Tweet
HIYAR Beslenme ve İnsan Sağlığı Bakımından Önemi
Hıyarın insan beslenmesindeki önemi ilk bakışta pek göz alıcı değildir. Çünkü bir çok araştırıcı beslenme deyince, besin maddesindeki protein, karbonhidrat ve yağ miktarını esas alır (Bakınız genel sebze kısmına). Hıyar, bu yönü ile sebzeler arasında bile en fakirlerinden biridir. Nitekim GRAFE’ye (1962) göre, 100 gram taze hıyarda 0,6 gr protein, 0,2 gr yağ, 1,0 gr karbonhidrat bulunur. Hıyar meyvesi 3 gr kuru maddeye karşılık, 97 gr su içerir. Kalori değeri 8 gr’dır. Bu değerlerle et, yumurta, süt gibi hayvani gıdalarla karşılaştırılamayacağı gibi, taze fasulye, bezelye ve bakla ile dahi karşılaştırılmaya alınamaz. Oysa hıyar, derinlemesine incelenirse kıymetli bir sebzedir. Şişman insanların beslenme rejiminde ön sırayı alır. Çünkü düşük kalori değeri ile, hıyarın bol miktarda tüketilmesinde sakınca yoktur. Bilindiği gibi, şişman insanlar birden bire yeme alışkanlığını üzerinden atamaz, çünkü mideleri fazla yemek yediklerinden genişlemiştir ve bu yüzden devamlı fazla yemek ister. Bunlarda tedavi iki aşamada gerçekleştirilir. Zayıflama rejimine başladıkların birinci aşamada, kalorili diğer besin maddelerinin miktarın azaltılır, onların midede bıraktığı boşluk hıyar meyvelerinden bol miktarda yenerek karşılanır ve açlık duyguları giderilir. Bu sırada fazla tüketim yapmalarına karşılık, hıyarlardaki düşük kalori değeriyle zayıflama başlar. İkinci aşamada mide genişliğini azaltma süresidir, buda yenen yemek miktarını azaltmakla olur ve zamanla yenen hıyar miktarı azaltılır. Zaten rejime başlandığında kalorili besin maddeleri azaltıldığından sistem yerine oturmuştur.
Hıyar bol su içerdiğiyle susuzluğu da giderir. Ayrıca bileşiminde bulundurduğu vitaminler, enzimler, mineral maddeler, hıyarın beslenmedeki rolünü zenginleştirir. Bu maddeler, vücuda alınan protein, karbonhidrat ve yağların parçalanmasında, sindirilmesinde kullanılır, ayrıca organların çalışmasında, yaptıkları fonksiyonların yerine getirilmesinde, görev alır. GRAFE (1962), 100 gr hıyarda A vitamininin 0,0002 (I.B.), B vitamininin 0,01 mg ve C vitamininin 8 mg olduğunu, ayrıca 20 mg Kalsiyum olduğunu açıklar. Hıyar bazik yapılı bir sebzedir. ORAMAN (1970), hıyarın önemini bu baz fazlalığına yorar. Hıyar tüketmekle, vücutta hayvansal gıdaların oluşturduğu asitlik giderilir, damarlarda amino asit birikimini engellenir, damar sertliğinin önüne geçilir ve stres atmaya yardımcı olunur. Hıyar yemekle, kasların gerginliğini azaltılır ve dinlendirilmesi sağlanır.
Hıyar bileşiminde bulunan madensel maddeler, hormonlar, biyokimyasal maddeler vücut güzelliğini arttırır. Hıyar kabuğu ile yapılan yüz maskesi, teni zindeleştirir, gerer ve kırışıklıkları yok eder. Bu yüzden kozmetik sanayiinde hıyar sütü diye anılan birçok likit ortaya çıkartılmıştır.
Hıyar taze olarak tüketildiği gibi, dolması yapılarak sıcak yemekler arasına da girer. Turşuluk hıyarlar, konserve sanayiciliğinde özel bir yere sahiptir. Gerek taze hıyar, gerek turşusu sindirim organlarını etkiler, iştah açar, sindirimi kolaylaştırır, pekliği giderir. Böylece hıyar, insan beslenmesinde, sağlığının korunmasında ve güzelleştirilmesinde önemli bir rol üstlenir.
Hıyarın insan beslenmesindeki önemi ilk bakışta pek göz alıcı değildir. Çünkü bir çok araştırıcı beslenme deyince, besin maddesindeki protein, karbonhidrat ve yağ miktarını esas alır (Bakınız genel sebze kısmına). Hıyar, bu yönü ile sebzeler arasında bile en fakirlerinden biridir. Nitekim GRAFE’ye (1962) göre, 100 gram taze hıyarda 0,6 gr protein, 0,2 gr yağ, 1,0 gr karbonhidrat bulunur. Hıyar meyvesi 3 gr kuru maddeye karşılık, 97 gr su içerir. Kalori değeri 8 gr’dır. Bu değerlerle et, yumurta, süt gibi hayvani gıdalarla karşılaştırılamayacağı gibi, taze fasulye, bezelye ve bakla ile dahi karşılaştırılmaya alınamaz. Oysa hıyar, derinlemesine incelenirse kıymetli bir sebzedir. Şişman insanların beslenme rejiminde ön sırayı alır. Çünkü düşük kalori değeri ile, hıyarın bol miktarda tüketilmesinde sakınca yoktur. Bilindiği gibi, şişman insanlar birden bire yeme alışkanlığını üzerinden atamaz, çünkü mideleri fazla yemek yediklerinden genişlemiştir ve bu yüzden devamlı fazla yemek ister. Bunlarda tedavi iki aşamada gerçekleştirilir. Zayıflama rejimine başladıkların birinci aşamada, kalorili diğer besin maddelerinin miktarın azaltılır, onların midede bıraktığı boşluk hıyar meyvelerinden bol miktarda yenerek karşılanır ve açlık duyguları giderilir. Bu sırada fazla tüketim yapmalarına karşılık, hıyarlardaki düşük kalori değeriyle zayıflama başlar. İkinci aşamada mide genişliğini azaltma süresidir, buda yenen yemek miktarını azaltmakla olur ve zamanla yenen hıyar miktarı azaltılır. Zaten rejime başlandığında kalorili besin maddeleri azaltıldığından sistem yerine oturmuştur.
Hıyar bol su içerdiğiyle susuzluğu da giderir. Ayrıca bileşiminde bulundurduğu vitaminler, enzimler, mineral maddeler, hıyarın beslenmedeki rolünü zenginleştirir. Bu maddeler, vücuda alınan protein, karbonhidrat ve yağların parçalanmasında, sindirilmesinde kullanılır, ayrıca organların çalışmasında, yaptıkları fonksiyonların yerine getirilmesinde, görev alır. GRAFE (1962), 100 gr hıyarda A vitamininin 0,0002 (I.B.), B vitamininin 0,01 mg ve C vitamininin 8 mg olduğunu, ayrıca 20 mg Kalsiyum olduğunu açıklar. Hıyar bazik yapılı bir sebzedir. ORAMAN (1970), hıyarın önemini bu baz fazlalığına yorar. Hıyar tüketmekle, vücutta hayvansal gıdaların oluşturduğu asitlik giderilir, damarlarda amino asit birikimini engellenir, damar sertliğinin önüne geçilir ve stres atmaya yardımcı olunur. Hıyar yemekle, kasların gerginliğini azaltılır ve dinlendirilmesi sağlanır.
Hıyar bileşiminde bulunan madensel maddeler, hormonlar, biyokimyasal maddeler vücut güzelliğini arttırır. Hıyar kabuğu ile yapılan yüz maskesi, teni zindeleştirir, gerer ve kırışıklıkları yok eder. Bu yüzden kozmetik sanayiinde hıyar sütü diye anılan birçok likit ortaya çıkartılmıştır.
Hıyar taze olarak tüketildiği gibi, dolması yapılarak sıcak yemekler arasına da girer. Turşuluk hıyarlar, konserve sanayiciliğinde özel bir yere sahiptir. Gerek taze hıyar, gerek turşusu sindirim organlarını etkiler, iştah açar, sindirimi kolaylaştırır, pekliği giderir. Böylece hıyar, insan beslenmesinde, sağlığının korunmasında ve güzelleştirilmesinde önemli bir rol üstlenir.