Tweet
KEREVİZ Sınıflandırılması
Dış ülkelerde kök, yaprak ve kesmelik kerevizi olarak üç değişik tipi bulunur. Bizde ise daha çok eskiden beri bilinen kök kerevizi tanınır. Ancak son yıllarda yaprak kerevizinin de bazı büyük şehir kenarlarında üretime alındığı ve zaman zaman pazarlarda satıldığı görülür. Kesmelik kereviz diye tanımlanan ve yaprak kerevizinin daha ince ve narin yapılı olanı ise, bizde hiç bilinmemektedir. Bu durum diğer ülkelerde de görülebilir. Bu konuda BECKER (1962), birçok ülkede insanların yaprak ve kök kerevizini bildiğini, Orta Avrupa’nın tamamında kök kerevizinin üretildiğini; İngiltere, Kuzey Amerika, İtalya ve Fransa’nın büyük bir bölümünde kereviz deyince akla sadece yaprak kerevizin geldiğini açıklar. Umbelliferae sistematiği üzerinde DRUDE (1898) ve daha sonra WOLFF (1926) çalışmıştır. Bu çalışmalarda Umbelliferae familyasında 250 adet cins ve 2200 adet çeşit saptanmıştır. Kültür bitkilerinin çoğu, alt familya olan Apioideae’de toplanır. Bu alt familya içinde Apium, Petroselinum, Carum, Pimpinella, Foeniculum, Anethum gibi yakın akraba cinsler de yer almaktadır.
THELLUNG’e (1926) göre kerevizler;
Umbelliferae (MORRISON) B. JUSS familyasından,
Apium L. Em (Benth) et. HOOK cinsi içinde
Apium graveolens L. Türüne girmektedir.
Bu tür içinde ise;
A. graveolens L. var silvestre PRESZ. (yabani), f. Secalinum ALEF (kesme kereviz)
A. graveolens L. var Lusitanicum (MİLLER) D.C. (var silvestre’nin Akdeniz tipi)
A. graveolens L. var rapaceum (MİLLER) D.C. (kök kereviz)
A. graveolens L. var dulce (MİLLER) PERS (yaprak kereviz) gibi varyeteler bulunmaktadır.
DRUDE (1898) göre, apium cinsi içinde 20 adet çeşit bulunmaktadır. WOLFF (1927), çeşit sayısının 30 adet olduğunu belirtir ve Apium graveolens L. ile beraber ona yakın akraba olan Apium australe Pet. THOUARS, apium sellowianum WOLFF ve Apium filiforme (A. Rich HOOK) üç özel çeşidi tanımlar. ELEFELD (1866), Apium graveolens L.’nin varyeteleri olan rapaceum ve dulce’nin birçok alt formlarının olduğuna işaret eder ve bu alt formların hiçbir ekonomik değerinin bulunmadığının açıklar.
Apium grraveolens L. var. silvestre PRESL.’tin yabani formundan üç değişik kültür formu meydana gelmiştir. Bunlar kök kereviz (veya yumru kerevizi), yaprak kereviz (veya beyazlatılmış kereviz) ve kesme kerevizdir. Kök kerevizi, aslında botanik bakımdan tam bir yumru ve tam bir kök değildir. Üç kısımdan meydana gelmiştir (Şekil 19.1). Bunlar, sap dibinden itibaren köke doğru ilk 1/3’lük kısım rozet şeklinde gelişen primer sürgün; ortada bulunan 1/3’lük kısım hypokotil ve en altta kalan 1/3’lük kısım kökün dip kısımdır. Yumru, besin maddesi depolar ve yenen kısmı oluşturur. Yaprak kerevizinde yumru gelişmemiş, kök kısmı üzerinde çok sayıda uzun saplı yaprak oluşmuştur. Yaprak sapları kalınlaşmış olup 3–4 cm genişlikte ve 40–50 cm uzunluktadır. Bu sap, yemeklik olarak kullanılır.
Dış ülkelerde kök, yaprak ve kesmelik kerevizi olarak üç değişik tipi bulunur. Bizde ise daha çok eskiden beri bilinen kök kerevizi tanınır. Ancak son yıllarda yaprak kerevizinin de bazı büyük şehir kenarlarında üretime alındığı ve zaman zaman pazarlarda satıldığı görülür. Kesmelik kereviz diye tanımlanan ve yaprak kerevizinin daha ince ve narin yapılı olanı ise, bizde hiç bilinmemektedir. Bu durum diğer ülkelerde de görülebilir. Bu konuda BECKER (1962), birçok ülkede insanların yaprak ve kök kerevizini bildiğini, Orta Avrupa’nın tamamında kök kerevizinin üretildiğini; İngiltere, Kuzey Amerika, İtalya ve Fransa’nın büyük bir bölümünde kereviz deyince akla sadece yaprak kerevizin geldiğini açıklar. Umbelliferae sistematiği üzerinde DRUDE (1898) ve daha sonra WOLFF (1926) çalışmıştır. Bu çalışmalarda Umbelliferae familyasında 250 adet cins ve 2200 adet çeşit saptanmıştır. Kültür bitkilerinin çoğu, alt familya olan Apioideae’de toplanır. Bu alt familya içinde Apium, Petroselinum, Carum, Pimpinella, Foeniculum, Anethum gibi yakın akraba cinsler de yer almaktadır.
THELLUNG’e (1926) göre kerevizler;
Umbelliferae (MORRISON) B. JUSS familyasından,
Apium L. Em (Benth) et. HOOK cinsi içinde
Apium graveolens L. Türüne girmektedir.
Bu tür içinde ise;
A. graveolens L. var silvestre PRESZ. (yabani), f. Secalinum ALEF (kesme kereviz)
A. graveolens L. var Lusitanicum (MİLLER) D.C. (var silvestre’nin Akdeniz tipi)
A. graveolens L. var rapaceum (MİLLER) D.C. (kök kereviz)
A. graveolens L. var dulce (MİLLER) PERS (yaprak kereviz) gibi varyeteler bulunmaktadır.
DRUDE (1898) göre, apium cinsi içinde 20 adet çeşit bulunmaktadır. WOLFF (1927), çeşit sayısının 30 adet olduğunu belirtir ve Apium graveolens L. ile beraber ona yakın akraba olan Apium australe Pet. THOUARS, apium sellowianum WOLFF ve Apium filiforme (A. Rich HOOK) üç özel çeşidi tanımlar. ELEFELD (1866), Apium graveolens L.’nin varyeteleri olan rapaceum ve dulce’nin birçok alt formlarının olduğuna işaret eder ve bu alt formların hiçbir ekonomik değerinin bulunmadığının açıklar.
Apium grraveolens L. var. silvestre PRESL.’tin yabani formundan üç değişik kültür formu meydana gelmiştir. Bunlar kök kereviz (veya yumru kerevizi), yaprak kereviz (veya beyazlatılmış kereviz) ve kesme kerevizdir. Kök kerevizi, aslında botanik bakımdan tam bir yumru ve tam bir kök değildir. Üç kısımdan meydana gelmiştir (Şekil 19.1). Bunlar, sap dibinden itibaren köke doğru ilk 1/3’lük kısım rozet şeklinde gelişen primer sürgün; ortada bulunan 1/3’lük kısım hypokotil ve en altta kalan 1/3’lük kısım kökün dip kısımdır. Yumru, besin maddesi depolar ve yenen kısmı oluşturur. Yaprak kerevizinde yumru gelişmemiş, kök kısmı üzerinde çok sayıda uzun saplı yaprak oluşmuştur. Yaprak sapları kalınlaşmış olup 3–4 cm genişlikte ve 40–50 cm uzunluktadır. Bu sap, yemeklik olarak kullanılır.