Tweet
YEMEKLİK KIRMIZI PANCAR Yetiştirme Tekniği / YEMEKLİK KIRMIZI PANCAR / SEBZECİLİK
Pancar, direkt tohum ekimi ile üretilen bir sebzedir. To*humların birkaçı bir arada yumak halinde olduğundan, bu şekilde tohumların ekil*mesiyle, ileride fide seyreltmede güçlükler yaratır. Bu bakımdan yumak halindeki tohumluk özel aletlerle parçalanır, tohumlar tek hale getirilir ve ondan sonra ekilir. Parçalanmış tohumların ve kütle tohumların tohum ekme makinaları ile ekilmesi oldukça güçtür. Çünkü tohumlar şekilsizdir. Bu yüz*den son yıllarda tohumların etrafı çeşitli maddelerle kaplanarak, bu kaplanmış tohumlar kullanılmaktadır. Dış ülkelerde tohumluğun % 80-90’nı kaplanmış olarak ekilmektedir (GÜNAY 1977 ve 1982). Pancar tohumlarının ekimi, toprak sıcaklığı + 4°C’in üzerine çıkın*ca yapılmalıdır. Soğuk ve ıslak toprakta tohumlar çabuk enfeksiyona uğ*rar ve çürür. Zaten çimlenme yüzdesi de düşük olduğundan tarlada istenen ekim sıklığı elde edilemez. Bu durumlarda kaplanmış tohumlar daha başarılı sonuç verir. Ülkemizde yemeklik pancar ılımlı bölgelerde ilk ve sonbaharda, soğuk bölgelerde ise sadece ilkbaharda ekilebilir. Pancar bitkisinin 3-5 aylık bir yetişme süresi vardır. Ekim öncesi toprağın 15-20 cm derinlikte sürülmesi ve sonra iyice ufalanması gerekir. Tohumlar mibzerle 1-2 cm derinliğe atılmalıdır. Sıra arası mesafesi 30-70 cm arasında değişir. Sıra üzerine tohumlar 2-3 cm ara ile bırakılır. Bitkiler 3-4 yap*raklı olduklarında seyreltme yapılır. Bu seyreltme işleminde, erkenci ve küçük yumrulu çeşitlerde sıra üzeri mesafesi 10-15 cm, geççi ve iri çeşitlerde 15-20 cm olacak şekilde ayarlanır. Dönüme kullanılan tohum miktarı 1-3 kg’dır. Kap*lanmış tohum kullanıldığında bu miktar yarı yarıya azalır. Elle tohum ekimi, tohum miktarını daha da yüksektir ve 100 m2 yere 250-350 gr tohum gerekir. Buradan hesapla, dönüme tohumluk gereksinmesi 2,5-3,5 kg olarak tespit edilir. Pancar küçük bahçelerde tavalara ekilir ve sulama yü*zeysel taşırma şekilde yapılır. Büyük işletmelerde tarla dü*zeltilir, parselasyon yapılmadan, düz arazi üzerine tohum ekimi sıraya yapılır. Bitkiler 5-6 yaprak olunca, sıra arasın*dan boğaz doldurma pulluğu çekilerek toprak iki tarafa atı*lır. Bu işlemle bitkilerin boğazları doldurulurken, aynı zamanda bitki sıra arasında 20-30 cm genişlikte 5-10 cm derinlikte sulama karığı meydana getirilir. Su, bu karıklara verilir. Son yıllarda yağmurlama sulama kullanıldığından, sulama öncesi, sıra arasında toprak parçalayıcılar (kaz ayağı gibi) çekilerek, toprağın kaymak tabakası kırılır, yumuşaması sağlanır ve sonra yağmurlama sulama yapılır. Böylece ot mücadelesi de gerçekleştirilir. Ayrıca yumuşamış ve gevşetilmiş toprağa yağmurlama ile verilen su daha ko*layca işler. Her sulamada toprağa 10-15 mm su verilmelidir. Böylece pancar bitkisine 3-4 kez sulama yapmak yeterlidir. Kumlu toprak*larda her sulamada verilecek su miktarı azaltılmalı, ancak sulama sayısı çoğaltılmalıdır. Killi topraklarda ise her sulamada daha çok su verilmeli, fakat sulama sayısı azaltılmalıdır. Her sulamadan sonra toprak tava geldiğinde, daha sonra kaymak tabakası oluşmaması ve ot mücadelesi için çapa yapılması gere*kir.
Pancarda tohum ekimi fazla erken yapılmamalıdır. Aksi halde genç bitkiler soğuktan etkilenerek, çabu*cak vernalize olur ve bitkiler yumru yapmadan erken çiçeklenmeye kaçar. Bu bakımdan ilkbaharda yapılacak ekimleri, hava sıcaklığı 8-10°C’in üstüne çıktığı zaman gerçekleştirilir. Pancar daha çok direkt tohum ekimi ile üretilirse de, küçük bahçelerde geç dönem pancar yetiştiriciliğinde, yastıklara tohum ekip fide yetiştirmek, bu fideleri Ha*ziran ve Temmuz ayında tarlaya dikmek de mümkündür. Geç yetiştiricilikte daha çok yuvarlak, yassı yuvarlak çeşitler kullanılır. Yastıklara yapılacak tohum ekiminde m2'ye 2,5-3 gr tohum hesap edilir. Pancar tarlada ana kültür olduğunda, erken*ci salata, yeşil bezelye, turfanda havuç, ıspanak ön bitki olarak ekim nöbetine girebilir. Pancar ön kültür yapılırsa, pancardan sonra bezelye, fasulye, soğan, pırasaya yer verilir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Pancar, direkt tohum ekimi ile üretilen bir sebzedir. To*humların birkaçı bir arada yumak halinde olduğundan, bu şekilde tohumların ekil*mesiyle, ileride fide seyreltmede güçlükler yaratır. Bu bakımdan yumak halindeki tohumluk özel aletlerle parçalanır, tohumlar tek hale getirilir ve ondan sonra ekilir. Parçalanmış tohumların ve kütle tohumların tohum ekme makinaları ile ekilmesi oldukça güçtür. Çünkü tohumlar şekilsizdir. Bu yüz*den son yıllarda tohumların etrafı çeşitli maddelerle kaplanarak, bu kaplanmış tohumlar kullanılmaktadır. Dış ülkelerde tohumluğun % 80-90’nı kaplanmış olarak ekilmektedir (GÜNAY 1977 ve 1982). Pancar tohumlarının ekimi, toprak sıcaklığı + 4°C’in üzerine çıkın*ca yapılmalıdır. Soğuk ve ıslak toprakta tohumlar çabuk enfeksiyona uğ*rar ve çürür. Zaten çimlenme yüzdesi de düşük olduğundan tarlada istenen ekim sıklığı elde edilemez. Bu durumlarda kaplanmış tohumlar daha başarılı sonuç verir. Ülkemizde yemeklik pancar ılımlı bölgelerde ilk ve sonbaharda, soğuk bölgelerde ise sadece ilkbaharda ekilebilir. Pancar bitkisinin 3-5 aylık bir yetişme süresi vardır. Ekim öncesi toprağın 15-20 cm derinlikte sürülmesi ve sonra iyice ufalanması gerekir. Tohumlar mibzerle 1-2 cm derinliğe atılmalıdır. Sıra arası mesafesi 30-70 cm arasında değişir. Sıra üzerine tohumlar 2-3 cm ara ile bırakılır. Bitkiler 3-4 yap*raklı olduklarında seyreltme yapılır. Bu seyreltme işleminde, erkenci ve küçük yumrulu çeşitlerde sıra üzeri mesafesi 10-15 cm, geççi ve iri çeşitlerde 15-20 cm olacak şekilde ayarlanır. Dönüme kullanılan tohum miktarı 1-3 kg’dır. Kap*lanmış tohum kullanıldığında bu miktar yarı yarıya azalır. Elle tohum ekimi, tohum miktarını daha da yüksektir ve 100 m2 yere 250-350 gr tohum gerekir. Buradan hesapla, dönüme tohumluk gereksinmesi 2,5-3,5 kg olarak tespit edilir. Pancar küçük bahçelerde tavalara ekilir ve sulama yü*zeysel taşırma şekilde yapılır. Büyük işletmelerde tarla dü*zeltilir, parselasyon yapılmadan, düz arazi üzerine tohum ekimi sıraya yapılır. Bitkiler 5-6 yaprak olunca, sıra arasın*dan boğaz doldurma pulluğu çekilerek toprak iki tarafa atı*lır. Bu işlemle bitkilerin boğazları doldurulurken, aynı zamanda bitki sıra arasında 20-30 cm genişlikte 5-10 cm derinlikte sulama karığı meydana getirilir. Su, bu karıklara verilir. Son yıllarda yağmurlama sulama kullanıldığından, sulama öncesi, sıra arasında toprak parçalayıcılar (kaz ayağı gibi) çekilerek, toprağın kaymak tabakası kırılır, yumuşaması sağlanır ve sonra yağmurlama sulama yapılır. Böylece ot mücadelesi de gerçekleştirilir. Ayrıca yumuşamış ve gevşetilmiş toprağa yağmurlama ile verilen su daha ko*layca işler. Her sulamada toprağa 10-15 mm su verilmelidir. Böylece pancar bitkisine 3-4 kez sulama yapmak yeterlidir. Kumlu toprak*larda her sulamada verilecek su miktarı azaltılmalı, ancak sulama sayısı çoğaltılmalıdır. Killi topraklarda ise her sulamada daha çok su verilmeli, fakat sulama sayısı azaltılmalıdır. Her sulamadan sonra toprak tava geldiğinde, daha sonra kaymak tabakası oluşmaması ve ot mücadelesi için çapa yapılması gere*kir.
Pancarda tohum ekimi fazla erken yapılmamalıdır. Aksi halde genç bitkiler soğuktan etkilenerek, çabu*cak vernalize olur ve bitkiler yumru yapmadan erken çiçeklenmeye kaçar. Bu bakımdan ilkbaharda yapılacak ekimleri, hava sıcaklığı 8-10°C’in üstüne çıktığı zaman gerçekleştirilir. Pancar daha çok direkt tohum ekimi ile üretilirse de, küçük bahçelerde geç dönem pancar yetiştiriciliğinde, yastıklara tohum ekip fide yetiştirmek, bu fideleri Ha*ziran ve Temmuz ayında tarlaya dikmek de mümkündür. Geç yetiştiricilikte daha çok yuvarlak, yassı yuvarlak çeşitler kullanılır. Yastıklara yapılacak tohum ekiminde m2'ye 2,5-3 gr tohum hesap edilir. Pancar tarlada ana kültür olduğunda, erken*ci salata, yeşil bezelye, turfanda havuç, ıspanak ön bitki olarak ekim nöbetine girebilir. Pancar ön kültür yapılırsa, pancardan sonra bezelye, fasulye, soğan, pırasaya yer verilir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay