek organlar dişi organdan daha önce döllenme olgunluğuna gelir. Böylece ravent Protandry bir görünüm kazanır. Kendi kendine dölleme, üstteki çiçeklerin çiçek tozlarının, altta daha önce oluşan çiçeklerdeki olgunluğa gelmiş dişi tepesine düşmesiyle vuku bulur. Tozlama rüzgar ve böceklerle meydana gelir. Kendi kendine dölleme dışında, yabancı dölleme olma yüzdesi oldukça fazladır.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
/ Tohum / Botanik Özellikleri / RAVENT / SEBZECİLİK
Tohumlar kanatlı ve kahverengi renklidir. Uzunlukları 6-10 mm, genişlikleri 5-7 mm’dir. Tohumların çimlenme özelliği % 90, saflığı % 98, kullanma değeri % 89’dur. Tohumluğun l gramında 35-60 adet tohum bulunur. Tohumlar 5°C’den itibaren çimlenmeye başlar. Optimum sıcaklık 20-30°C’dir. Tohumlar çimlenmeye 4. günden itibaren başlar ve çimlenme 15. güne kadar devam eder. Çimlendirme denemeleri karanlıkta yapılmalıdır. Işık çimlenmeyi olumsuz yönde etkiler. Tohumlar çimlenme gücünü 3-4 yıl korur.
a. Çiçek diyagramı b. Çiçek
c. Erkek ve dişi organ d. Dişi organ
Şekil 6.3. Ravent çiçek diyagramı ve çiçeğe ait kısımlar
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay