Tweet
ALABAŞ İklim ve Toprak İstekleri
Alabaş yetiştiriciliğinin en önemli problemlerden birisi erken çiçeklenmedir. Erken çiçeklenmede çeşidin hassaslığının yanında, önemli diğer bir faktör sıcaklıktır. Tohum çimlenmesinden sonra, 10oC’nin altındaki sıcaklıklarda 1 hafta süreyle kalan genç bitkiler hemen çiçeklenmeye kalkar. Alabaş çeşitlerinin gelişmeleri için gerekli minimum sıcaklık istekleri henüz kesin olarak bilinmemekle birlikte, çok hassas çeşitlerin 8-10oC’deki sıcaklıklarda bile generatif faza geçtikleri görülmektedir. Bu çeşitler için en az 15oC sıcaklık gerekmektedir. Bununla beraber, soğuğa dayanıklı çeşitler düşük sıcaklıklarda kolay çiçek açmazlar. Yapılan bir araştırmada, Roggli Alabaş çeşidi bitkileri 10oC’nin altındaki sıcaklıklarda 15 gün, 5oC’nin altındaki sıcaklıklarda ise 30 gün tutulduğu halde çiçek meydana getirmemiştir. Buna karşılık hassas bir çeşit olan Delicatess white çeşidinde bu sıcaklıklarda 10–15 gün tutulmasıyla % 50 oranında çiçeklenme göstermiştir (NIEUWHOF 1969). Genç bitki safhasında, düşük sıcaklığa karşı daha az duyarlı olan çeşitler, ihtiyarladıkça düşük sıcaklığa duyarlı hale gelir ve çiçek açmaya yönelir. Çiçeklenme tehlikesi nedeniyle, hassas çeşitlerin yetiştiriciliğinde yüksek sıcaklıklar arzu edilir. Erkenci çeşitler için sıcaklığın optimum 20-25oC civarında olması gereklidir. Sıcaklığın daha fazla olması halinde yumrularda erken lifleşme ve odunlaşma başlamaktadır. Alabaş yetiştiriciliğinde gün uzunluğu çiçeklenmeyi hızlandırmaktadır ki, bu da yetiştiricilik açısından önemlidir. Gün ışığı ve sıcaklığın müşterek etkisi çiçeklenmeyi daha da çabuklaştırmaktadır. Alabaş yüksek nemden hoşlanır ve yumruların kalitesini arttırır. Kurak havalar ise, çiçeklenmenin hızlanmasına yardımcı olup, ayrıca yumruların yarılmasına neden teşkil eder. Alabaş her toprakta yetişmekle birlikte, iyi bir gelişme ve özellikle erkencilik için toprağın iyi işlenmesini ve besin maddelerince zengin olmasını ve kumlu-tınlı gibi biraz hafif yapıya kaçmasını ister. Bu amaçla, humusca zengin kumlu topraklarda dekara 20 kg N’lu gübreleme yararlı olmaktadır. Azot gübresinin fazla olması, vejetatif gelişmeyi hızlandırır, ancak hasadı geciktirir ve yumrularda yarılmalara sebebiyet verir. Alabaş yetiştiriciliğinde fosforlu ve potasyumlu gübrelerden 10–15 kg/dek P2O5 ve 20–25 kg/dek K2O ile gübreleme yapmak yararlı olmaktadır. Bazı durumlarda klorun zararlı etkisi görüldüğünden, özellikle serlerde yapılan yetiştiriciliklerde potasyum için yapılacak gübrelemede, potasyum klorür yerine, potasyum sülfatın kullanılması tavsiye edilir.
Alabaş yetiştiriciliğinin en önemli problemlerden birisi erken çiçeklenmedir. Erken çiçeklenmede çeşidin hassaslığının yanında, önemli diğer bir faktör sıcaklıktır. Tohum çimlenmesinden sonra, 10oC’nin altındaki sıcaklıklarda 1 hafta süreyle kalan genç bitkiler hemen çiçeklenmeye kalkar. Alabaş çeşitlerinin gelişmeleri için gerekli minimum sıcaklık istekleri henüz kesin olarak bilinmemekle birlikte, çok hassas çeşitlerin 8-10oC’deki sıcaklıklarda bile generatif faza geçtikleri görülmektedir. Bu çeşitler için en az 15oC sıcaklık gerekmektedir. Bununla beraber, soğuğa dayanıklı çeşitler düşük sıcaklıklarda kolay çiçek açmazlar. Yapılan bir araştırmada, Roggli Alabaş çeşidi bitkileri 10oC’nin altındaki sıcaklıklarda 15 gün, 5oC’nin altındaki sıcaklıklarda ise 30 gün tutulduğu halde çiçek meydana getirmemiştir. Buna karşılık hassas bir çeşit olan Delicatess white çeşidinde bu sıcaklıklarda 10–15 gün tutulmasıyla % 50 oranında çiçeklenme göstermiştir (NIEUWHOF 1969). Genç bitki safhasında, düşük sıcaklığa karşı daha az duyarlı olan çeşitler, ihtiyarladıkça düşük sıcaklığa duyarlı hale gelir ve çiçek açmaya yönelir. Çiçeklenme tehlikesi nedeniyle, hassas çeşitlerin yetiştiriciliğinde yüksek sıcaklıklar arzu edilir. Erkenci çeşitler için sıcaklığın optimum 20-25oC civarında olması gereklidir. Sıcaklığın daha fazla olması halinde yumrularda erken lifleşme ve odunlaşma başlamaktadır. Alabaş yetiştiriciliğinde gün uzunluğu çiçeklenmeyi hızlandırmaktadır ki, bu da yetiştiricilik açısından önemlidir. Gün ışığı ve sıcaklığın müşterek etkisi çiçeklenmeyi daha da çabuklaştırmaktadır. Alabaş yüksek nemden hoşlanır ve yumruların kalitesini arttırır. Kurak havalar ise, çiçeklenmenin hızlanmasına yardımcı olup, ayrıca yumruların yarılmasına neden teşkil eder. Alabaş her toprakta yetişmekle birlikte, iyi bir gelişme ve özellikle erkencilik için toprağın iyi işlenmesini ve besin maddelerince zengin olmasını ve kumlu-tınlı gibi biraz hafif yapıya kaçmasını ister. Bu amaçla, humusca zengin kumlu topraklarda dekara 20 kg N’lu gübreleme yararlı olmaktadır. Azot gübresinin fazla olması, vejetatif gelişmeyi hızlandırır, ancak hasadı geciktirir ve yumrularda yarılmalara sebebiyet verir. Alabaş yetiştiriciliğinde fosforlu ve potasyumlu gübrelerden 10–15 kg/dek P2O5 ve 20–25 kg/dek K2O ile gübreleme yapmak yararlı olmaktadır. Bazı durumlarda klorun zararlı etkisi görüldüğünden, özellikle serlerde yapılan yetiştiriciliklerde potasyum için yapılacak gübrelemede, potasyum klorür yerine, potasyum sülfatın kullanılması tavsiye edilir.