Tweet
HIYAR Standardizasyon
Türk Standartları Enstitüsü’nün TS 1253 hıyar standardına göre, hıyarlar ekstra, I. sınıf ve II. sınıf olmak üzere üç ticari sınıf olarak piyasaya sunulur. Bu sunulma sırasında, hıyarda aranan genel özellikler, bütün, sağlam, taze görünüşlü, diri, temiz olması, acılaşma, anormal dış nem, yabancı tat ve koku bulunmamasıdır. Bunlardan başka çekirdeği oluşan hıyarlarda çekirdekler süt olumunu geçmemeli, yumuşak olmalıdır.
Ekstra Sınıf: Bu sınıfa hıyarlar, üstün nitelikte, çeşidin kendine özgü renk ve özelliklerinin tümüne sahip, düzgün (her 10 cm uzunluk için 10 mm’lik eğrilik kabul edilebilir) olmalıdır. Üzerlerinde hiçbir özür bulunmamalıdır. Aynı ambalaj içindeki en ağır ve en hafif hıyarlar arasındaki ağırlık farkı 150 gr’mı geçmemelidir. Serlerde yetiştirilen hıyarlarda ağırlık en az 250 gr, uzunluk en az 30 cm ve tam orta yerlerindeki çaplar 3-7 cm arasında bulunmalıdır.
I. Sınıf : Bu sınıfa giren hıyarlar iyi nitelikte, oldukça gelişmiş ve düzgün (ekstra sınıfında olduğu şekilde) olmalıdır. Çekirdeklenmeden meydana gelen hata hariç olmak üzere hafif şekil bozukluğu, hafif renk açıklığı ve depolama özelliklerine zarar vermeyecek kadar kabuk özürleri kabul edilebilir.
II. Sınıf: Bu sınıfa daha üst sınıflara giremeyen, fakat pazarlanabilecek durumda olan ve genel özelliklere uyan hıyarlar girer. Tohuma kaçma nedeni ile meydana gelen küçük şekil bozukluğu, kapanmış çatlaklar, pazarlama ve depolama değerini düşürmeyecek derecede özürler bulunabilir. Bu sınıfta boy ve ağırlık yönünden bir sınır yoktur. Her sınıf, bir alt sınıfın özelliklerine uyan hıyarlardan en çok % 10 oranında bulunabilir.
Hıyarlar A I D 142 (1957) standartlarına göre A, B ve C olmak üzere üç ticari sınıfa ayrılır (Cetvel 24.1).
Cetvel 24.1. Ağırlığına göre hıyarlarda boylama
__________________________________________________ _
En Az Uzunluk
Ağırlığa Göre Sınıf Serde Koruyucular Altında
Yetiştirilenler Yetiştirilenler
__________________________________________________ _
350-500 gr 40 cm 25 cm
500-700 gr 35 cm 30 cm
700 gr 40 cm 35 cm
__________________________________________________ _
A Ticaret Sınıfı : Bu sınıfa giren hıyarlar çeşide özgü renkte, eşit büyüklükte, hafif eğri, körpe, yeşil, taze sıkı ve kusursuz olmalı, en az 350 gr ağırlıkta ve 25-30 cm uzunlukta bulunmalıdır. Çekirdeklilik kabul edilmez.
B. Ticaret Sınıfı : Çeşide özgü renkte, eşit büyüklükte ve kalınlıkta, yeşil renkli, sıkı, körpe hıyarlar bu gruba girer. Biraz eğiklik, küçük özürler ve tek tük çekirdeklilik kabul edilebilir. Ağırlık ve uzunluk A sınıfında olduğu gibidir.
C Ticaret Sınıfı (Kusurlu Hıyarlar) : Taze, sıkı, etli, çekirdeksiz ve kof olmayan hıyarlar bu sınıfa girebilir. Bu sınıfta kabul edilen özürler ve büyüme sırasındaki şekilsizlik kabul edilebilir. Bu sınıflarda her bir özellik için % 10 tolerans vardır. Birden fazla özellikle hata varsa, toplam tolerans % 15’dir.
Hıyar meyveleri hasattan sonra küçük işletmelerde elle ve meyve özel tasnif aletlerinde boylara ayrılır. Tasnif elle yapılacağı gibi, boyu ve ağırlığı esas olan büyük tasnif aletleri geliştirilmiştir. Bu aletler büyük işletmelerde, kooperatiflerde ve büyük paketleme evlerinde kullanılır (Bakınız genel sebze yetiştiriciliği pazarlama bölümü).
Türk Standartları Enstitüsü’nün TS 1253 hıyar standardına göre, hıyarlar ekstra, I. sınıf ve II. sınıf olmak üzere üç ticari sınıf olarak piyasaya sunulur. Bu sunulma sırasında, hıyarda aranan genel özellikler, bütün, sağlam, taze görünüşlü, diri, temiz olması, acılaşma, anormal dış nem, yabancı tat ve koku bulunmamasıdır. Bunlardan başka çekirdeği oluşan hıyarlarda çekirdekler süt olumunu geçmemeli, yumuşak olmalıdır.
Ekstra Sınıf: Bu sınıfa hıyarlar, üstün nitelikte, çeşidin kendine özgü renk ve özelliklerinin tümüne sahip, düzgün (her 10 cm uzunluk için 10 mm’lik eğrilik kabul edilebilir) olmalıdır. Üzerlerinde hiçbir özür bulunmamalıdır. Aynı ambalaj içindeki en ağır ve en hafif hıyarlar arasındaki ağırlık farkı 150 gr’mı geçmemelidir. Serlerde yetiştirilen hıyarlarda ağırlık en az 250 gr, uzunluk en az 30 cm ve tam orta yerlerindeki çaplar 3-7 cm arasında bulunmalıdır.
I. Sınıf : Bu sınıfa giren hıyarlar iyi nitelikte, oldukça gelişmiş ve düzgün (ekstra sınıfında olduğu şekilde) olmalıdır. Çekirdeklenmeden meydana gelen hata hariç olmak üzere hafif şekil bozukluğu, hafif renk açıklığı ve depolama özelliklerine zarar vermeyecek kadar kabuk özürleri kabul edilebilir.
II. Sınıf: Bu sınıfa daha üst sınıflara giremeyen, fakat pazarlanabilecek durumda olan ve genel özelliklere uyan hıyarlar girer. Tohuma kaçma nedeni ile meydana gelen küçük şekil bozukluğu, kapanmış çatlaklar, pazarlama ve depolama değerini düşürmeyecek derecede özürler bulunabilir. Bu sınıfta boy ve ağırlık yönünden bir sınır yoktur. Her sınıf, bir alt sınıfın özelliklerine uyan hıyarlardan en çok % 10 oranında bulunabilir.
Hıyarlar A I D 142 (1957) standartlarına göre A, B ve C olmak üzere üç ticari sınıfa ayrılır (Cetvel 24.1).
Cetvel 24.1. Ağırlığına göre hıyarlarda boylama
__________________________________________________ _
En Az Uzunluk
Ağırlığa Göre Sınıf Serde Koruyucular Altında
Yetiştirilenler Yetiştirilenler
__________________________________________________ _
350-500 gr 40 cm 25 cm
500-700 gr 35 cm 30 cm
700 gr 40 cm 35 cm
__________________________________________________ _
A Ticaret Sınıfı : Bu sınıfa giren hıyarlar çeşide özgü renkte, eşit büyüklükte, hafif eğri, körpe, yeşil, taze sıkı ve kusursuz olmalı, en az 350 gr ağırlıkta ve 25-30 cm uzunlukta bulunmalıdır. Çekirdeklilik kabul edilmez.
B. Ticaret Sınıfı : Çeşide özgü renkte, eşit büyüklükte ve kalınlıkta, yeşil renkli, sıkı, körpe hıyarlar bu gruba girer. Biraz eğiklik, küçük özürler ve tek tük çekirdeklilik kabul edilebilir. Ağırlık ve uzunluk A sınıfında olduğu gibidir.
C Ticaret Sınıfı (Kusurlu Hıyarlar) : Taze, sıkı, etli, çekirdeksiz ve kof olmayan hıyarlar bu sınıfa girebilir. Bu sınıfta kabul edilen özürler ve büyüme sırasındaki şekilsizlik kabul edilebilir. Bu sınıflarda her bir özellik için % 10 tolerans vardır. Birden fazla özellikle hata varsa, toplam tolerans % 15’dir.
Hıyar meyveleri hasattan sonra küçük işletmelerde elle ve meyve özel tasnif aletlerinde boylara ayrılır. Tasnif elle yapılacağı gibi, boyu ve ağırlığı esas olan büyük tasnif aletleri geliştirilmiştir. Bu aletler büyük işletmelerde, kooperatiflerde ve büyük paketleme evlerinde kullanılır (Bakınız genel sebze yetiştiriciliği pazarlama bölümü).