Tweet
Hasat ve Piyasaya Arz / Hasat, Standardizasyon, Piyasaya Arz, Muhafaza ve Nakliye / ISPANAK / SEBZECİLİK
Küçük bahçelerde hasat kısa aralıkla ve elle yapılır. İlk hasatta gelişen ıspanaklar alınır. Bu hasat bir bakıma çok sık olan ıspanakları sey*reltme görevi görür. Böylece hasatla gelişenler alınınca, az gelişenlere büyüme ortamı hazırlanır ve onların da daha iyi büyüme ve gelişmesi sağlanır. Hasat, küçük işletmelerde haftada bazen 1-3 kez uygulanır ve hasat dönemine 2-3 ay devam eder. Büyük işletmelerde ve özellikle konserve fabrikaları ürün veren işletmelerde, hasat genelde bir seferde yapılır. Ender durumlarda 2-3 seferde bitirilir. Hasat sırasında toprak ıslak ve çamurlu olmamalıdır. Çünkü hasat zorlaşır ve ürün kirlenir. Ayrıca bitkiler fazla su içerdiklerinden, çok sıcak ve kuru havada hasat sonrası bitkiler çabuk su kaybeder ve gös*terişsiz ve pörsümüş bir durum alır. Toprak fazla kuru olduğunda ıspanakları topraktan çıkar*mak oldukça güçleşir. Küçük işletmelerde toprak tavlı iken ( 2-3 gün önce sulama yapılmışken) hasat elle yapılırken, bitkiler dipten tu*tulup, çekilerek, kökü ile beraber çıkartılır. Çıkartılan bitkiler temizlenir, kötü alt yapraklar kopartılır ve diğer ele alınır. Bu eldeki ıspanaklar 1-1,5 kg'lık ağırlığa ulaşınca, hasat yapan kişinin belindeki kayışa takılı bulunan rafyadan bir tane alınarak, ıspanaklar sıkıca bağlanır, demet yapılır ve demeti kenara bırakılır (Şekil 7.8). Arkadan gelen diğer bir şahıs demetleri toplar ve kasalara dodurlur. Kasalar işletme avlusunda bulunan yıkama havuzunda veya üzerine su tutularak yıkanır. Tekrar kasalar istifler ve ıspanaklar bu kasalar içinde mahalli pazarlara yollanır. Ye*rel pazarlar için, toplanan ıspanaklar yıkanır, demet yapıl*madan çuvallara, küfelere doldurulur ve dökme olarak pazara çıkartı*lır. Son yıllarda ıspanaklar çok iyi yıkanıp, temizlenip, belli büyüklükte kesilip, folyo torbalara konulmakta ve etiketlenip piyasaya sunulmaktadır. Demet halindeki veya dökme Ispanaklar pazara gidinceye kadar genelde su kaybeder ve pörsür. Satış öncesi, ıslatmak suretiyle kaybolan su geri verilirse, ıspanaklar yine eski gösterişli haline kavuşur. Ispanaklarda pazarlama sırasında pörsümeden başka, fazla yığın yapma veya sıkıştırma ile kızışma meydana gelirse kalite büyük ölçüde düşer. Kızışmış ıspanaklar yeniden ıslatma ile eski kalitesine tekrar kavuşturulamaz.
Şekil 7.8. Demet yapılmış ıspanak
Büyük tarla tarımında, tek tek, elle ıspanakları topla*mak fazla işçilik alır. Bunun için özel hasat makineleri geliştirilmiştir (Şekil 7.9). Hasat makinelerinin bazısı toprak üstünde kalan kısmı keser, bazısı kökü ile beraber yolar. Bant yardımı ile ha*sat edilen kısım, yanda gelen, traktörle çekilen bir romörke dol*durulur. Hasat edilen bu ıspanaklar işletmeye getirilir ve iyice yıkanır. Bu ıspanaklar ya kasalar içinde dökme olarak piyasaya çıkartılır yada elde edilen ürün çocuk ma*ması, dondurulmuş ıspanak veya konserve ıspanak yapılmak üzere romörklerle konserve fabrikalarına götürülür.
Şekil 7.9. Üstte hasat makinesi ve traktörle çekilişi, altta hasat makinesinin
yakından görünüşü
Hasat elle yapıldığında, bir saatte bir kadın işçi 40-80 kg köklü ıspanak, 30-50 kg yaprak ıspanak (kökü kesilmiş), bir erkek işçi 100-150 kg köklü ve 80-100 kg yaprak ıspanak hasat eder. İşçilerin fazla hasat yapabilmesi, ıspanakların birim alandaki sıklığına bağlı*dır.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Küçük bahçelerde hasat kısa aralıkla ve elle yapılır. İlk hasatta gelişen ıspanaklar alınır. Bu hasat bir bakıma çok sık olan ıspanakları sey*reltme görevi görür. Böylece hasatla gelişenler alınınca, az gelişenlere büyüme ortamı hazırlanır ve onların da daha iyi büyüme ve gelişmesi sağlanır. Hasat, küçük işletmelerde haftada bazen 1-3 kez uygulanır ve hasat dönemine 2-3 ay devam eder. Büyük işletmelerde ve özellikle konserve fabrikaları ürün veren işletmelerde, hasat genelde bir seferde yapılır. Ender durumlarda 2-3 seferde bitirilir. Hasat sırasında toprak ıslak ve çamurlu olmamalıdır. Çünkü hasat zorlaşır ve ürün kirlenir. Ayrıca bitkiler fazla su içerdiklerinden, çok sıcak ve kuru havada hasat sonrası bitkiler çabuk su kaybeder ve gös*terişsiz ve pörsümüş bir durum alır. Toprak fazla kuru olduğunda ıspanakları topraktan çıkar*mak oldukça güçleşir. Küçük işletmelerde toprak tavlı iken ( 2-3 gün önce sulama yapılmışken) hasat elle yapılırken, bitkiler dipten tu*tulup, çekilerek, kökü ile beraber çıkartılır. Çıkartılan bitkiler temizlenir, kötü alt yapraklar kopartılır ve diğer ele alınır. Bu eldeki ıspanaklar 1-1,5 kg'lık ağırlığa ulaşınca, hasat yapan kişinin belindeki kayışa takılı bulunan rafyadan bir tane alınarak, ıspanaklar sıkıca bağlanır, demet yapılır ve demeti kenara bırakılır (Şekil 7.8). Arkadan gelen diğer bir şahıs demetleri toplar ve kasalara dodurlur. Kasalar işletme avlusunda bulunan yıkama havuzunda veya üzerine su tutularak yıkanır. Tekrar kasalar istifler ve ıspanaklar bu kasalar içinde mahalli pazarlara yollanır. Ye*rel pazarlar için, toplanan ıspanaklar yıkanır, demet yapıl*madan çuvallara, küfelere doldurulur ve dökme olarak pazara çıkartı*lır. Son yıllarda ıspanaklar çok iyi yıkanıp, temizlenip, belli büyüklükte kesilip, folyo torbalara konulmakta ve etiketlenip piyasaya sunulmaktadır. Demet halindeki veya dökme Ispanaklar pazara gidinceye kadar genelde su kaybeder ve pörsür. Satış öncesi, ıslatmak suretiyle kaybolan su geri verilirse, ıspanaklar yine eski gösterişli haline kavuşur. Ispanaklarda pazarlama sırasında pörsümeden başka, fazla yığın yapma veya sıkıştırma ile kızışma meydana gelirse kalite büyük ölçüde düşer. Kızışmış ıspanaklar yeniden ıslatma ile eski kalitesine tekrar kavuşturulamaz.
Şekil 7.8. Demet yapılmış ıspanak
Büyük tarla tarımında, tek tek, elle ıspanakları topla*mak fazla işçilik alır. Bunun için özel hasat makineleri geliştirilmiştir (Şekil 7.9). Hasat makinelerinin bazısı toprak üstünde kalan kısmı keser, bazısı kökü ile beraber yolar. Bant yardımı ile ha*sat edilen kısım, yanda gelen, traktörle çekilen bir romörke dol*durulur. Hasat edilen bu ıspanaklar işletmeye getirilir ve iyice yıkanır. Bu ıspanaklar ya kasalar içinde dökme olarak piyasaya çıkartılır yada elde edilen ürün çocuk ma*ması, dondurulmuş ıspanak veya konserve ıspanak yapılmak üzere romörklerle konserve fabrikalarına götürülür.
Şekil 7.9. Üstte hasat makinesi ve traktörle çekilişi, altta hasat makinesinin
yakından görünüşü
Hasat elle yapıldığında, bir saatte bir kadın işçi 40-80 kg köklü ıspanak, 30-50 kg yaprak ıspanak (kökü kesilmiş), bir erkek işçi 100-150 kg köklü ve 80-100 kg yaprak ıspanak hasat eder. İşçilerin fazla hasat yapabilmesi, ıspanakların birim alandaki sıklığına bağlı*dır.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay