Tweet
ISPANAK Sınıflandırılması / ISPANAK / SEBZECİLİK
Ispanak Chenopodiaceae familyası içinde, sebze olarak pazı ve kırmızı pancar ile akrabadır. Spinacia oleracea L. adı ile anılır. Bu isim esasında Arapça'dan gelme bir kelime olan “sfenac” dan doğmuştur (BAYRAKTAR 1970). Ayrıca Spinacia'nın geliş kökeni, İspanyolca'da kullanılan “Spanachia” veya Latince'de bulunan “Spina=Dorn” dan çıkabilece*ği de düşünülebilir. Esasında ALBERTUS MAGNUS adlı araştırıcı, eserinde ilk defa “spinachia” kelimesini kullanmıştır (DIlLINGEN 1956).
Ispanak, MOENCH isimli araştırıcının yaptığı bir sınıflamada, Spinacia spinosa (dikenli tohumlu) ve Spinacia inermis (yuvarlak ve dikensiz tohumlu) olarak iki gruba ayrılır. Oysa belirtilen yuvarlak ve dikenli tohumları olan ıspanaklar, birbirinden sadece bir gen faktörü ile ayrılır (SNEEP 1962). Bu yüzdendir ki, daha sonra yuvarlak veya dikenli tohumlu ıspanaklar berberce Spinicia oleracea L. içine alınmış ve alt varyeteler olarak yuvarlak tohumlular Spinacia oleracea var inermis ve dikenli olanlarda Spinacia olerecea L. şeklinde isimlendirilmiştir.
DOLCHER’a (1949) göre, Spinacia cinsinin üç ayrı türü vardır ve bunlar Spinacia oleracea L., Spinacia tetrandra STEV. ve Spinacia turlcestanica UAJIN dır. Spinacia oleracea L.’yı morfolojik bakımdan da sınıflamaya ayıranlar vardır. Bu sınıflamada önce tohumlar ve sonra yapraklar ele alınır.
Şöyle ki :
Tohumları dikenli ve yaprakları düz olan ıspanaklar.
Tohumlu dikenli ve yaprakları kabarcıklı olan ıspanaklar.
Tohumları dikensiz, yuvarlak ve yaprakları düz olan ıspanaklar.
Tohumları dikensiz, yuvarlak ve yaprakları kabarcıklı olan ıspanaklar.
Halbuki morfolojik karakter ele alınınca, daha başka birçok morfolojik özellikler yönünden farklılıklar ortaya çıkar ve bu özelliklere göre sınıflama aşağıdaki şekilde değişiklikler uğratılır.
Yaprak rengi ................. Açık yeşilden koyu yeşile,
Yaprak sap uzunluğu ..... Kısadan uzuna,
Yaprak formu ................. Uzun üç köşeliden yuvarlağa,
Yaprak eti ...................... İnce etsizden kalın etliye,
Yaprak duruşu .............. Yatıktan dike,
Gelişme hızı ................... Erkenciden geççiye,
Çiçeklenme ................. Erken çiçeklenmeden geç çiçeklenmeye,
Tohum miktarı ............. Azdan çoğa
(400 kg tohum veren yanında Hollanda'da 1700 kg tohum veren çeşitler vardır.)
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Ispanak Chenopodiaceae familyası içinde, sebze olarak pazı ve kırmızı pancar ile akrabadır. Spinacia oleracea L. adı ile anılır. Bu isim esasında Arapça'dan gelme bir kelime olan “sfenac” dan doğmuştur (BAYRAKTAR 1970). Ayrıca Spinacia'nın geliş kökeni, İspanyolca'da kullanılan “Spanachia” veya Latince'de bulunan “Spina=Dorn” dan çıkabilece*ği de düşünülebilir. Esasında ALBERTUS MAGNUS adlı araştırıcı, eserinde ilk defa “spinachia” kelimesini kullanmıştır (DIlLINGEN 1956).
Ispanak, MOENCH isimli araştırıcının yaptığı bir sınıflamada, Spinacia spinosa (dikenli tohumlu) ve Spinacia inermis (yuvarlak ve dikensiz tohumlu) olarak iki gruba ayrılır. Oysa belirtilen yuvarlak ve dikenli tohumları olan ıspanaklar, birbirinden sadece bir gen faktörü ile ayrılır (SNEEP 1962). Bu yüzdendir ki, daha sonra yuvarlak veya dikenli tohumlu ıspanaklar berberce Spinicia oleracea L. içine alınmış ve alt varyeteler olarak yuvarlak tohumlular Spinacia oleracea var inermis ve dikenli olanlarda Spinacia olerecea L. şeklinde isimlendirilmiştir.
DOLCHER’a (1949) göre, Spinacia cinsinin üç ayrı türü vardır ve bunlar Spinacia oleracea L., Spinacia tetrandra STEV. ve Spinacia turlcestanica UAJIN dır. Spinacia oleracea L.’yı morfolojik bakımdan da sınıflamaya ayıranlar vardır. Bu sınıflamada önce tohumlar ve sonra yapraklar ele alınır.
Şöyle ki :
Tohumları dikenli ve yaprakları düz olan ıspanaklar.
Tohumlu dikenli ve yaprakları kabarcıklı olan ıspanaklar.
Tohumları dikensiz, yuvarlak ve yaprakları düz olan ıspanaklar.
Tohumları dikensiz, yuvarlak ve yaprakları kabarcıklı olan ıspanaklar.
Halbuki morfolojik karakter ele alınınca, daha başka birçok morfolojik özellikler yönünden farklılıklar ortaya çıkar ve bu özelliklere göre sınıflama aşağıdaki şekilde değişiklikler uğratılır.
Yaprak rengi ................. Açık yeşilden koyu yeşile,
Yaprak sap uzunluğu ..... Kısadan uzuna,
Yaprak formu ................. Uzun üç köşeliden yuvarlağa,
Yaprak eti ...................... İnce etsizden kalın etliye,
Yaprak duruşu .............. Yatıktan dike,
Gelişme hızı ................... Erkenciden geççiye,
Çiçeklenme ................. Erken çiçeklenmeden geç çiçeklenmeye,
Tohum miktarı ............. Azdan çoğa
(400 kg tohum veren yanında Hollanda'da 1700 kg tohum veren çeşitler vardır.)
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay