Tweet
KEREVİZ İklim ve Toprak İstekleri
Kereviz dünyanın çok değişik yerlerinde görülmesine karşın nemli, ılık kışlı, yazları fazla sıcak ve kurak geçmeyen yerlerde en iyi gelişmeyi göstermektedir. Kerevizin yetişme sıcaklığı 15–20oC arasındadır, 30oC’den sonraki sıcaklardan pek hoşlanmaz. Tohumlar, toprak sıcaklığı 4oC olduğu andan itibaren çimlenmeye başlar. Bitkinin düşük sıcaklığa dayanma gücü –1oC’ye kadardır. İlkbaharın geç donlarından çoğu kez etkilenir ve hatta bitkilerde donma bile meydana gelir. Toprak içinde yumrular –2oC’den sonraki soğuklarda zararlanır. Kerevizin soğukla arası, erken çiçeklenme bakımından fazla iyi değildir. Nitekim, 10oC’nin altındaki düşük sıcaklık dereceleri bitkilerde vernalizasyon meydana gelerek erken çiçeklenme başlar. ROUX (1966), Mayıs’tan Haziran’a kadar hava sıcaklığı ortalamasının 13,9oC olduğu 1962 senesinde, 4 çeşitte % 36 çiçeklenme tespit etmiştir. 1964 senesinde ise bu değer 17,1oC olduğundan çiçeklenme oranı % 1,7’ye düşmüştür. Birkaç araştırmada, 10–20 gün müddetle 4–6oC’de bırakılan bitkilerde % 60’ın üstünde çiçeklenme saptanmıştır (THOMPSON 1929, 1944, JUNGES 1959, RÖSLER 1964). Kerevizlerin bitki halinde vernalizasyonlarında, bitkiler ne kadar yaşlanırsa çiçeklenme yüzdesi o kadar artmaktadır. THOMPSON (1954), 45 günlük fidelerin, 30 günlüklere karşın % 74 daha fazla çiçeklenme meydana getirdiğini bulmuştur. MELCHERS ve LANG (1943) kereviz tohumlarının vernalize edilmesinin olumsuz sonuç verdiğini ve bu tohumlardan gelişen bitkilerde erken çiçeklenmenin meydana getirmediğini saptamıştır. Yapılan araştırmalar sonucu havuç, maydanoz ve kereviz gibi umbelliferae familyası sebzelerin vejetatif devreden generatif devreye geçmelerinde en önemli faktörün düşük sıcaklıklar olduğu saptanmıştır. Kerevizlerin ışık karşısında fazla reaksiyoner olmadıkları görülür. Bununla beraber şiddetli ışıktan pek hoşlanmaz. Gölgeli yerde daha iyi gelişim gösterir. Kerevizlerde büyüme ritmi, 9–12 saat gün uzunluğunda ve düşük ışık şiddetinde daha hızlıdır (DİLLİNGEN 1956). Kereviz havadar yerden hoşlanır, fakat fazla rüzgarlı yerleri sevmez. Kuytu ve havasız yerlerde gelişmesi yavaşlar. Çeşitli mantari hastalıklara yakalanır.
Kereviz sudan hoşlanan bir bitkidir. Suyun azaldığı yerlerde yetişme süresi uzar ve ürün miktarı azalır ve yumrular istenen büyüklüğü almaz. Toprakta su kapasitesi % 80’i aşmamalı ve su kapasitesi toprakta % 60’a indiğinde sulama yapılmalıdır. Fazla su köklerde çabuk çürümeler meydana getirir. Toprak taban suyu 60 cm’den daha yukarı çıkmamalıdır. Kerevizler, tınlı kumlu topraklardan çok hoşlanır. Ayrıca turbiyer toprakların özellikleri düzeltilirse kereviz yetiştirilebilir. Killi toprakta yumrular küçük kalır. İyi bir kereviz yetiştiriciliği için, toprakta yeterince besin maddesi, kireç ve hümüs bulunmalı, toprak pH’ı 7,0 civarında olmalıdır. Asidik ve bazik topraklardan iyi sonuç alınamaz. Toprakta humus miktarı arttıkça sonuç o kadar olumlu olur. Yumrunun büyüklüğü yanında, kalitesinde de belirgin bir düzelme görülür.
Kereviz dünyanın çok değişik yerlerinde görülmesine karşın nemli, ılık kışlı, yazları fazla sıcak ve kurak geçmeyen yerlerde en iyi gelişmeyi göstermektedir. Kerevizin yetişme sıcaklığı 15–20oC arasındadır, 30oC’den sonraki sıcaklardan pek hoşlanmaz. Tohumlar, toprak sıcaklığı 4oC olduğu andan itibaren çimlenmeye başlar. Bitkinin düşük sıcaklığa dayanma gücü –1oC’ye kadardır. İlkbaharın geç donlarından çoğu kez etkilenir ve hatta bitkilerde donma bile meydana gelir. Toprak içinde yumrular –2oC’den sonraki soğuklarda zararlanır. Kerevizin soğukla arası, erken çiçeklenme bakımından fazla iyi değildir. Nitekim, 10oC’nin altındaki düşük sıcaklık dereceleri bitkilerde vernalizasyon meydana gelerek erken çiçeklenme başlar. ROUX (1966), Mayıs’tan Haziran’a kadar hava sıcaklığı ortalamasının 13,9oC olduğu 1962 senesinde, 4 çeşitte % 36 çiçeklenme tespit etmiştir. 1964 senesinde ise bu değer 17,1oC olduğundan çiçeklenme oranı % 1,7’ye düşmüştür. Birkaç araştırmada, 10–20 gün müddetle 4–6oC’de bırakılan bitkilerde % 60’ın üstünde çiçeklenme saptanmıştır (THOMPSON 1929, 1944, JUNGES 1959, RÖSLER 1964). Kerevizlerin bitki halinde vernalizasyonlarında, bitkiler ne kadar yaşlanırsa çiçeklenme yüzdesi o kadar artmaktadır. THOMPSON (1954), 45 günlük fidelerin, 30 günlüklere karşın % 74 daha fazla çiçeklenme meydana getirdiğini bulmuştur. MELCHERS ve LANG (1943) kereviz tohumlarının vernalize edilmesinin olumsuz sonuç verdiğini ve bu tohumlardan gelişen bitkilerde erken çiçeklenmenin meydana getirmediğini saptamıştır. Yapılan araştırmalar sonucu havuç, maydanoz ve kereviz gibi umbelliferae familyası sebzelerin vejetatif devreden generatif devreye geçmelerinde en önemli faktörün düşük sıcaklıklar olduğu saptanmıştır. Kerevizlerin ışık karşısında fazla reaksiyoner olmadıkları görülür. Bununla beraber şiddetli ışıktan pek hoşlanmaz. Gölgeli yerde daha iyi gelişim gösterir. Kerevizlerde büyüme ritmi, 9–12 saat gün uzunluğunda ve düşük ışık şiddetinde daha hızlıdır (DİLLİNGEN 1956). Kereviz havadar yerden hoşlanır, fakat fazla rüzgarlı yerleri sevmez. Kuytu ve havasız yerlerde gelişmesi yavaşlar. Çeşitli mantari hastalıklara yakalanır.
Kereviz sudan hoşlanan bir bitkidir. Suyun azaldığı yerlerde yetişme süresi uzar ve ürün miktarı azalır ve yumrular istenen büyüklüğü almaz. Toprakta su kapasitesi % 80’i aşmamalı ve su kapasitesi toprakta % 60’a indiğinde sulama yapılmalıdır. Fazla su köklerde çabuk çürümeler meydana getirir. Toprak taban suyu 60 cm’den daha yukarı çıkmamalıdır. Kerevizler, tınlı kumlu topraklardan çok hoşlanır. Ayrıca turbiyer toprakların özellikleri düzeltilirse kereviz yetiştirilebilir. Killi toprakta yumrular küçük kalır. İyi bir kereviz yetiştiriciliği için, toprakta yeterince besin maddesi, kireç ve hümüs bulunmalı, toprak pH’ı 7,0 civarında olmalıdır. Asidik ve bazik topraklardan iyi sonuç alınamaz. Toprakta humus miktarı arttıkça sonuç o kadar olumlu olur. Yumrunun büyüklüğü yanında, kalitesinde de belirgin bir düzelme görülür.
Comment